trên thế giới lo chiến tranh sẽ xẩy ra. Chính ông Ahmadinejad
được lợi gì khi gây ra tình trạng căng thẳng này hay không?
Đưa Iran vào thế đương đầu với cả thế giới là một hành
động nhằm bảo vệ uy tín và địa vị của chính ông ta, một
người bị cả hai phía cấp tiến và bảo thủ chống đối.
<center><img
src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjTgMoxKmQYPRnG7hAi6x0So6YsBpGnvwaa5E67E4sgIL7DnyHo57GSSvhf5qIufyfg2GacdNgvZOFswn5HLcG86U1Lz6kzVTAcURg9QYFChcQzBtzvWpWdmrXPIZU1xsaXPuJUH877zDo/s400/IranMap.gif"
/></center>
Giáo sĩ Khamenei đứng đầu Hội đồng Tối Cao không ưa vị
tổng thống bị coi là lộng quyền, nhiều lần qua mặt các
giáo sĩ lãnh đạo. Năm ngoái phe bảo thủ đã đề nghị đàn
hạch ông Ahmadinejad khi ông tự ý thay đổi thành phần chính
phủ mà không xin quốc hội chấp thuận, và đòi điều tra
việc chi tiêu không đúng ngân sách do quốc hội phê chuẩn. Ông
đã cách chức Heydar Moslehi, người đứng đầu Bộ Tình báo,
nhưng vì áp lực của các giáo sĩ lãnh đạo, lại phải phục
chức cho ông ta. Kinh tế Iran suy yếu vì bị cấm vận, lạm
phát lên cao, các phong trào đòi tự do dân chủ đang sôi lên vì
Mùa Xuân Á Rập. Nhưng trước mối đe dọa bị Israel tấn công
phá các lò nguyên tử và trước cảnh Iran đang đối đầu với
Mỹ và các nước châu Âu, không ai ở Iran dám tính chuyện lật
đổ ông Ahmadinejad.
Không phải chỉ tấn công dư luận thế giới bằng lời nói,
Iran còn làm cho giá dầu lửa tăng lên, từ giá 76 đô la một
tùng vào tháng Mười năm ngoái, lên 105 đô la vào đầu tuần
này. Ahmadinejad có thể tính rằng áp lực giá dầu lửa sẽ làm
cho chính phủ Mỹ phải nới lỏng việc cấm vận và bớt đòi
hỏi Iran phải ngưng các hoạt động về năng lượng nguyên
tử. Ahmadinejad biết rằng trong một năm dân Mỹ đi bỏ phiếu,
không một ông tổng thống Mỹ nào muốn giá xăng dầu tăng
lên. Đầu năm 2012 Tổng thống Barack Obama đã được quốc hội
đồng ý triển hạn việc bớt thuế an sinh xã hội, với kết
quả là mỗi người Mỹ đi làm sẽ có thêm trung bình 50 đô la
mỗi tháng để tiêu xài. Nhưng nếu giá xăng tiếp tục tăng
lên như một tháng nay thì số tiền đó không đủ bù lại với
tiền trả thêm khi mua xăng! Làm cho giá dầu tăng lên, không
những Iran hy vọng thu được nhiều đô la và đồng euro hơn,
mà còn làm cho kinh tế cả thế giới suy yếu trong lúc nó vẫn
chưa hồi phục hẳn. Đó là một mối đe dọa mà ông Ahmadinejad
biết cả Mỹ và Âu Châu đều muốn tránh.
Ông Ahmadinejad cũng biết tấn công đúng chỗ khi ra lệnh ngưng
bán xăng cho mấy nước Âu Châu. Khác với hồi chiến tranh Iraq
năm 2003, năm nay các nước Âu Châu đều ủng hộ Mỹ trong
cuộc cấm vận Iran, và còn tỏ thái độ cứng rắn hơn. Ngưng
bán xăng cho Pháp và Anh thì không gây ảnh hưởng nào, vì các
nước đó không nhập cảng dầu thô của Iran. Nhưng trong 6
nước mới bị đưa vào danh sách cấm bán dầu, có 4 nước
đang trên đà suy yếu kinh tế. Trong số dầu Iran xuất cảng
sang Âu Châu, 70% bán choTây Ban Nha và Ý. Một phần ba số dầu
Hy lạp mua là từ Iran. Nếu các nước đó và Bồ Đào Nha phải
đi mua ngay dầu từ nơi khác, giá đắt hơn, thì tình trạng
thâm thủng mậu dịch và ngân sách sẽ lôi kéo cơn khủng
hoảng kinh tế ở Âu Châu kéo dài hơn nữa. Nghĩa là kinh tế
Mỹ và cả thế giới cũng bị ảnh hưởng lây.
Iran đang theo thủ đoạn của Nga trước đây, dùng vũ khí ngưng
bán dầu và hơi đốt để ép các nước Âu Châu không can
thiệp vào các xung đột giữa Nga và mấy nước láng giềng.
Nếu chỉ mới đe dọa ngưng bán dầu cho mấy nước mà đã làm
giá dầu thô nhập cảng vào Âu Châu tăng lên tới 119 đô la
một thùng, thử tưởng tượng nếu có chiến tranh giữa Iran và
Israel thì giá dầu thế giới sẽ lên tới bao nhiêu? Vì vậy,
các nước Âu Châu có đủ lý do để tránh không cho một cuộc
chiến như vậy xẩy ra.
Nhưng liệu chiến tranh có thể xẩy ra không? Rất khó. Mặc dù
đã đe dọa sẽ "tấn công trước" nếu thấy nguy cơ bị
đánh, nhưng ông Ahmadinejad sẽ không dại gì gây chiến. Nếu
Iran đánh Israel trước, các nước Âu Châu và Mỹ sẽ bảo vệ
Israel và có lý do cùng Israel đánh thẳng vào Iran, lực lượng
hai nước đó sẽ đè bẹp quân đội Iran. Mỹ có thể chỉ
dùng Không quân và Hải quân, mà không cần dùng bộ binh chiếm
đóng vì đã có quân Israel làm việc đó. Các nước Á Rập
chung quanh đều phản đối việc Israel đánh Iran trước; nhưng
họ đều ghét và sợ Iran. Ngoài ra, không nước Á Rập nào
muốn thấy Iran có bom nguyên tử. Khoảng cách từ thủ đô Iran
đến thủ đô Saudi chỉ có 1,300 cây số, mà hiện nay Iran có
những hỏa tiễn bắn xa 1,500 cây số. Các nước Á Rập có
thể đưa quân qua Iran sau khi Mỹ và Israel đánh đợt đầu,
để trừ bỏ một chế độ theo Hồi Giáo nhưng thuộc phái Shi
A khác họ. Các nước Nga, Trung Quốc sẽ phải làm ngơ vì Iran
gây chiến, Trung Quốc đã phản đối Iran ngay sau khi nước này
ngưng bán dầu cho Anh, Pháp. Không một nước nào sẽ cứu Iran
nếu có chiến tranh.
Cuộc chiến tranh dù diễn ra cách nào cũng sẽ làm kinh tế Iran
suy sụp, và dù nước Iran không bị chiếm đóng cũng không
tránh khỏi một cuộc cách mạng thay đổi chế độ. Chỉ có
một người khùng mới chọn con đường đó. Các lời lẽ gây
hấn của chính phủ Iran chỉ cốt đe dọa thế giới bằng hình
ảnh "thằng khùng," để các nước bảo nhau đừng ai đẩy
nó đến chân tường. Và tất nhiên các lời lẽ và hành động
gây hấn chỉ củng cố địa vị của ông Ahmadinejad ở trong
nước Iran.
Nhưng chính phủ Mỹ có mong một cuộc chiến tranh mới ở vùng
Trung Đông hay không? Chắc cũng không. Chiến tranh sẽ không chỉ
giới hạn trong phạm vi Iran với Israel mà thôi. Iran sẽ tấn
công các nước sản xuất dầu trong vùng vịnh, từ Á Rập
Saudi, qua Kuwait, và tất cả các tầu chở dầu đi qua em biển
Hormuz. Một cuộc hải chiến sẽ không tránh khỏi, Iran sẽ bị
Mỹ đánh bại, nhưng hậu quả kinh tế sẽ mất nhiều năm mới
xóa được.
Cho nên, con đường chính phủ Mỹ đang chọn là tăng cường
cuộc cấm vận Iran để đẩy nước này đến chỗ suy kiệt.
Chính phủ Mỹ sẽ trừng phạt các công ty và ngân hàng các
nước khác nếu làm ăn với Iran, sẽ cấm họ hoạt động trong
nước Mỹ; nhưng áp dụng tùy trường hợp. Biện pháp đó ngày
hôm qua đã đưa tới quyết định của ba nước Ấn Độ, Nhật
Bản, Trung Quốc cắt bớt số nhập cảng dầu từ Iran. Hiện
nay đó là những nước mua dầu của Iran nhiều nhất. Riêng
Trung Quốc mua 22% số dầu do Iran xuất cảng, Nhật Bản mua 15%,
Ấn Độ mua 14%; ba nước đó mua một nửa số dầu Iran bán
trong khi cả Âu Châu chỉ mua 18%.
Năm nay Trung Quốc sẽ cắt bớt 14% số mua của họ, sau khi đã
bị chính phủ Mỹ cảnh cáo một lần. Cắt giảm nhiều nhất
là Công ty Unipec, vì Unipec và chi nhánh của họ tại Singapore
đang đầu tư rất nhiều ở Mỹ. Nhật Bản đang thương thuyết
với Mỹ để cắt 10% số dầu mua của Iran, và xin miễn trừ
cho số còn lại, vì kinh tế Nhật chưa hồi phục. Nam Hàn, Thổ
Nhĩ Kỳ cũng đang mua, lần lượt, 10% và 7% số dầu thô của
Iran, hai nước đồng minh này của Mỹ chắc cũng sẽ cắt bớt.
Cộng tất cả các nước đó lại, cùng với Âu Châu, số dầu
Iran bán ra có thể sẽ giảm bớt 8% đến 10%.
Tiền bán dầu chiếm 80% số ngoại tệ mà Iran thu được mỗi
năm. Nếu các nước mua nhiều dầu nhất của Iran cắt bớt 10%,
và số bán sang Âu Châu cũng giảm, thì ngoại tệ sẽ thiếu
hụt, cán cân thương mại thâm thủng và lạm phát sẽ tăng
lên. Chính nước Iran cũng đang phải nhập cảng dầu chế
biến, vì mặc dù là nước xuất cảng dầu thô lớn thứ ba,
sau Á Rập Saudi và Nga, công nghệ chế biến dầu lửa của Iran
còn rất thô sơ.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Leon Panetta đã đoán là Israel có
thể sẽ công phá các lò nguyên tử của Iran trong khoảng từ
tháng Ba đến tháng Năm năm nay. Nhưng cả tổng thống Mỹ và
chính phủ các đồng minh Anh, Pháp đều khuyên Israel phải kiên
nhẫn chờ kết quả cuộc cấm vận; sẽ đến lúc buộc chính
phủ Iran nhượng bộ về việc thanh tra các lò nguyên tử. Hiện
phái đoàn thanh tra Liên Hiệp Quốc vẫn tới Iran làm việc.
Nếu Israel cứ tấn công Iran, cưỡng lại các lời khuyên của
Mỹ và Anh, Pháp, cùng sự chống đối của các nước trong vùng
Trung Đông, Thổ Nhĩ Kỳ, Nga, Ấn Độ và Trung Quốc, thì một
cuộc chiến tranh có thể sẽ nổ ra. Nhưng nếu tình trạng này
cứ kéo dài thì cuộc cấm vận sẽ tiếp tục thắt chặt hơn
nữa, có ngày sẽ đưa chính phủ Iran tới chỗ phải nhượng
bộ. Ông Mahmoud Ahmadinejad cũng phải thấy chiến tranh là đại
họa cho nước ông, và sẽ xóa bỏ cả địa vị của chính cá
nhân. Mà ông ta cũng không thể làm tổng thống Iran mãi mãi.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11744), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét