Lê Dũng - Tử tế kiểu... cơ chế

Ngẫm nghĩ mãi chuyện sống trong thời cơ chế như này, chuyện
tử tế cứ lẫn lộn thật ảo.

Chả là sáng nay, thằng bạn đi ôtô chèn cái vạch chỗ rẽ
cầu Mai động, bị giao thông tuýt còi dọa phạt sáu trăm, nằn
nì nhau cuối cùng đưa hai trăm với bao ba số rồi đi. Gặp
mình cafe hắn bảo: tay ấy cũng tử tế, gặp thằng khác nó
không móc năm trăm thì đừng có mà không ký biên bản.

Tử tế - nói vậy thì hóa ra cả hai thằng đều phạm luật,
rồi thằng thi hành luật bỏ qua, cầm vài trăm của thằng
phạm luật đút túi là từ tế ? lầm lẫn khái niệm một cách
cơ bản, đấy là tử tế kiểu hàng mã bố ạ.

Lại thêm chú em làm nhà thầu chém gió: em mới ký được gói
thầu bán thiết bị y tế vốn ngân sách, hể hả bảo: mẹ
kiếp, em có quan hệ với chỗ mấy anh ban quản lý nên mới vào
được chứ bác. Mấy thằng đối thủ giảm giá rẻ hơn nhưng
vẫn rớt, may mà em có mấy ông anh bên ban chơi cũng... tử tế.

Lại tử tế, cùng chung tay, chung sức chung mưu đánh chén
mâm cỗ của công mà các chú cho là tử tế thì chuối quá,
đấy gọi là tử tế hàng mã nốt.

Thứ hàng mã có tên "tử tế" ấy nó còn đang được bày
bán khắp nơi, mọi ngõ ngách trong cái xã hội thời nay. Bán
được viên thuốc vào bệnh viện, bán được cái viên gạch
vào dự án vốn ngân sách, bán được khối bê tông, kilogam
sắt vào dự án cũng phải gặp được cái "tử tế" đó. Không
thì chỉ có rao hàng mỏi miệng, hàng có tốt cũng chỉ ngồi
mà khoe.

Lại nhớ năm ngoái gặp ông anh làm lãnh đạo một phường
bảo: chú có đứa nào học tiểu học ở Hoàn Kiếm thì bảo
anh, có hai xuất của anh hàng năm anh cho chú mày một xuất,
hiệu trưởng chỗ đó cũng tử tế với anh lắm, mỗi năm hai
xuất, chả năm nào bà ấy quên... ặc! Tử tế kiểu anh nói
mình trộm nghĩ có gì khó hiểu. Quan hệ kiểu ông thò con gà
bà thò chai rượu chứ cứ thử hết nhiệm kỳ của anh xem bà
ta còn ''tử tế" thế thì mình bé bằng con kiến... đực.

Tóm lại, cái tử tế thời... cơ chế nó không đúng với nghĩa
trong từ điển Tiếng Việt, nó là thứ hàng mã, thứ hàng hóa
trao đổi, thứ ban phát hay thứ thể hiện quyền lực cá nhân
của kẻ nắm quyền. Tử tế kiểu ấy chỉ tồn tại nơi
quyền lực có được đều xuất phát từ... cơ chế.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/12032), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!