viết báo nữa, nhiều người trả lời, hầu như các quy luật
kinh tế không có tác dụng ở Việt Nam cho nên họ không muốn
bị hớ, càng viết e càng sai thực tế.
Mà đúng như thế thật. Lấy chuyện lãi suất làm ví dụ. Ở
các nước khác một khi người có thẩm quyền nói lãi suất
sẽ phải giảm ngay, hàng loạt tác động lên thị trường sẽ
xuất hiện. Chẳng hạn giá trái phiếu chính phủ sẽ tăng vì
người ta sẽ đổ tiền ra mua trái phiếu; giá cổ phiếu cũng
tăng; tiền đồng sẽ sụt giá so với các đồng tiền khác…
Đặc biệt các hiện tượng này càng bị khuếch đại lên
nhiều lần nếu người ta có một thời gian xoay xở từ khi
biết lãi suất chắc chắn sẽ giảm và đến lúc nó giảm
thật sự. Chuyện tăng hay giảm ở các nước khác có khi chỉ
là 0,25 điểm phần trăm là đã gây hiệu ứng lớn chứ ít khi
lên đến 1 điểm phần trăm như trong trường hợp của Việt
Nam.
Trong thực tế, trong khoản thời gian từ lúc có tuyên bố lãi
suất phải giảm đến khi nó giảm thật sự, thị trường hoàn
toàn yên ắng. Chỉ trừ một hiệu ứng tận dụng thời gian
lãi suất chưa giảm, một số người chuyển các khoản tiền
tiết kiệm kỳ hạn ngắn từng tháng sang kỳ hạn dài hơn như
nguyên năm để sau này lãi suất có giảm, họ cũng không bị
ảnh hưởng. Ở đây cũng lạ, chưa thấy ở nước nào người
ta có thể biết trước một cách chắn chắn lãi suất sẽ
giảm như thế cả. Và các ngân hàng, không phải tất cả đều
giảm lãi suất huy động để đối phó với khả năng lãi
suất chắc chắn sẽ giảm – thậm chí nhiều nơi còn tận
dụng thời gian này để thu hút tiền gởi dài hạn mặc dù
phải trả lãi cao.
Không một chuyên gia kinh tế tài giỏi nào có thể lý giải
tình hình thị trường như thế ngoại trừ một loại "lý
thuyết âm mưu": biết đâu càng nhiều người chuyển các
khoản tiền gởi kỳ hạn ngắn sang kỳ hạn dài là càng đúng
với ý muốn của những người làm chính sách.
<center>* * *</center>
Một chuyện khác cũng làm các chuyên gia kinh tế bó tay. Đó là
việc nhiều công ty nhấn mạnh vào số lượng tiền mặt lớn
công ty đang nắm giữ, coi đó như một thế mạnh của công ty!
Báo chí cũng dựa vào các con số này để "phong" "các
đại gia tiền mặt" của Việt Nam. Trong điều kiện bình
thường, một công ty ôm một mớ tiền mặt là đã thấy sự
bất lực không biết sử dụng đồng tiền vào những dự án
mới sao cho có hiệu quả. Trong bối cảnh lạm phát, lượng
tiền mặt càng lớn, công ty càng thiệt hại, sao lại cho đó
là các "đại gia".
Nếu tiền mặt chuyển thành nguyên liệu sản xuất, đến chu
kỳ bán hàng mới, doanh nghiệp mới hy vọng mặt bằng giá cả
mới sẽ giúp họ thu hồi vốn và có lãi. Còn tiền mặt nằm
yên một chỗ, sẽ bị hao hụt theo lạm phát, trở thành gánh
nặng cho doanh nghiệp.
Ở đây, các chuyên gia tài chính cũng lưu ý một hiện tượng:
phải phân biệt sự khác nhau giữa đầu tư tài chính lành
mạnh và đầu tư tài chính liều lĩnh của các tập đoàn nhà
nước đã bị phê phán. Một doanh nghiệp lấy dòng tiền của
mình đầu tư vào chứng khoán theo phong trào hay mua cổ phần
trực tiếp của các công ty khác trong lĩnh vực địa ốc,
chứng khoán… là một quyết định có nhiều rủi ro, cần cân
nhắc rất kỹ. Ngược lại, một doanh nghiệp khác có khoản
tiền mặt chưa sử dụng đến, đem đi mua trái phiếu chính
phủ, là một hoạt động bình thường trong quản trị tài
chính. Không khéo, mọi người sẽ dị ứng với cụm từ
"đầu tư tài chính" và bỏ quên luôn các quy luật quản
trị thông thường.
<center>* * *</center>
Sự bó tay của các chuyên gia kinh tế cũng xuất phát từ cách
hiểu sai lệch sự vận hành của nền kinh tế thị trường
của các quan chức nhà nước. Ví dụ khi một bộ trưởng đề
nghị Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các ngân hàng thương mại
khoanh nợ, dãn nợ cho một số doanh nghiệp nào đó, có lẽ ông
hiểu nhầm vai trò của NHNN hay không hiểu cơ chế vận hành
của hệ thống ngân hàng. Ngay cả với các ngân hàng thương
mại nhà nước, NHNN đã từ lâu cũng không thể yêu cầu, chỉ
định họ cho vay chỗ này, khoanh nợ chỗ kia được. Điều
đáng tiếc, nguyên tắc để các ngân hàng chịu trách nhiệm
về các khoản vay của mình đang dần dà bị bỏ quên, việc
chỉ định cho vay đối với doanh nghiệp nhà nước lại tái
diễn, việc khoanh nợ cho ngân hàng lại xảy ra. Cho nên biết
đâu ông bộ trưởng nói đúng và các chuyên gia phê phán sai!
Sự hiểu sai cơ bản về những khái niệm như vốn, tài sản,
nợ còn phổ biến nhiều hơn nữa ở các doanh nhân một khi họ
lên mặt báo để phân bua điều gì đó. Chẳng hạn tổng giám
đốc một công ty gần phá sản vì nợ cùng khắp nói không có
gì đáng lo vì đã có đối tác sẵn sàng bỏ ra 80 triệu đô-la
mua lại nhà máy, dư sức để trả nợ. Tám mươi triệu đô-la
tương đương với chừng 1.700 tỷ đồng trong khi vốn điều
lệ của công ty này chỉ có 500 tỷ đồng. Không ai dại gì bỏ
ra 1.700 tỷ đồng mua cổ phần của một công ty vốn điều lệ
chỉ có 500 tỷ đồng lại gần phá sản, cả trừ phi công ty
đang ăn nên làm ra, triển vọng hấp dẫn cỡ Facebook hay Apple!
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11981), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét