Nguyễn Duy Vinh - Ba nguyên nhân khiến cho Việt Nam không thể chống tham nhũng

Thảm kịch Tiên Lãng đã gây sự chú ý rộng lớn trong và
ngoài nước. Có hơn cả trăm bài viết về tin tức vụ Tiên
Lãng, trên báo chí "lề trái" và cả "lề phải", "chính
thống" và "phi chính thống". Những tin tức và những phản
biện này đôi khi trái ngược nhau đưa đến những cái nhìn
về nhiều khía cạnh khác nhau trong vụ án Tiên Lãng. Gần đây
nhất có một bài viết xuất sắc của Giáo sư Tiến sĩ Hoàng
Xuân Phú mang tựa đề "<em>Một số khía cạnh hình sự của
vụ án Tiên Lãng – Hải Phòng</em>" đặt nghi vấn về sự
trong sạch của guồng máy chính quyền Hải Phòng.

Giáo sư Tiến sĩ Hoàng Xuân Phú phân tích rất tỉ mỉ những
lời kết luận của Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng về thảm
kịch Tiên Lãng. Ông Hoàng Xuân Phú đưa ra những lời kết
luận đanh thép như: "<em>bộ máy cầm quyền ở Hải Phòng
[…] băng hoại</em>", và "<em>không thể để bộ máy cầm
quyền ở Hải Phòng định đoạt số phận gia đình ông Đoàn
Văn Vươn</em>". Ông Hoàng Xuân Phú viết thêm:

"<em>Huyện ủy Tiên Lãng đã triệu tập 300 đảng viên đến
để tuyên truyền, phổ biến những thông tin sai trái, hoàn toàn
bóp méo sự thật về những gì đã và đang xẩy ra trên đất
Tiên Lãng, và không thấy có đảng viên nào lên tiếng công khai
phản đối. Trong thể chế mà Đảng CSVN lãnh đạo tuyệt đối
và toàn diện, sự kiện kể trên cho thấy bộ máy cầm quyền
ở Tiên Lãng đã mục ruỗng và không thể hy vọng gì từ đó.
Để cho bộ máy cầm quyền ở Tiên Lãng rơi vào tình trạng
thối nát và ngang nhiên hoành hành như vậy, không thể coi bộ
máy cầm quyền của thành phố Hải Phòng – cấp trên trực
tiếp của huyện Tiên Lãng – là vô can và trong sạch.</em>"

Đây là những câu kết luận rất nặng kí. Bài của Giáo sư
Tiến sĩ Hoàng Xuân Phú là một gáo nước lạnh dội vào bộ
máy cầm quyền Hải Phòng. Nhưng cho những người còn tin
tưởng vào việc giải quyết công minh của nhà nước, biến
cố Tiên Lãng nếu được nghiên cứu tường tận sẽ giúp nhà
nước tìm ra nguyên nhân của căn bệnh trầm kha là bệnh tham
nhũng ở Việt Nam. Tìm được nguyên nhân sẽ đưa đến giải
pháp. Cũng như bác sĩ chẩn bệnh, những triệu chứng do căn
bệnh gây ra trên cơ thể bệnh nhân giúp người thầy thuốc
xác định bệnh chính xác hơn. Thảm kịch Tiên Lãng đem đến
rất nhiều dữ kiện cho người thầy thuốc (nhà nước) nếu
vị thầy thuốc này có quyết tâm diệt trừ căn bệnh. Và
ngoài sự quyết tâm đó, tìm ra những giải pháp thích đáng cho
vụ Tiên Lãng còn đòi hỏi sự lắng nghe, một cuộc điều tra
nghiêm túc, một sự tìm tòi nhìn sâu… để hiểu.

Chúng tôi cho rằng một trong những nguyên nhân quan trọng là
<strong>tính độc lập của hệ thống luật pháp</strong>. Trong
tiến trình tố tụng và xử án ở các xứ bên trời Âu Mỹ,
bất cứ một vụ án lớn nào như vụ án Tiên Lãng đều phải
có sự hiện diện của một bồi thẩm đoàn (membres du jury)
hoàn toàn độc lập với phe tố tụng và phe bị cáo. Và ông
tòa (chánh án) xử án dựa trên kết luận của bồi thẩm
đoàn. Bộ luật hình sự hiện nay ở Việt Nam tương đối khá
tốt nhưng cách xử án ở Việt Nam hiện tại hoàn toàn thiên
vị guồng máy nhà nước vì bị chính guồng máy này kiểm
soát. Chúng ta chỉ cần xem lại lời tuyên bố ban đầu của bà
Chánh án Tòa án Nhân dân thành phố Hải Phòng về vụ Tiên
Lãng là có thể đoán trước vụ án Tiên Lãng sẽ được xét
xử như thế nào hoặc xem lại những vụ tố tụng và xử án
trong quá khứ để thấy cách xử án bất công của hệ thống
luật pháp nước ta, ví dụ điển hình là vụ xử ông Cù Huy
Hà Vũ.

Nguyên nhân quan trọng thứ hai là <strong>sự sợ hãi</strong>.
Chiến tranh dai dẳng mà nước ta đã gánh chịu cộng thêm
những áp lực đầy bạo cường gây ra bởi những chính sách
hậu chiến tranh của nhà nước tạo cho người dân từ Nam chí
Bắc một nỗi lo âu sợ hãi. Và đây là một căn bệnh của
người Việt chúng ta, nó ăn vào xương vào tủy của rất
nhiều người Việt Nam. Thêm vào đó, sự lạm quyền (và lộng
quyền) của rất nhiều quan chức làm người dân bình thường
lo sợ thêm mỗi khi thấy bóng dáng của các vị này nhất là
khi mình bị chính quyền "mời lên làm việc". Sự sợ hãi
này sẽ làm cho những nhân chứng quan trọng trong bất cứ vụ
án nào ở Việt Nam phải im hơi lặng tiếng. Câu hỏi được
đặt ra ở đây là: Nhà nước có chính sách nào để lấy đi
sự sợ hãi của người dân trước bộ máy chính quyền? Hay là
nhà nước, ngược lại, đang củng cố sự sợ hãi này để
dễ trị dân và giữ trật tự trong nước? Cách dùng những
nhân viên dân sự (không làm việc cho nhà nước) mà các báo
lề trái thường gọi là xã hội đen (hay côn đồ) để áp
đảo dân biểu tình kêu oan hay để dẹp "loạn" là việc
thường thấy nói đến trên những báo lề trái này.

Nguyên nhân quan trọng thứ ba là <strong>tự do báo chí</strong>.
Chúng ta có hơn mấy trăm tờ báo chính thống trên mạng nhưng
không tờ báo nào cho chúng ta những tin tức có thể tin cậy
được hoàn toàn. May thay nhờ vào sự có mặt của truyền
thông trên mạng (cái được gọi là Internet), những blogs độc
lập trong nước đã tạo được một thành quả rất lớn trong
việc dọi ánh sáng công luận vào vụ Tiên Lãng. Các blogs
"không chính thống" này đã gây sự chú ý và nhất là sự
quan tâm của rất nhiều người trong và ngoài nước. Sự quan
tâm rộng lớn này cũng có thể là một lý do đã thúc đẩy
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng "thân chinh" dự phần vào việc
xử lý thảm kịch Tiên Lãng.

Tôi không biết quý độc giả và nhà nước có đồng ý với
suy luận của tôi hay không, và cũng không biết nhà nước có
thực tâm muốn xây dựng một xã hội an lành hơn hay không.

N. D. V.

Tác giả gửi trực tiếp cho BVN.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11756), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét