Lê Minh Phiếu - Nên xem xét khởi kiện vụ ngư dân bị bắt

TT - Việc Trung Quốc giam giữ 21 ngư dân và hai tàu cá Việt Nam
số hiệu QNg66101TS và QNg 66074TS không có cơ sở pháp lý theo
luật quốc tế, bởi vùng biển các ngư dân này đánh bắt
thuộc quyền chủ quyền VN.

<center><img
src="http://images1.tuoitre.vn/tianyon/ImageView.aspx?ThumbnailID=555312"
/></center>
<center><em>Bất chấp những khó khăn, người dân Lý Sơn vẫn
bám biển, đánh bắt cá tại vùng biển Hoàng Sa - Ảnh:
T.Thành</em></center>
Thậm chí cho dù vùng biển đó trong tình trạng tranh chấp thì
Trung Quốc cũng không có quyền giam giữ ngư dân Việt Nam.

<h2>Vùng biển nơi các ngư dân bị bắt là thuộc Việt Nam</h2>

Dù Trung Quốc cưỡng chiếm quần đảo này bằng vũ lực, nhưng
theo luật quốc tế, đặc biệt là nghị quyết của Đại hội
đồng Liên Hiệp Quốc ngày 24-10-1970, các hành động dùng vũ
lực trái ngược với luật pháp quốc tế không thể mang lại
danh nghĩa pháp lý cho nước này đối với Hoàng Sa.

Do vậy, trên bình diện pháp lý, Nhà nước Cộng hòa xã hội
chủ nghĩa Việt Nam hoàn toàn có đầy đủ chủ quyền đối
với quần đảo Hoàng Sa.

Theo điều 56 Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật biển quốc
tế (UNCLOS), đối với vùng biển thuộc vùng đảo Hoàng Sa,
Việt Nam có "các quyền thuộc chủ quyền về thăm dò và khai
thác, bảo tồn và quản lý các tài nguyên thiên nhiên, sinh vật
hoặc không sinh vật của vùng nước bên trên đáy biển, của
đáy biển và lòng đất dưới đáy biển, cũng như về những
hoạt động khác nhằm thăm dò và khai thác vùng này vì mục
đích kinh tế, như việc sản xuất năng lượng từ nước, hải
lưu và gió".

Do vậy, các ngư dân Việt Nam đánh bắt cá xung quanh quần đảo
Hoàng Sa là hoàn toàn phù hợp với quy định của UNCLOS. Việc
Trung Quốc bắt giữ 21 ngư dân và hai tàu cá của Việt Nam, khi
những người này đang tiến hành đánh bắt trên vùng biển
thuộc Hoàng Sa, là trái với luật pháp quốc tế.

Hơn nữa, việc bắt giữ này cũng trái với Tuyên bố về ứng
xử giữa các bên trên biển Đông được ký kết giữa các
quốc gia ASEAN và Trung Quốc năm 2002.

<h2>Giam giữ ngư dân là trái luật quốc tế</h2>

Đương nhiên vùng biển xung quanh Hoàng Sa là thuộc Việt Nam.
Nhưng vì Trung Quốc đã cưỡng chiếm Hoàng Sa và cho rằng vùng
biển xung quanh Hoàng Sa là trong tình trạng tranh chấp, thì việc
bắt giữ hai tàu QNg66101TS và QNg 66074TS trong vùng biển đang
tranh chấp cũng trái với luật quốc tế.

Điều 73, khoản 3 của UNCLOS quy định: "Các chế tài do quốc
gia ven biển trù định đối với những vụ vi phạm các luật
và quy định về mặt đánh bắt trong vùng đặc quyền về kinh
tế không được bao gồm hình phạt tống giam, trừ khi các
quốc gia hữu quan có thỏa thuận khác, và không bao gồm một
hình phạt thân thể nào khác".

Điều luật nói trên được áp dụng đối với tàu của nước
này hoạt động tại vùng đặc quyền kinh tế của một nước
khác. Nếu ngư dân của Việt Nam đánh bắt vào vùng biển hoàn
toàn và rõ ràng thuộc vùng đặc quyền kinh tế của Trung
Quốc, thì Trung Quốc cũng không được quyền tống giam hay áp
dụng một hình phạt thân thể đối với ngư dân Việt Nam.

Do vậy, trong một vùng biển rõ ràng thuộc về mình mà Trung
Quốc không có quyền làm vậy, thì Trung Quốc càng không thể
làm như thế trong vùng biển Hoàng Sa vốn thuộc quyền chủ
quyền của Việt Nam.

<h2>Xem xét việc khởi kiện ra tòa án quốc tế về Luật
biển</h2>

Theo điều 292 của UNCLOS, quốc gia mà chiếc tàu bị bắt mang
cờ có thể khởi kiện nước bắt giữ tàu trước tòa án
quốc tế về Luật biển (ITLOS), nếu hai quốc gia này đều là
thành viên của UNCLOS. ITLOS theo đó có thể yêu cầu quốc gia
đã bắt giữ nhanh chóng trả tự do cho tàu cũng như thành viên
của tàu.

Trên thực tế, ITLOS đã giải quyết rất nhiều vụ kiện giữa
các quốc gia thành viên và đã yêu cầu nhiều quốc gia trả
tự do những con tàu và thành viên của tàu đã bị bắt. Kể
từ lúc thành lập vào năm 1996 đến nay, trong số 19 vụ kiện
mà ITLOS thụ lý, có không dưới chín vụ kiện liên quan đến
yêu cầu trả tự do cho thuyền và thuyền viên bị bắt giữ.

Do vậy, cùng với việc yêu cầu thông qua con đường ngoại
giao, việc khởi kiện ra ITLOS để yêu cầu Trung Quốc trả tự
do cho hai con tàu và những thuyền viên là điều cần nghiên
cứu, xem xét.

<div class="special_quote"><strong>Không nên nộp tiền bảo
lãnh</strong>

Vùng biển mà hai tàu QNg66101TS và QNg 66074TS và các thành viên
bị Trung Quốc bắt giữ là thuộc quần đảo Hoàng Sa của
Việt Nam. Việc Việt Nam nộp tiền bảo lãnh hay một khoản
bảo đảm tài chính có thể sẽ bị Trung Quốc viện cớ để
giải thích theo estoppel rằng Việt Nam đã công nhận chủ quyền
của Trung Quốc đối với Hoàng Sa. (Estoppel là một nguyên tắc,
theo đó một quốc gia không có quyền nói hoặc hành động
ngược lại với những gì mình đã nói hoặc hành động
trước kia).

Trong suốt chiều dài của lịch sử, Việt Nam đã xác lập chủ
quyền đối với Hoàng Sa.</div>

<div class="special_quote"><h2>Hỗ trợ gia đình ngư dân bị Trung
Quốc bắt giữ</h2>

Chiều 27-3, bà Phạm Thị Hương - phó chủ tịch UBND huyện Lý
Sơn (Quảng Ngãi) - đã đến gia đình của 21 ngư dân đi trên
hai tàu cá QNg 66074 TS và QNg 66101 TS bị Trung Quốc bắt giữ
trái phép vào ngày 3-3 để thăm hỏi, động viên và trao tiền
hỗ trợ mỗi hộ là 2.250.000 đồng. Bà Hương cho biết tổng
số tiền 47 triệu đồng này được trích từ ngân sách địa
phương để hỗ trợ đột xuất cho các gia đình 21 ngư dân
vượt qua khó khăn trước mắt.

Bà Hương cho biết huyện vẫn giữ nguyên quan điểm yêu cầu
Trung Quốc thả ngay, thả vô điều kiện đối với 21 ngư dân
cùng hai tàu cá mà phía Trung Quốc bắt giữ trái phép ngay trên
vùng biển Hoàng Sa của Việt Nam.

VÕ MINH</div>

TS LÊ MINH PHIẾU

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/12153), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét