Lê Quốc Trinh - Vỡ đập Sông Tranh 2: nguy cơ rình rập?

<div class="special_quote"><strong>Tin liên quan:</strong>

<ul>
<li><a
href="http://vef.vn/2012-03-23-su-co-song-tranh-2-ngiem-trong-can-xu-ly-khan-truong">Sự
cố Sông Tranh 2: Nghiêm trọng, cần xử lý khẩn trương</a></li>
</ul></div>

Cả tuần nay nín thở theo dõi tin tức về chuyện nứt nẻ của
đập thuỷ điện Sông Tranh 2 (Quảng Nam), tôi cảm thấy có
chuyện gì bất ổn giấu giếm bên trong công trình đồ sộ
tốn kém, nhưng chứa đầy nhiều nguy cơ cho dân chúng miền
Trung sống dưới hạ lưu.

Trong khi chờ đợi báo cáo chính thức của Nhà Nước, tôi xin
mạn phép nêu lên đây vài điểm quan ngại của một kỹ sư cơ
khí sống và làm việc trong công nghiệp xây dựng Bắc Mỹ. Theo
thông tin sơ khởi tôi lượm lặt được từ nhiều nguồn trên
báo Mạng trong nước, đập thuỷ điện Sông Tranh 2 do cty Nhà
Nước EVN đứng ra chủ trì xây dựng gần làng Trà My tỉnh
Quảng Nam, có sức chứa gần 730 triệu mét khối nước, con
đập chính, nơi thoát nước chứa nhiều tổ máy phát điện,
có chiều cao 96m, dài 640m là nơi phát hiện nhiều vết nứt quan
trọng từ mấy tuần qua. Quan sát bức ảnh chụp tại chỗ của
đoàn thanh tra cho thấy hai chỗ nước chảy liên tục xối xả
như suối ở hai bên thân đập chính, và không xa lắm vài vết
nứt xuất hiện nước phun lên thành vòi cao hơn cả thước. Bao
nhiêu hình ảnh đó khiến tôi càng thêm lo ngại cho số phận
của hàng chục ngàn hộ dân vùng hạ lưu, nếu đại hoạ vỡ
đập xảy ra. Tôi xin nêu ra đây vài nhận xét có tính khoa học
kỹ thuật tổng quát:

1) Ở vài chỗ, nước phun lên thành vòi cao cả thước, chứng
tỏ áp xuất nước rất cao, có nghĩa là vết nứt nẻ đang lan
dần xuống sâu (càng sâu thì áp lực Archimede càng mạnh). Với
áp xuất cả trăm psi (lb/in2) làm sao mà hoá chất ximăng nào có
thể trám từ bên ngoài chịu đựng cho thấu?

2) Nước chảy ào ạt thành suối (hơn 30 lít mỗi giây), tính ra
thành hơn 400 gallon US mỗi phút, hay 108,000 lít mỗi giờ, hai con
suối cho lưu lượng gấp đôi. Có thể đùa giỡn với hiện
tượng này được không? Có thể duy trì tình trạng này trong
suốt mấy chục năm ròng không? Chưa nói nước chảy xuyên qua
thân khối bêtông tàn phá cấu trúc ximăng, làm rỉ sét sắt
thép, rãnh nứt càng ngày càng lan rộng ra... thì nguy cơ vỡ
đập trong tương lai chắc không còn là ảo tưởng nữa rồi!

3) Phương pháp dùng máy khoan đục lỗ tròn để chận vết nứt
lan toả thêm, theo thiển ý, có lẽ không mấy hiệu nghiệm. Tôi
là kỹ sư cơ khí đã từng sử dụng phương pháp này để sửa
chữa những lò nung quặng trong kỹ nghệ luyện kim (đường
kính lò 4m, dài 30m) khi vết nứt nẻ xuất hiện, lỗ khoan xuyên
qua lớp thép dày 15mm chính là để giải toả sự ức chế
(stress, contrainte) bên trong kim loại, không cho nó tiếp tục rạn
nứt thêm. Nhưng đó chỉ là giải pháp tạm thời để tránh
nguy cơ đổ vỡ trước mắt. Đập thuỷ điện là một khối
bêtông cốt sắt dày cả chục thước, làm sao khoan xuyên qua
bề dầy đó để giảm stress cho được. Khó hiểu thật!

4) Nếu nhà thầu thật tình muốn trám bịt lỗ rò, thì có lẽ
phương án hiệu quả nhất là cho thợ lặn mang đủ thiết bị
an toàn và dụng cụ hiện đại, lặn sâu bên trong hồ nước
rồi trám (ximăng epoxy chẳng hạn) ngay những vết nứt (nếu
phát hiện được) phía thượng lưu. Bởi vì áp xuất nước
bắt nguồn từ bên trong hồ chứa. Đây mới chỉ là ý tưởng
cấp thời của người làm cơ khí, thiết tưởng kỹ sư công
chánh biết rõ hơn tôi nhiều, họ có thể cung cấp thêm nhiều
dữ liệu và phương án tu sửa hiệu quả nhất. Tôi tin vậy.

Trong khi chờ đợi các chuyên gia trong nước cho ý kiến tôi
chỉ muốn nêu lên vài nhận xét tổng quát để chia sẻ nỗi lo
âu với người dân trong nước, tuyệt nhiên không dám "múa rìu
qua mắt thợ". Lại sực nghĩ đến "đường hầm Thủ Thiêm"
mới khai trương hồi cuối năm 2011, cũng từng bị phát hiện
thấm nước trước và sau khi hạ thuỷ hợp long (2010), tôi
đành chấp tay cầu nguyện Trời Phật phù hộ cho người dân VN
tai qua nạn khỏi.

Lê Quốc Trinh, kỹ sư cơ khí
Canada (23/03/2012)

<center><img src="http://vef.vn/assets/images/Songtranh23.3_1332495534.jpg"
/></center>
<center><em>Giải pháp hiệu quả nhất với công nghệ mới là
dán lớp màng chống thấm (geomembrane) vào mặt thượng lưu và
thi công trong nước - theo GS.TSKH Phạm Hồng Giang (ảnh
bee.net)</em></center>

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/12109), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét