src="http://media.voanews.com/images/300*300/BURMA_01_29_12_300x300.jpg"
/><div class="textholder">Hình: AP</div></div>
Báo the Economist số ra tháng 2-2012 có bài bình luận khá sinh
động và bổ ích về tình hình mới đây ở Miến Điện. Báo
này thường có bài viết của một nhóm nhà bình luận chuyên
sâu có mặt ở Rangoon Miến Điện và trong khu vực, chung sức
tạo nên những bài viết có giá trị.
Bài báo đặt vấn đề vì sao tình hình Miến Điện lại có
thể thay đổi đột ngột sâu sắc đến vậy, làm cho một số
nhà bình luận quốc tế ngỡ ngàng, làm cho một số trí thức
trong cộng đồng người Miến Điện sống tỵ nạn ở phương
Tây bán tín bán nghi.
Trước đây, ai có thể nghĩ đến chuyện bà Aung San Suu Kyi bị
tù, quản thúc, giam lỏng, không được ra nước ngoài thăm
chồng con, kể cả khi chồng bà hấp hối, rồi tổ chức chính
trị của bà là Tập họp quốc gia vì Dân chủ bị khủng bố,
đặt ra ngoài vòng pháp luật, vậy mà bỗng nhiên nay bà được
đi khắp nơi để vận động bầu cử cho mình và cho đảng
của mình, và đảng của bà nay lại có đầy đủ quy chế hợp
pháp như mọi chính đảng khác để ra ứng cử trong cuộc bầu
cử bổ sung tháng 4-2012.
Điều gì đã xảy ra để suốt 22 năm qua tên của bà không hề
được nêu lên trên báo chí công khai, trừ khi để chỉ tên
một kẻ tội phạm nguy hiểm cho nền an ninh quốc gia, một kẻ
cầm đầu âm mưu lật đổ chính quyền, đang bị trừng phạt
như một kẻ thù của nhân dân, nay bỗng nhiên xuất hiện trên
trang nhất các báo lớn, trên đài phát thanh và truyền hình
toàn quốc, với ảnh màu trang trọng, trong tư thế một nhà
lãnh đạo chính trị hợp pháp đàng hoàng.
Báo 'the Economist' giải thích cặn kẽ rằng sở dĩ có sự
đổi thay kỳ thú như thế là do sự trùng hợp của nhiều
nguyên nhân, nhiều cơ duyên hiếm có. Một số trí thức người
Miến tỵ nạn ở Pháp cũng có ý kiến tương tự.
Trước hết, về phía bà Aung San Suu Kyi và Tập họp quốc gia
vì Dân chủ của bà đã tự tin giữ vững hàng ngũ, có uy tín
lớn trong và ngoài nước, được xã hội và giới Phật giáo
thật sự quý trọng suốt hơn nửa thế kỷ qua.
Về phía các tướng cầm quyền, họ gặp những khó khăn chồng
chất nan giải, dẫn đến bế tắc kinh tế xã hội, nhất
thiết phải tìm cách thoát khỏi khủng hoàng nặng nề kéo dài.
Kinh tế đình trệ. Nợ nước ngoài của nhà nước đã vượt
qua 11 tỷ đôla; y tế và giáo dục xuống cấp nặng nề; chiến
tranh với các bộ tộc Shan và Karen do Trung Quốc sách động
vẫn dai dẳng. Cuộc phong tỏa của phương Tây kéo dài gần 20
năm ngày càng ngấm sâu. Họ buộc phải tìm ra con đường
sống.
Tình hình quốc tế thời gian qua mang lại nhiều tác động sâu
sắc. Các ông tướng cầm quyền theo dõi sát tình hình Tunisia,
Ai Cập, Libya …rất lo nếu có đông đảo dân chúng xuống
đường như hồi năm 1988 hay năm 2007, sẽ rất dễ đụng độ
với cảnh sát và quân đội, xô xát, bắn giết dễ xảy ra và
leo thang, khó ngăn chặn những điều tệ hại như ở Ai Cập và
Libya, dẫn đến sự can thiệp và trừng phạt của quốc tế,
đưa đất nước đến nội chiến đẫm máu mờ mịt.
Báo "the Economist" cho biết nhiều ông tướng thực sự lo âu khi
được tin cha con Mubarak nếu bị bắt sống sẽ bị giải sang
Tòa án Hình sự Quốc tế ICC ở La Haye, và rất sợ viễn cảnh
như thế đối với bản thân. Cộng đồng Miến Điện ở Anh
và Pháp cũng cho biết đã sưu tầm khá nhiều tài liệu về tài
sản bất minh của một số tướng lĩnh đương quyền cũng như
những cuộc bắn giết, tra tấn, hành hạ dân thường, trí
thức, nhà báo, nhà tu hành, và đã công bố trước thế giới,
đồng thời gửi cho Tòa án Hình sự Quốc tế.
Các tướng lĩnh cầm quyền không đồng nhất. Có những nhóm
rất xấu, tham ô, quân phiệt, mê tín dị đoan, kinh doanh đủ
thứ, đã thành nhóm tài phiệt quân sự như tướng Than Shwe;
ngược lại có những tướng sống giản dị, có lòng yêu
nước, thương dân, thấm nhuần bản chất hòa bình vị tha của
đạo Phật, tin ở kiếp luân hồi - sống là gửi, thác là về
- như Tướng Thein Sein, đã từ bỏ quân phục, quân hàm, là
tổng thống dân sự hiện tại. Họ thiên về cuộc sống nội
tâm hơn là thụ hưởng vật chất. Tổng thống Thein Sein tỏ ra
quả đoán và cương trực, đang cùng nhóm tin cẩn của ông chèo
lái cuộc đổi mới đầy khó khăn, là một người như thế..
Bà Aung San Suu Kyi đóng một vai trò đặc biệt hệ trọng trong
sự chuyển biến kỳ thú của Miến Điện. Thời gian qua bà
không phải chỉ là một nhà lãnh đạo gương mẫu, kiên
cường, chịu đựng mọi hy sinh cá nhân vì dân, vì nước, bà
còn là một nhà ngoại giao sắc sảo, luôn nụ cười lạc quan
trên môi, am hiểu sâu sắc tâm lý của đối phương và luôn
tìm ra giải pháp có lợi cho sự nghiệp đổi mới. Bà sống
giản dị tại ngôi nhà nhỏ ven hồ, ăn chay trường.
Sau khi bà được tự do ngày 11 tháng 10 năm 2010, bà đã tập
trung trí tuệ và tâm huyết cho sự nghiệp đổi mới mà nội
dung cốt lõi được bà và nhóm cố vấn của bà xác định là:
hòa giải dân tộc, hòa bình vững chắc, chấm dứt chiến sự,
sớm chấm dứt phong tỏa và trừng phạt của quốc tế, nâng
cao uy tín của Miến Điện ở trong khu vực Đông Nam Á và trên
thế giới, chuẩn bị tốt cho sự nghiệp khôi phục và phát
triển đất nước với tốc độ khá, bù lại thời gian đã
phí phạm do chia rẽ xung đột.
Tranh thủ sự trợ giúp, tiếp sức của quốc tế là một
hướng nỗ lực đạt kết quả cao của bà. Bà tin ở Liên Hợp
Quốc, ở các tổ chức dân chủ, ở chính quyền các nước dân
chủ, tin ở Hoa Kỳ, ở các nước Liên minh châu Âu và được
các nước này tin cậy trở lại. Nhiều phái viên của bộ
ngoại giao, ngành an ninh Hoa Kỳ đến gặp bà. Ngoại trưởng
Hillary Clinton nhiều lần đến gặp bà trong thời gian dài để
trao đổi mọi vấn đề cần thiết. Tổng thống Hoa Kỳ Barack
Obama trên đường thăm Úc cũng gọi điện thoại từ trên máy
bay Air Force One để nói chuyện trao đổi với bà.
Từ đó, có tin thuật lại là khi Tổng thống Thein Sein và quan
chức thân cận từng hỏi bà rằng theo bà nghĩ, sau khi phía
Miến Điện đã thực hiện tự do báo chí rộng rãi, cho công
đoàn tự do hoạt động, trả hơn 600 tù chính trị thì phía Hoa
Kỳ có thật sự chấm dứt phong tỏa, viện trợ trở lại như
trước không. Bà đã trả lời dứt khoát là những điều ấy
đã và sẽ chắc chắn được thực hiện. Không những vậy bà
còn bảo đảm rằng Quỹ Tiền tệ Quốc tế IMF và Ngân hàng
Thế giới WB cùng một số tổ chức tài chính quốc tế cũng
sắp viện trợ trở lại và cho vay với lãi xuất thấp.
Theo tin trong nước, chính bà Aung San Suu Kyi đã chấp nhận để
một số tướng lãnh ở lại cầm quyền nhưng phải từ bỏ
quân phục và phải cai trị như một chính quyền dân sự, dựa
vào hiến pháp, luật pháp chứ không dựa vào quân đội như
cũ. Bà đã biết uyển chuyển từ bỏ yêu sách cũ là tất cả
tướng lãnh phải ra đi, thậm chí phải bị truy tố về tội
ác và tham nhũng. Theo tiết lộ, bà còn ngỏ ý bảo đảm tài
sản riêng của các tướng lãnh cũ nói chung sẽ được tôn
trọng, trừ những trường hợp phạm pháp rõ rệt phải trả
lại công quỹ mà không phải qua truy tố. Điều này giải tỏa
nỗi lo lắng và sự chống đối của một bộ phận tướng
lãnh từng cầm quyền. Họ chỉ mong được hạ cánh an toàn.
Cũng cần phải nói Miến Điện từng trải nghiệm một thời
gian về một kiểu xã hội chủ nghĩa - kinh tế tập trung theo
kế hoạch - rầt gần với Bắc Kinh và Moscow, dưới thời thủ
tướng U Nu, nhưng đẫ bị thất bại nặng nề. Khái niệm
'xã hội chủ nghĩa' đã bị chính chế độ quân phiệt khai
tử.
Mặt khác sự trở lại lâu dài của Hoa Kỳ ở châu Á với
những trục liên minh Hoa Kỳ - Indonesia, Hoa Kỳ - Philippines, Hoa
Kỳ - Ấn Độ, Hoa Kỳ - Đài Loan, Hoa Kỳ - Úc…nhằm ngăn
chặn sự bành trướng của Trung Quốc đi cùng với tệ ngạo
mạn nước lớn của Bắc Kinh ở vùng biển Đông Việt Nam cũng
làm cho Miến Điện cảnh giác và lặng lẽ tự tách dần khỏi
Bắc Kinh.
Các tướng từng phụ trách các bộ giáo dục, y tế, khoa học
kỹ thuật đều phát biểu là Trung Quốc không có trình độ
để giúp phát triển khoa học - kỹ thuật, giáo dục, các công
ty Trung Quốc tràn vào Miến Điện mấy năm qua gây tổn hại cho
nền kinh tế và phá hại môi trường hơn là giúp cho sự phát
triển. Họ chỉ lợi dụng Miến Điện để mở đường bành
trướng xuống Ấn Độ Dương.
Có thể nói cuộc gặp gỡ giữa tổng thống Thein Sein và bà
Aung San Suu Kyi ở thủ đô Naypidaw tháng 8 năm 2011 thẳng thắn,
chân thành đã tạo nên niềm tin giữa 2 nhà lãnh đạo quốc
gia. Hai người không chỉ cùng tuổi Ất Dậu – sinh năm 1945 –
còn chung một niềm tin triết lý và tôn giáo của đạo Phật,
còn chung lòng nhân hậu yêu nước thương dân, bằng những sáng
kiến và việc làm cụ thể có hiệu quả.
Rồi đây Miến Điện sẽ có thể là quốc gia nổi lên trong
cộng đồng các nước Đông Nam Á, vừa có hòa hợp dân tộc,
vừa có hòa bình, phát triển, như một tấm gương chính trị
đẹp đẽ của thời đại mới, của hòa hợp dân tộc, của
hòa bình, dân chủ, tự do và phát triển cho toàn dân cùng
hưởng.
Gần đây quan hệ giữa Việt Nam và Miến Điện có nhiều nét
phát triển về kinh tế, chính trị và cả về quân sự, qua sự
thăm viếng của các nhà lãnh đạo, ngoại giao và quân sự. Bộ
trưởng ngoại giao Việt Nam thăm Miến Điện; tàu hải quân
Miến ghé thăm cảng Đà Nẵng. Ngày 20-3 này tổng thống Thein
Sein sang thăm Việt Nam.
Năm ngoái khi Việt Nam là chủ tịch Đông Nam Á, ông Nguyễn
Tấn Dũng đã yêu cầu Miến Điện thực hiện bàu cử dân chủ
đa đảng và hòa hợp dân tộc. Nay phía Miến Điện đã thực
hiện đúng yêu cầu ấy, nhưng mỉa mai thấy 2 điều đó vẫn
còn là món nợ của đảng CS Việt Nam đối với nhân dân Việt
Nam và cả với các nước Đông Nam Á. Gặp ông Thein Sein, ông
Nguyễn Tấn Dũng sẽ ăn nói ra sao đây?
Xem ra phía Việt Nam đang ở thế rất khó xử, vì chưa sẵn
sàng thay đổi hẳn hệ thống cầm quyền như Miến Điện, chưa
chịu chuyển từ độc đoán sang dân chủ đa đảng trong luật
pháp và trật tự, chưa chịu thông qua luật tự do báo chí,
luật tự do công đoàn, chưa chịu công nhận quyền tư hữu tư
nhân về ruộng đất của nông dân, chưa chịu thành thực hòa
giải và hòa hợp dân tộc.
Trông người lại nghĩ đến ta. Bao giờ ta sẽ bằng người.
Để cả nước sống hòa thuận tử tế với nhau trong thương
yêu tin cậy nhau, tỉnh ngộ sâu sắc sau một thời gian dài xung
đột và chia rẽ. Miến Điện đang cho ta một kinh nghiệm, một
hy vọng, một gợi ý và niềm tin. Xin chớ bỏ qua bài học
hiếm và quý này.
<strong>Bùi Tín</strong>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/12054), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét