cá khô" của ông Trương Đình Tuyển. Đại khái đó là một
vị "thái thú" ở trong một căn phòng tập thể "sực nức
mùi cá khô", quần sắn móng lợn, chân đi dép tông, tự đạp
xe đi chợ Quán Lau, cơm với "mấy con cá khô chỏng chơ",
sáng dậy cho vo gạo, cắm phích, cho thêm mấy con cá khô vào
thành bửa sáng. Trưa, tối về cắm cho nóng lên thành bữa
trưa, tối. "Rất chi là tiện".
Có lẽ "rất chi là rẻ" nữa.
Rất nhiều ngợi ca ông Tuyển, một vị quan giản dị, liêm
chính - dù ngay những người ngợi ca cũng thấy rằng sống với
cá khô, xe đạp, tiện thì tiện thật nhưng như thế không thể
gọi là cuộc sống - mà thiếu chữ tạm.
Tháng 8-2002, sau 2 năm "cá khô và xe đạp", "Thái thú"
Tuyển tái nhiệm chức vụ Bộ trưởng Bộ Thương mại và là
một trong những "tác giả" trong cuộc đua vào WTO của Việt
Nam.
Hình như cũng chẳng có mấy vị thượng
thư, thái thú "đi chợ". Ngay cả ông Tuyển, khi về lại làm
"thượng thư" cũng không còn nghe chuyện ông "đi chợ"
nữa. Có lẽ cũng chính vì thế, ngay sau khi "trúng số" WTO,
thậm chí còn chưa qua giai đoạn "cửa sổ" 5 năm, thuế thu
nhập cá nhân đã được đặt ra với tuyên bố "Cải cách cơ
cấu nguồn thu ngân sách", mà cụ thể là tăng thu, để đảm
bảo lộ trình và quan trọng hơn, để bù cho những loại thuế
sẽ phải cắt giảm sau "chiến thắng WTO".
Không ai buộc các bí thư, bộ trưởng phải đi chợ. Nhưng hình
như chuyện đi chợ mấy năm nay lại được nói đến quá
nhiều.
24-10-2007, tại nghị trường QH, đại biểu QH TP HCM, bà Dao
Nhiễu Linh, sau khi giới thiệu "Là một người hằng ngày
phải đi chợ" đã phát biểu: "Ở TP HCM, chi phí ăn, mặc, ở
thấp nhất của một người cũng 6 triệu đồng, chưa kể
người phụ thuộc. Như vậy, mức chịu thuế khởi điểm nên
ở mức 6-8 triệu đồng. Dân giàu nước mới mạnh, nếu lấy
khởi điểm 4 triệu đồng áp dụng từ năm 2009 thì luật chưa
ban hành đã lạc hậu".
Trong suốt 1 năm trước đó, dự án luật thuế này đã gây vô
số tranh cãi. Đáng chú ý nhất là những quan ngại của một
người nước ngoài chưa-từng-đi-chợ-ở-Việt Nam - ông Martin
Ram, về việc chúng ta đã "đi quá nhanh" xung quanh việc đưa
ra loại thuế, có bản chất như một thứ thuế thân - "đánh
vào bất cứ khoản thu nhập nào". "Ðây là loại thuế làm
tăng nguồn thu nhưng tương đối thấp và khuyến khích việc
thoái thác chính thức hoá" - Quyền Giám đốc Ngân hàng thế
giới tại Việt Nam nói.
Đó đây có những phát biểu đại ý do đây là luật thuế
liên quan đến quảng đại quần chúng nên sẽ quyết theo ý
dân. Thậm chí, một vị phó Tổng cục trưởng còn nhắc đến
chuyện trưng cầu dân ý. Nhưng kết quả cuối cùng thì ai cũng
biết, ngày 20-11-2007, Quốc hội, gồm đa số những người
không đi chợ - dù là đại biểu dân cử, đã thông qua luật
thuế này với mức khởi điểm chịu thuế là 4 triệu đồng
và giảm trừ gia cảnh 1,6 triệu đồng, thấp nhất trong số
các phương án. Cũng ngày hôm đó, giá gạo tẻ thường có mức
5.600 - 6000 đồng/kg.
Nỗi lo lạc hậu hóa ra không hề thừa bời lạm phát ngay sau
đó đã "cười khẩy" với con số tuyệt đối 4 triệu
đồng. Không ai chết vì phải nộp thuế thu nhập cá nhân,
khẳng định chắc chắn, nhưng khoảng 1,5% dân số đóng thuế
khốn khó hơn nhiều, bởi từ thời điểm Luật được đưa ra
QH lần đầu năm 2006 đến nay, lạm phát đã "đạt" mức
cộng dồn 70%.
Câu chuyện ngoài chợ sau đó được nhắc tới thêm hai lần.
Phó Chủ tịch QH Nguyễn Đức Kiên có lần tâm sự với báo
chí: "Vợ tôi cũng hay than thở về chuyện mang 100 ngàn đồng
ra chợ không biết mua cái gì. Tôi bảo trong 100 ngàn đồng ấy,
bà và mọi người phải tính toán cho phù hợp...". Còn Bộ
trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh, thì: "Đương nhiên đã lạm
phát thì toàn dân phải chịu khó khăn, vì cầm cùng số tiền
ấy ra chợ mà giá cao thì mua được ít hàng hơn, ăn uống
phải chặt chẽ hơn, tất cả các thứ phải thắt chặt hơn.
Trong từng gia đình cũng thế thôi, vợ tôi đi chợ về cũng
kêu ghê lắm".
Khổ thân những người nghèo. 100 ngàn đồng, bằng 1/4 thu nhập
của một hộ nghèo nông thôn, 1/5 thu nhập hộ nghèo thành phố
mà "ra chợ không biết mua cái gì" thì không biết người
nghèo ra chợ sẽ mua cái gì? Đến vợ các vị thượng thư với
mức "lương 8 chấm" còn kêu ca thì dân chúng chắc không còn
hơi sức mà khóc.
Khổ thân cho những bà nội trợ, ngoài chuyện đương nhiên
phải nấu ăn ngon, phải biết làm toán, giờ còn phải biết
thắt dây chuối nữa.
Đi chợ đại khái vừa là một "bổ đề cơ bản" cần
phải chứng minh mà những bà nội trợ xứ ta đáng được
tặng Fields.
Nhưng đến ngày 20-3 vừa qua, đã xuất hiện một "người đi
chợ vĩ đại": Bà thứ trưởng Bộ Tài chính Vũ Thị Mai.
Trả lời phỏng vấn Tuổi trẻ, bà Mai, người xuất thân từ
dân ngành thuế, khẳng định việc nâng mức giảm trừ gia
cảnh từ 1,6 triệu đồng/tháng lên 2,4 triệu đồng/tháng - như
dự thảo Bộ Tài chính dự kiến: "Đã được xem là khoan
sức dân rồi". (Một quan chức, vào đúng ngày 8-3, thậm chí
còn "làm thơ" đối với sắc thuế trực thu này rằng: Hy
vọng việc sửa đổi luật này góp phần làm nồi cơm của gia
đình sẽ đầy hơn, chị em sẽ vui hơn"!!!).
Đã thế, vào hôm Bộ Tài chính họp báo công bố dự thảo, dù
thừa nhận đã lạc hậu, dự luật sửa đổi này, dự kiến,
lại chỉ được áp dụng từ 1-4-2014. Đã thế những con số 6
triệu và 2,4 triệu tuyệt đối này, dự kiến kéo dài 5 năm,
ít nhất đến 2018.
Đang có một cách "đi chợ" rất khác nhau giữa người dân
và các quan chức. Giá gạo tẻ thường trong ngày bà Mai nói
chuyện "khoan sức dân" ở mức 12-13 ngàn đồng/kg, gấp 3
lần "giá gạo dự thảo", gấp 2 lần "giá gạo thông
qua". 6 năm trước, vị đại biểu dân cử, cũng là một phụ
nữ đi chợ, bà Dao Nhiễu Linh đã nói trước QH mức 6 triệu
đồng mỗi tháng chỉ là tối thiểu đối với một người
độc thân ở thành phố. Thế mà bây giờ, người nội trợ
mang hàm thứ trưởng Vũ Thị Mai lại cho rằng con số đó còn
là "khoan sức dân" trong thì tương lai 2 năm sau và đằng
đẵng 5 năm tiếp sau đó.
Không ai biết 2 năm nữa giá gạo sẽ là bao nhiêu. Không ai
biết sau đây 5-7 năm, trước sự hung hãn của lạm phát, giá
trị của 6 triệu còn mua được bao nhiêu. Chỉ biết bây giờ
không ai sống bằng cá khô và xe đạp như Bộ trưởng Tuyển
nữa, vì thế, không thể áp "mức sống cá khô" để quy ra
mức khởi điểm chịu thuế.
Sẽ rất ngoa ngoắt nếu nói năm 2018, mà gần hơn là 2014, với
6 triệu đồng, người dân còn không đủ đảm bảo "cuộc
sống cá khô", thậm chí không còn sức mà đạp xe. Nhưng lại
càng không thể buộc người dân phải đóng thuế trong tình
trạng "sống cá khô và xe đạp", không được phép ốm đau,
không thăm nom hiếu hỉ, không vui chơi giải trí. Bởi với 6
triệu đồng mỗi tháng cho lao động chính và 2,4 triệu cho
"tàu há mồm" ngay thời điểm này cũng chỉ đảm bảo một
cuộc sống cá khô tối thiểu, ăn lạm vào tương lai khi không
một xu tích lũy và phải đóng thuế trước khi cầm dây chuối
sách làn ra chợ.
Sống mà chỉ ăn ngủ thì ngay cả chữ tạm có lẽ cũng còn là
xa xỉ.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/12101), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét