này cách Sài Gòn chưa tới 2h bay
<center><img
src="http://farm5.staticflickr.com/4028/4440710470_221f9b2ac2_z.jpg"
/></center>
Một điều khá thú vị nữa là những ngày đầu lập nước
vào thập niên 60 thế kỉ trước, Lý Quang Diệu - thủ tướng
đầu tiên của Singapore - đã từng nói hi vọng là một lúc nào
đó Singapore sẽ phát triển giống như Sài Gòn
<center><img src="http://f.cl.ly/items/3V2g1O212d1K472R1t0P/34.jpeg"
width="600px"/></center>
<center><em>(Sài gòn những năm 1960) </em></center>
Tuy nhiên, cuộc chiến của Mỹ ở Việt Nam đã đi quá xa và
tạo ra những bước ngoặt lớn, tất nhiên phần còn lại đã
trở thành lịch sử. Lý Quang Diệu đã quá nhạy bén và sáng
suốt tận dụng được cơ hội ngàn năm có một để đưa
Singapore trở thành 1 nước như ngày nay, vì chắc chắn rằng
phương Tây sẽ tìm mọi cách kìm kẹp cộng sản ở Trung Quốc
và Việt Nam bằng cách tạo dựng ảnh hưởng lên những đồng
minh bao gồm Nhật, Hàn, Singapore, Đài Loan, Thái lan, Malaysia,
Philipines…
Cảng trung chuyển hàng không lớn nhất khu vực ở Sài Gòn
được chuyển sang Thái Lan, còn Singapore tận dung cơ hội để
xây dựng cảng trung chuyển đường biển lớn nhất khu vực.
Những vị thế mà đúng ra là của Việt Nam .
<center><img
src="http://cl.ly/252G0N03213S2l2c2F3I/2472835251_b1fbe53a89_o.jpg"
width="600px"/></center>
<center><em>(Sân bay Tân Sơn Nhất 50 năm trước)</em></center>
Lý Quang Diệu cũng thừa nhận cuộc chiến ở Việt Nam là
"Lợi ích không ngờ"
(http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/story/2006/10/061013_lee_warcomment.shtml)
<h2>Tại sao dân chủ kiểu Mỹ và phương Tây không hiệu quả
ở châu Á</h2>
Câu hỏi đặt ra là tại sao Singapore mà không phải nước nào
khác ở Đông Nam Á phát triển mạnh mẻ như vậy?
Câu trả lời hợp lý nhất là yếu tố lãnh đạo kiệt xuất
của những nhà lãnh đạo Singapore đã làm được điều đó.
Và điểm mấu chốt tiếp theo là gì?
Đó là dân chủ chuyên chế kiểu Singapore. Lý Quang Diệu rất
coi trọng người tài và ông ta không tin là dân chủ kiểu Mỹ
là cách hiệu quả ở châu Á, lý luận đơn giản của ông ấy
là một người có trình độ thấp thì không thể có lá phiếu
bằng với 1 người có trình độ cao được. Có vẻ hơi
"độc tài", nhưng mà đó là điều đã tạo nên sự phát
triển nhanh chóng ở Singapore.
(Lưu ý là không phải là nước Mỹ không trọng người tài, mà
theo 1 cách khác, các bạn có thể đọc thêm ở quyển " Đối
Thoại Với Lý Quang Diệu - Nhà Nước Công Dân Singapore: Cách
Thức Xây Dựng Một Quốc Gia" , các bạn tìm hiểu kỹ cũng
sẽ thấy là lãnh đạo của Mỹ thường là có gốc gác là
luật sư, còn lãnh đạo của Trung Quốc chẳng hạn, lại đa
số có gốc gác kỹ thuật, cách trọng nhân tài khác nhau)
So sánh giữa Trung Quốc và Ấn Độ cũng dễ nhận thấy quan
điểm của Lý Quang Diệu khá đúng, ít nhất là về mặt phát
triển kinh tế. Trung Quốc và Ấn Độ có vị thế tương
đương nhau, nhưng trong vài chục năm Trung Quốc đã vươn lên
khá xa, không khi Ấn Độ tỏ ra khá chậm chạp, dù bộ phận
kinh tế tư nhân ở Ấn Độ cũng khá mạnh.
Điều này cũng thể hiện rõ ở Thái Lan, khi mà dân chủ quá
đà, thì các phe áo vàng áo đỏ cứ thay phiên nhau biểu tình,
phá hoại sự phát triển kinh tế.
Về mặt khoa học, thì Tâm Lý học đám đông cũng khẳng định
là đám đông sẽ kém hơn cá nhân rất nhiều trong việc ra
quyết định hay nhận ra được cái gì đúng và sai. Và người
châu Á thì thường a dua, không dám thể hiện cái tôi trước
đám đông nên thường quyết định của đám đông thường là
rất tệ và không có gì nổi trội.
<h2>Điều gì khiến Việt Nam có thể bứt phá?</h2>
Nói một cách đơn giản, trong kinh tế học có 2 điều quan
trọng:
1. Incentives matters - động cơ và lợi ích khá là quan trọngg
2. There is no free lunch - không có bữa trưa miễn phí
Và áp dụng điều này vào cách tưởng thưởng cho giới công
chức nhà nước ở Việt Nam thì sẽ thấy rõ điều vô lý.
Chúng ta không thể có những người giỏi nhất làm việc trong
nhà nước nếu quyền lợi cá nhân của họ không tốt, cụ
thể tiền lương và cơ hội làm việc.
Điều này thể hiện rõ nhất ở thế hệ 8x, gần như +90%
những người xuất sắc thuộc thế hệ 8x mà tôi biết đều
làm ở khu vực tư nhân, các công ty nước ngoài chứ không
phải là nhà nước. Một đất nước mà những người tài năng
nhất thuộc giới trẻ không xem việc tham gia vào nhà nước như
là một cơ hội tốt thì sẽ khó mà phát triển.
Thực tế, khá nhiều bạn bè tôi có năng lực, từng rất năng
nổ trong các hoạt động đoàn hội, cũng dần rút ra các hoạt
động này khi ra trường. Dù không phải là họ không thích.
Nhiều người khen Lý Quang Diệu là người tài giỏi, còn ông ta
thì tự nhận là mình không giỏi, nhưng biết sử dụng người
giỏi. Việc chiêu dụng và sử dụng người tài có thể xem là
điều quan trọng nhất của nhà lãnh đạo. Đã rất nhiều năm
nay Singapore đã tìm nhiều cách để chiêu mộ sinh viên ở các
nước trong khu vực nhận học bổng, tài trợ học phí để
học đại học tại Singapore, và sau đó làm việc tại đây
trong ít nhất 3 năm, còn tầng lớp lãnh đạo của Singapore thì
được trả lương cao nhất thế giới. Lý Quang Diệu đã khẳng
định không có lý do gì mà một bộ trưởng lại được trả
lương thấp hơn 1 nhân vật cấp cao của những tập đoàn đa
quốc gia.
Còn ở Việt Nam hiện tại, dễ thấy rõ có 3 nhóm cơ bản
muốn vào làm nhà nước: muốn an nhàn và ổn định, hoặc
muốn "bổng lộc", hoặc thực sự có tâm (nhưng chưa chắc
có tầm).
Người giỏi không phải ai cũng muốn "bổng lộc", họ muốn
làm việc và nhận được quyền lợi 1 cách chính trực đoàng
hoàng.
Để Việt Nam có thể bứt phá, việc quan trọng nhất cần làm
đó là phải đưa được những người trẻ giỏi, có tâm
huyết vào trong bộ máy lãnh đạo nhà nước. Và để thu hút
được họ thì cần có những phần thưởng xứng đáng và
không được cào bằng cá mè một lứa.
Và để làm được điều đó, không thể triển khai đồng
loạt, nâng lương đồng loạt cho công chức thì không giải
quyết được vấn đề gì mà chỉ tạo ra thâm hụt ngân sách.
Cần có những trọng tâm nhất định: tập trung vào một số
địa phương chiến lược và một số ngành chiến lược. Vì
nếu làm không khéo, bài toán con gà và quả trứng sẽ không
được giải quyết và mọi chuyện lại đâu vào đó.
<h2>Cụ thể như thế nào?</h2>
Theo tôi cần làm 3 bước sau:
1. <strong>Chọn ra 2-3 ngành kinh tế mũi nhọn nhất và dồn
hết lực vào ngành này.</strong> Chúng ta cần 2-3 ngành đứng
đầu thế giới thì tốt hơn rất nhiều so với hàng chục
ngành đứng thứ 2. Cần có tiêu chí lựa chọn cụ thể: (1) là
xu hướng, nằm trong xương sống hoặc thiết yếu của thế
giới trong ngắn và dài hạn (2) là thế mạnh của đất nước
(3) có thể đẩy mạnh phát triển sản xuất và xuất khẩu
tăng lên 20-30% mỗi năm liên tục trong ít nhất 10 năm. Việt Nam
có 2 ngành có thể thoả mãn tiêu chí này, đó là công nghệ
thông tin (không phải chỉ là xuất khẩu/gia công phần mềm như
một số vị lãnh đạo lầm tưởng, mà là bao gồm rất nhiều
mảng từ thương mại điện tử, game, sức khoẻ v.v… ) và
nông nghiệp (nông nghiệp Việt Nam khá lạc hậu và có thể
cải tiển rất nhiều để tăng năng xuất, chất lượng,
thương hiệu v.v… để gia tăng giá trị)
2. <strong>Tạo ra những đặc khu kinh tế ở từng địa
phương cụ thể và báo cáo trực tiếp lên chính phủ (không
qua địa phương).</strong> Mỗi đặc khu này bắt đầu chỉ khá
nhỏ, điều quan trọng nhất là tạo ra được mô hình tốt
để nhân rộng sau 1-2 năm chứ không phải là dồn hết lực
vào làm 1 lần mà chưa kịp có điều chỉnh thì mắc phải
những sai phạm nghiêm trọng (như Vinashin), rất khó làm 1 cái
gì đúng mà không mắc phải khá nhiều cái sai. Mỗi lĩnh vực
thì cần 2-3 đặc khu để đối chứng, ví dụ cafe thì 1 đặc
khu ở Daklak, 1 đặc khu ở Lâm Đồng, sản xuất phần mềm thì
1 ở SG, 1 ở HN, 1 ở Đà Năng v.v… điều này giúp cho việc
học hỏi và sáng tạo được phát triển tốt hơn.
Thành lập những công ty quản lý những đặc khu này, với
hội đồng quản trị bao gồm: một nhà chuyên môn, một nhà
đầu tư/đối tác nước ngoài, 1 lãnh đạo địa phương, 1
đại diện chính phủ, 2 đại diện từ khu vực kinh tế tư
nhân. Hội đồng quản trị này sẽ quyết định nhà quản lý
cho công ty đó và đưa ra những định hướng, mục tiêu phát
triển cụ thể cho từng năm với những KPI (Key performance
indicator) rất rõ ràng. Vốn đầu tư sẽ dựa vào các nguồn
từ ngân sách nhà nước và các nhà đầu tư. Điều quan trọng
nhất là chọn được những người giỏi nhất vào làm trong
những công ty này để họ có thể vận hành được hiệu quả
nhất.
Hằng quí sẽ có những đại hội để gặp gỡ, trao đổi
những các công ty này, để chia sẻ kinh nghiệm, kêu gọi thêm
vốn đầu tư, mở rộng v.v… nhằm tạo ra những mối liên
kết chặt chẽ giữa nhiều thành phần và tạo ra những đòn
bẩy lớn.
Chỉ sau khoảng 2-3 năm, thì những chúng ta có thể xây dựng
được những đặc khu với những mô hình phát triển cực kỳ
hiệu quả và mạnh với số vốn đầu tư không lớn, thu hút
sự quan tâm ủng hộ của nhiều tầng lớp xã hội và có thể
nhân rộng nhanh chóng. Từ 5-8 năm chúng ta có thể đứng đầu
ở những ngành cụ thể trong khu vực, và sau đó là châu lục
và thế giới.
<h2>Tại sao kế hoạch này sẽ thành công? </h2>
1. Kế hoạch này đơn giản và rất tập trung, có định
hướng chứ không phải lan man ôm đồm nhiều thứ
2. Kế hoạch này "lean" và "agile", nói một cách khác
là nó có sự mềm dẻo và áp dụng phương pháp thử và sai.
Thay vì dành quá nhiều thời gian cho việc lên kế hoạch (mà
chắc chắn sẽ sai) thì dành thời gian và công sức để đưa
vào thực tế với những mô hình nhỏ và rút kinh nghiệm nhanh
chóng từ những sai lầm
3. Thu hút được người tài vì những công ty/đặc khu này
sẽ có quyền chủ động đưa ra những ưu đãi cạnh tranh trực
tiếp về mặt nhân sự đối với những công ty khác.
4. Tận dụng được sức mạnh của nhiều nguồn lực, từ
kinh tế tư nhân, nhà nước, địa phương
5. Không bị mô hình quản lý nhà nước kìm hãm.
6. Tạo ra giá trị cho bộ phận kinh tế tư nhân vì đây sẽ
là bộ phận đạt được nhiều giá trị nhất khi các mô hình
này được xây dựng thành công
7. Tạo ra giá trị cho địa phương.
8. Nhận được sự ủng hộ của xã hội, truyền thông.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/12020), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét