nhất mà Tạo Hóa đã ban cho con người, trong đó có ước mơ
và hy vọng. Mỗi cá nhân, gia đình và xã hội mất đi hy vọng
sẽ không có tương lai. Tôi thường cho phép mình nương náu vào
một góc nào đó để suy nghĩ, như một lối thoát tạm thời
khỏi bối cảnh mà tự do dường như bị tước đoạt trong
mọi ngõ ngách của đời sống. Tôi chia sẻ cảm xúc với nhân
vật Ngư Ông (trong Ngư Ông và Biển Cả của Hemingway), đơn
độc với cuộc chiến đấu giữa biển khơi mà không hề mất
đi hy vọng, vì rằng: "Tư duy là hạnh phúc". Tôi viễn vông
và tản mạn, chọn kịch bản và vai diễn nầy để nói lên
điều suy nghĩ của mình, về một cung đường cần phải đi qua
để bắt đầu cuộc hành trình tiến về tự do và phát
triển... Xin lỗi tất cả bạn đọc, dưới đây chỉ là bài
diễn văn giả định, hoàn toàn không có thật, của một công
dân muốn diễn đạt ý kiến của mình, với động cơ xây
dựng. Có điều gì gây xúc phạm, xin thứ lỗi cho.
Hạ Đình Nguyên
(09/02/2012)</div>
<center><strong>BÀI DIỄN VĂN GIẢ ĐỊNH
CỦA MỘT TỔNG BÍ THƯ TƯỞNG TƯỢNG</strong></center>
Thưa đ/c Chủ tịch Nước,
Thưa đ/c Chủ tịch Quốc Hội,
Thưa các đồng chí,
Thưa quý vị đại biểu,
Thay mặt Bộ Chính Trị Trung ương Đảng, với tư cách là Tổng
Bí Thư, tôi xin chúc sức khỏe đến tất cả các vị.
Hôm nay, chúng ta có mặt ở đây, tại hội trường này, với
tư cách là đại diện cho bộ máy lãnh đạo cao nhất của
quốc gia Việt Nam, có trách nhiệm trả lời một câu hỏi lớn.
89,6 triệu đồng bào đang hỏi chúng ta: Đảng CSVN, với tư
cách là một chính đảng duy nhất, nắm quyền lãnh đạo trực
tiếp và toàn diện Quốc gia, với 36 năm Độc lập, có còn
đủ khả năng và tầm nhìn để giữ vững được nền Độc
lập và xây dựng một nước VN Dân chủ và Thịnh vượng, trong
thời điểm nhiều biến động của tình hình khu vực và thế
giới hiện nay không? Và trong mỗi chúng ta, có tự đặt ra cho
mình câu hỏi nầy không ?
Tôi tin là có.
Dù câu trả lời như thế nào, khẳng định hoặc là hoài nghi,
thì nhất thiết, phải là sự trả lời đầy đủ trách nhiệm,
với sự trung thực, phản ánh chính xác nhân cách của mỗi
chúng ta, và tư cách của một đảng viên Đảng cầm quyền!
Chúng ta đang ngồi đây, tập thể này, là tượng trưng cho
sức mạnh của Quốc gia VN. Nói tượng trưng, vì sức mạnh
đó, đích thực nằm trong nhân dân, là tất cả công dân cụ
thể trên toàn thể lãnh thổ hình chữ S nầy, cùng với con em
họ đang ở trong guồng máy, và người VN ở ngoài lãnh thổ,
với tinh thần thấm nhuần truyền thống và văn hóa dân tộc
có sẵn của 4000 năm lịch sử, cùng với sự tiếp cận không
ngừng về nhận thức và văn minh của thời đại.
Chúng ta có trách nhiệm với sức mạnh nầy.
Đất Nước VN ở một vị trí địa lý đặc biệt.
Nền chính trị của chúng ta cũng đặc biệt.
Tình thế của Thời đại đòi hỏi chúng ta phải thông minh,
cởi mở và có bước đi chính xác, không để mất năng
lượng của quốc gia, không cho phép chúng ta thức dậy muộn
màng, hãnh tiến và hưởng thụ.
Phần lớn, các vị đến đây bằng máy bay, số rất ít bằng
ô tô, chắc chắn không ai đến đây bằng xe đò. Đúng không ?
Tất cả quý vị đều ăn mặc tươm tất, văn minh gấp nhiều
lần so với các đại biểu đi dự hội nghị TW ở Tân Trào
cách đây hơn nửa thế kỷ. Tôi biết, đa số chúng ta, trong
đó có tôi, đều có nhà cửa khang trang, có đầy đủ tiện
nghi cho gia đình, và còn có thể hơn thế nữa. Và hơn như thế
rất, rất nhiều ! Quý vị cũng có con cái, phần lớn đi học
nước ngoài, ở các nước có nền văn hóa, văn minh cao hơn
chúng ta, xem như 99% là các nước Tư bản, mà có người trong
chúng ta đang ngồi đây, vẫn thường nói, đó là nơi mà chủ
nghĩa tư bản đang giẫy chết. Tôi biết, dù đồng lương
tượng trưng của chúng ta không bao nhiêu, nhưng thu nhập thực
tế thì cao hơn nhiều, hơn rất nhiều, bằng cách nào đó, và
bằng nhiều cách, rất nhiều cách "khôn ngoan" và tinh vi…Như
thế, chúng ta có thể nói gì với nhân dân ? Vì có nhiều
điều không thật. Nhân dân cười to trong bụng khi nghe chúng ta
nói về hai chữ "trong sạch", "vững mạnh"!
Về phương diện tinh thần, với tư cách là một Quốc gia độc
lập, tuy các chỉ tiêu xếp hạng, theo tiêu chí LHQ, là thấp,
rất thấp, về kinh tế, về giáo dục, về thông tin, về dân
chủ, nhân quyền, về nhiều chỉ tiêu khác nữa… Nhưng tiếng
nói của chúng ta vẫn vang lên một cách bình đẳng ở các
diễn đàn Quốc tế. Các cấp lãnh đạo, kể cả các ban ngành
của chúng ta đều ngồi ngang hàng với các cấp tương đương
của các nước lớn. Tiếng nói đó cũng được chú ý, được
lắng nghe, cũng được tôn trọng. Có vị đi về, nói với tôi,
là rất hãnh diện, VN ta ngày nay đang nở mày nở mặt với năm
châu bốn biển, không như ngày nào gian khổ trong lao tù, trong
rừng sâu, nước độc của giai đoạn chiến tranh vệ quốc.
Nhưng ngược lại, cũng có vị nói rằng rất áy náy, rất xấu
hổ, thậm chí vô cùng xấu hổ trong lòng, về những kém cỏi
và lạc hậu không đáng có, so với một số quốc gia khác trong
khu vực với thời gian ngắn hơn nhiều, đã làm nên những
bước phát triển ngoạn mục. Sự hãnh diện lẫn xấu hổ đó
đều xuất phát từ lòng yêu nước của chúng ta thôi. Phải
không, thưa các vị? Có chắc là như vậy? Dù sao, đó vẫn là
vinh dự lớn lao cho chúng ta ngày hôm nay, vì vinh dự đó, các
thế hệ Cách Mạng Tiền Phong của chúng ta chưa có được,
bởi còn phải đang nằm rừng, lội suối?
Nhưng tôi nghĩ không ai trong chúng ta phủ nhận được
sự thật rằng, tất cả những gì chúng ta có hôm nay, về vật
chất và tinh thần, kể cả những cảm xúc áy náy và xấu hổ
kia, đều gắn liền với xương và máu của nhiều thế hệ
trước, của nhân dân, của cả 100 năm đấu tranh vô cùng gian
khổ.
Chúng ta không thể nào quên được điều đó.
Chúng ta không theo chủ nghĩa ngợi ca sự khổ hạnh, theo cách
hình thức khoa trương và mị dân, nhưng đích thật, chúng ta xem
những hy sinh đó là thiêng liêng. Quên điều nầy là đồng
nghĩa với phản bội. Quên không chỉ có nghĩa là không nhớ,
mà còn có nghĩa là không làm theo, hoặc làm trái lại với
những khát vọng mà vì đó các thế hệ thanh niên, hàng hàng
lớp lớp đã hy sinh. Đó là khát vọng Độc Lập-Dân
Chủ-Thịnh Vượng của dân tộc.
Quá khứ đó là truyền thống yêu nước cho phép chúng ta tự
hào, xứng đáng tự hào, và nó đã chứng minh qua trường kỳ
kháng chiến với ba cuộc chiến tranh liên tiếp với các đối
thủ có tầm vóc thế giới: Pháp thực dân, Mỹ đế quốc và
TQ bành trướng. Thế giới đã hiểu và khâm phục lòng yêu
Nước, yêu Độc Lập của nhân dân ta mạnh mẽ và kiên trì
như thế nào? Điều đó cũng chứng tỏ về một khả năng và
bản lĩnh vươn lên của một dân tộc kiên cường và thông
minh.
Và hôm nay đây, chúng ta thấy gì nơi bản thân chúng ta,
trong trái tim chúng ta, trước câu hỏi lớn mà nhân dân đã nêu
ra?
Thưa các đồng chí, thưa quý vị,
Độc lập đã đạt, và sau 36 năm, ta đã làm gì? Chúng ta có
phải là thế hệ góp phần làm nên, hay là thế hệ hưởng
thành quả? Câu trả lời là cả hai. Nhưng có lẽ là phần
hưởng thì nhiều hơn, hoặc là quá nhiều, mà phần làm thì
không tương xứng? Đôi khi, tưởng chừng như có đứa con hư,
bán gia sản của ông cha để tiêu xài phung phí, ăn chơi tới
bến? Nói như vậy, có phần quá đáng chăng? Rất mong là như
thế! Nếu Độc lập chỉ để cho một lớp người phồn vinh
và toan tính chuyện chia chác, nối ngôi nhau nhau quyền và lợi
ở xứ sở nầy, thì lớp lớp người đã nằm xuống, đương
nhiên là không thể trồi dậy từ các nghĩa trang hay nơi nào
đó, trong rừng núi, đồng bằng, sông lạch hay biển cả, nhưng
những người còn sống và cả nhân dân sẽ nghĩ sao? Trên thế
giới ngày nay, chỉ còn một nước Bắc Triều Tiên thôi, không
tính tới các bộ lạc xa xôi, mới có cách hành xử bội bạc,
không dân chủ và thiếu trí tuệ như thế kia!
Trở lại câu hỏi lớn mà nhân dân đã nêu ra.
Nhà ái quốc có tầm nhìn vượt thời gian Phan Chu Trinh đã
nhắc nhở ta những điều gì? Có dân trí, dân sinh, dân chủ
mới giữ được Độc lập dân tộc. Ba mươi sáu năm độc
lập và trực tiếp cầm quyền, Đảng ta đã làm gì với 3 yêu
cầu cực kỳ quan trọng nói trên mặc dù chúng ta luôn hô to
khẩu hiệu Do Dân, Vì Dân, mà thật sự thì như thế nào?
Chúng ta có thể liệt kê được nhiều thành tích lớn
lao, nhưng là theo cách "cả vú lấp miệng em". Lấy cái
được che chắn cái không được, cái trước mắt che cái lâu
dài, cái phù phiếm che cái căn cơ, cái hưởng thụ che lấp sự
hy sinh âm thầm và đau khổ, cái thiểu số che lấp cái đa số,
nói không thật thay cho dối trá, cái ác nở rộ thay cho lòng
nhân ái, gian dối thủ đoạn thay cho công bằng, lương thiện…
Các vị Thủ trưởng hãy phản biện đi.
Tôi lắng nghe. Tôi mong muốn, và nhân dân cũng thế, rất mong
muốn ai đó trong chúng ta ngồi đây, có thể nói lên điều
ngược lại, mà có sự thuyết phục để làm cho trái tim chúng
ta và nhân dân cả nước bừng tĩnh, hân hoan như một ngày hội
lớn, nhìn chúng ta với con mắt tin yêu và kính trọng?
Nhưng tôi biết, trước hết các vị sẽ kể một số
thành tích, nhận một số khuyết điểm và một ít hạn chế
năng lực theo công thức khiêm tốn mà Đảng đã dạy, đã cũ
và rất sáo mòn, sau đó sẽ nói nhiều về các nguyên nhân
khách quan, rút ra nhiều bài học kinh nghiệm, cuối cùng là hứa
hẹn rằng sẽ nghiêm túc khắc phục, những điều mà thâm tâm
biết rõ là không khắc phục được, hoặc không muốn khắc
phục. Nếu cần và lắm lúc, ta nhắc lại lời của cố Chủ
tịch Hồ Chí Minh để tỏ rõ ta đã rất thấm nhuần tư
tưởng và tâm huyết của Người. Chúng ta biết rõ, lời nói,
hành động xuất phát từ sự suy nghĩ chân thực, mới có sức
thuyết phục người nghe. Ngược lại, lời nói chỉ như gió
thổi trên đồng trống, vu vơ!
Tôi biết cái lỗi không ở duy nhất nơi các vị Thủ
trưởng, cũng không phải của cả đơn vị, từ cấp trên
xuống đến cán bộ, nhân viên. Không ở một ai, nên có thể
là tất cả. Mà tất cả, lại là không ai hết. Cái lỗi nầy
do ai gây nên đây ? Nếu có trách các vị, thì chỉ một lỗi
nhỏ thôi, nhưng lại rất căn bản. Đó là sự thiếu dũng
cảm. Hình như điều nầy có hầu hết ở chúng ta ? Không phải
đức tính dũng cảm trước sự sống chết trong chiến tranh, mà
là dũng khí vượt qua chính mình, về nỗi đam mê quyền lợi
của cá nhân và của phe nhóm trong hệ thống bộ máy đầy
lỗi, đang là vấn đề nổi cộm nhất hiện nay. Và cũng có
phần do một loại tri thức có tính máy móc, giáo điều, ràng
buộc, như con ngựa bị che bờm, chỉ biết đi về một hướng
theo chiếc roi của ai đó ngồi trên lưng. Các vị có dám đứng
lên phản biện trước BCT không, về một sự thật nào đó ?
Nếu không hợp khẩu vị BCT, chắc chắn các vị sẽ mất
chức. Tại sao gọi là khẩu vị ? Vì BCT tự do, không nằm trong
một luật định nào cả, nó gói gọn trong một nhóm gồm
mười mấy con người ấy thôi. Không tạm gọi là khẩu vị
thì gọi là gì ?
Dám nói và chấp nhận sự mất chức, xem chức nhẹ tợ
lông hồng, đó là phẩm chất làm quan thanh liêm của một số
người làm quan đời xưa, nhưng nay đó là phẩm chất của
thời đại và có giá trị phổ quát. Dân chúng đòi hỏi và
yêu quý điều nầy, và rất cần điều nầy. Làm quan mà không
có phẩm chất làm quan thì tệ hơn dân thường, vì dân thường
không thể gây tai họa lớn cho Quốc gia, bởi sự ràng buộc
của luật pháp, đạo đức xã hội và thân phận làm dân.
Tôi sẽ lần lượt nói về ba việc mà tôi cho là cần
nói lúc nầy, là Kinh Tế, Giáo Dục và Tư Tưởng, cùng với
khái niệm về một vài từ ngữ cần xác định lại cho rõ
thêm.
Tôi e rằng ngồi lâu sẽ làm giảm sức khỏe của quý
vị, làm mất nhiều thời gian, vì quý vị cần phải trở về
để lo việc công, hay việc riêng tư cấp bách nào đó đang
chờ đợi. Tôi xin nói rất vắn tắt.
Về kinh tế, có lẽ ai cũng biết, nó đã và đang bị
phá sản một cách có hệ thống. Nó đang rơi tự do. Nó làm tan
hoang cái vốn liếng của hơn hai mươi năm tích lũy được, kể
từ khi đổi mới một mảng, (chuyển từ kinh tế tập trung sang
kinh tế thị trường), do sức lao động tay chân và lao động
trí óc, trước hết của người nông dân, sau đó là nhiều
thành phần khác, bởi sự làm việc rất kiên trì và rất chân
thực mà có được. Nó đã làm cạn kiệt các tài nguyên thiên
nhiên mà ông cha nhiều đời giữ gìn và giao lại. Nó cũng làm
nhẵn túi vốn vay và vốn viện trợ của các quốc gia khác.
Vốn vay mượn đó giờ đây là một của nợ khổng lồ cho
trẻ con 10 tuổi trở xuống và những đứa bé mà mẹ chúng nó
sẽ sinh ra sau nầy phải trả, trả bằng cách nào chưa ai biết
được, là nai lưng đi làm thuê, làm mướn công khai, làm thuê
trá hình hay là một kiểu nô lệ mới ?
Bù lại, chúng ta đang có được gì ? Một số dinh thự,
cao ốc (một số do nước ngoài đầu tư và làm chủ), đường
sá, cầu cống, các trụ sở của Ủy ban các cấp, của Đảng
ủy các cấp, khá hiện đại, hoành tráng có thể nhìn thấy
bằng mắt thường. Những biệt thự, nhà thờ Tộc nguy nga,
thời thượng… Những chuyến đi lại vi vu trong nước, ngoài
nước, những hoạt cảnh ăn chơi kín hở…Các Tập đoàn, các
Tổng Công ty Nhà nước, các Ngân Hàng…, ai cũng biết rồi,
đó là những nhà ảo thuật đại tài, biến "Có" thành "Không",
không kém gì Tề Thiên Đại Thánh…Cuối năm 2011, tổng kết
tạm, có trên dưới 50.000 doanh nghiệp phá sản, số chết lâm
sàng, đang và sẽ, chưa thể biết là bao nhiêu ! Đời sống
nhân dân đang được "nâng lên một bước" đi về hướng
khó khăn và cơ cực. Cướp bóc, giết người, các loại đạo
tặc đang tự phát phát triển mạnh hơn vạn lần biểu tình,
sinh hoạt văn hóa xuống cấp và nhếch nhác chưa từng
có…Đặc biệt, tham nhũng tung hoành đến hoa mắt. Kinh tế đã
thế, vốn liếng tinh thần, tài sản văn hóa của dân tộc còn
lại gì để làm sức mạnh, làm động lực cho cuộc vươn lên
? Thanh niên Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore có niềm tự hào và
động cơ mạnh mẽ cho cuộc tranh đua, một bộ phận Thanh niên
TQ đang nuôi mộng bá chủ. Thanh niên ta thì bơ vơ, không nhìn
thấy mục tiêu, chi nghe toàn là từ ngữ mơ hồ, bóng bẩy.
Một bức tranh xã hội loang lổ, không có lấy một mảng xanh
cho dịu mắt… Chúng ta không thể đổ lỗi toàn bộ cho sự suy
thoái kinh tế toàn cầu, nhẹ nhàng như "nắng mưa là chuyện
của trời…" giống một câu ca trong tình yêu nam nữ.
Có ý kiến cho rằng, hệ thống kinh tế của chúng ta là
một hệ thống bóc lột, móc túi người dân với nhiều loại
kỹ năng thiện xảo, biết ăn mày quá khứ, vừa biết ăn hớt
tương lai. Thuế cho nhà nước, đã đành, còn "thuế","phí"...
cho quan chức các cấp, các cấp của nhiều ban ngành, trong mọi
giao dịch của nhân dân, từ giao dịch hành chánh đến chuyện
làm ăn, nhà ở . "Đất đai là sở hữu của toàn dân" là
mệnh đề gốc của tham nhũng quy mô lớn và đều khắp non
sông đất nước. Vốn vay và vốn ODA là "suối nguồn tươi
trẻ" của mùa xuân tham nhũng. Tất cả để nuôi bộ máy cầm
quyền, phục vụ sự ổn định của nền cai trị cho vững vàng
hơn. Chúng ta luôn luôn biết ơn Quân Đội, Công An, Cảnh Sát,
tất cả là con em của nhân dân, ngày và đêm theo nghĩa cụ
thể, đã giữ gìn biên cương Tổ quốc và an ninh trật tự xã
hội, âm thầm xây dựng trận địa chiến đấu và sẵn sàng
thực hiện mọi mệnh lệnh của chúng ta, vâng, chúng ta đang
ngồi đây, dù bất cứ tình huống nào, họ cũng chịu đựng
và không có lỗi, họ luôn sẵn sàng xả thân với trách nhiệm
thiêng liêng của mình.
Ai chịu trách nhiệm về hậu quả kinh tế nầy ? Dĩ nhiên, hậu
quả thì toàn dân chịu rồi, còn trách nhiệm thì ai ? Không ai
cả.! Nếu vậy, là chính tôi, Tổng bí thư Đảng cầm quyền !
Đúng thế, mọi thắng lợi vẽ vang đều do Đảng, thì thất
bại chẳng lẽ do ai khác ?
Tôi không muốn gây stress (bức xúc) cho quý vị, nếu có,
thì cũng đành chịu, không biết làm sao hơn!
Tôi chuyển sang Giáo dục mong rằng nó nhẹ nhàng chăng ?
Về Giáo dục. Thảm hại về kinh tế không phải là tuyệt
vọng không lối thoát, dù rằng, cuộc chạy đua của thời
đại là cực kỳ khó khăn. Bởi mọi sự đều do con người
làm nên. Con người phá hoại được, thì con người xây dựng
được. Cho nên, quan trọng hơn hết, vẫn là giáo dục, đào
tạo con người. Nhưng con người không chỉ là con trai con gái
của những ai đó, mà phải là đông đảo, cả thế hệ, nhiều
thế hệ, con cái của cả dân tộc nầy.
Cố chủ tịch HCM nói: "sự nghiệp trăm năm trồng
người". Tôi e rằng như thế là hơi lâu, mà thậm chí có
thể lâu hơn nữa, đến nỗi không biết bao giờ, nếu là
"trồng con người xã hội chủ nghĩa"!. Nếu chỉ nói về
trồng loại con người bình thường, không cao cả gì lắm,
nhưng có thực, theo cách nhìn và tính toán trên cơ sở thực
tế một số nước của các nhà nghiên cứu, chu kỳ cho một
thế hệ, được giáo dục một cách đúng mực trong một hệ
thống giáo dục tiến bộ, đến lúc trưởng thành và phục vụ
xã hội một cách hiệu quả, để nâng xã hội lên bước phát
triển , là 25 năm. Người ta cho như thế là quá lâu. Nếu có
sự tiếp nối và nuôi dưỡng không đứt đoạn, cùng với sự
nhạy bén thời cơ, thời gian đó đó sẽ được rút ngắn hơn.
Nói một cách có nhân nhượng, chỉ tính từ ngày Độc lập
đến nay là 36 năm, có thể nói luôn là 40 năm, vì hơn 3 năm
nữa không mong gì có một sự đột phá, là chúng ta đã tiêu
pha hào phóng hơn một chu kỳ, chưa tới nửa thế kỷ (!), với
nhiều cơ hội đã vụt qua, liệu 25 năm tới đây, ta có hy
vọng gì về một thế hệ mới đầy nhiệt huyết, đứng lên
từ sự đổ đốn hôm nay ?
Chúng ta có thể nói gì về nền Giáo dục đang diễn ra ?
Ai trong quý vị có thể đứng lên biện hộ cho mặt tích cực
của nó ? Cái không được là quá nhiều, không lẽ đem so sánh
với những năm chiến tranh ? Tuy nhiên, nền giáo dục trong
chiến tranh đã đóng góp được rất nhiều cho chiến tranh,
trong tình huống vừa dạy, vừa học vừa chiến đấu. Nhưng 36
năm hòa bình, độc lập, nền giáo dục hình như không đổi
khác, không chuyển hướng, nó y một khung sườn chỉ đạo,
với kiểu tư duy cực kỳ lạc hậu. Tại sao chúng ta có thể
"vững vàng" và "kiên trì" với công thức của thời kỳ
đã qua, đến thế ? Có thực sự là ta trung thành với chủ
nghĩa Mác không ? Có khi ta chỉ giả vờ trung thành ở bên
ngoài, còn cốt lõi thì đã khác. Mà hà tất phải trung thành
với quá khứ một cách vô lối ? Sự giả vờ là không đem
lại "chính danh", mà tất yếu biến thành "bá đạo".
Tại sao ta không trung thành với tương lai? Nền Giáo dục của
chúng ta đã làm hỏng tự căn cơ những giá trị chuẩn mực
đạo đức tinh thần của dân tộc, nói gì đến giá trị thời
đại đang ở tầm cao hơn ? Một vị bộ trưởng Bộ Giáo dục,
khi thôi chức còn níu kéo gian dối 5-7000 đô la, gọi là học
bổng để học tiếng Anh ở nước ngoài. Có một Oshin trong
sách không làm như thế ! Không phải là tất cả, nhưng thí dụ
nầy là biểu trưng cho sự thối đến nát về nhiều phương
diện, từ nhân cách, đến năng lực, đến hệ thống. Tất
nhiên chúng ta cũng có một số bông hoa đã nở tuyệt đẹp
trong khu rừng nhân dân, nhưng do nổ lực cá nhân, do mưa do
nắng của trời đất, do học tập bốn phương mà có, chứ nào
phải do nền giáo dục của chúng ta. Nhưng những niềm tin và hy
vọng đó của nhân dân về lớp người trẻ này có cơ may để
phát huy khả năng, đóng góp một cách xứng đáng hay bị hoài
phí một cách lặng lẽ ?
Theo cách thức đang vận hành như hiện nay, nền kinh tế
và nền giáo dục đang lộ rõ con đường lao xuống dốc; cũng
may còn có những tiếng kêu gào thống thiết, lại rất tiếc,
chúng ta vờ như không nghe!
Thưa quý vị,
Thưa quý vị đảng viên, đại biểu quyền lực và trí tuệ
của Quốc Gia đang ngồi đây, chúng ta có bi quan không ? Việt
Nam đã từng trãi qua nhiều giai đoạn đêm tối, nhưng dân tộc
Việt Nam chưa từng bi quan. Kinh tế với từng kế hoạch 5 năm
đúng hướng thì phát triển, nhưng Giáo Dục lạc hướng thì
thời gian đòì hỏi gấp bội lần, tối thiểu là lũy thừa 5.
Trong giai đoạn lịch sử tồi tệ nhất, Phan Chu Trinh đã
kêu gào chấn hưng Dân Khí, nhằm gây nên sức mạnh tinh thần
của nhân dân, mà tinh thần đó, chúng ta ngồi đây cũng là
đại biểu nốt, hôm nay có thấy một chút hùng khí dấy lên
trong lòng hay không, cho một cuộc chấn hưng, thay cho cuộc giành
giật "bao nhiêu lợi quyền ắt qua tay mình" của các tập
thể phe nhóm, và không phải của dân tộc ? Nếu lợi quyền
nầy là của dân tộc, chúng ta thấy cái hùng khí ấy đang có
sẵn trong nhân dân. Về kinh tế, Dân sinh, chúng ta cho rằng tham
nhũng đã là nguyên nhân chính làm nó kiệt quệ, nhưng cơ chế
nào đã cho phép, tạo điều kiện cho tham nhũng phát sinh, phát
triển đến mức nầy ? Do đó, không thể không nói đến Dân
chủ. Chỉ có dân chủ mới cứu vớt được thôi. Không thể
tránh né, hoặc giải thích huê dạng để che lấp, theo cách
"dân chủ gấp vạn lần hơn" mà người có hiểu biết thì
không muốn nghe nữa, người thiếu hiểu biết thì không biết
đó là cái gì ! Mà cơ hồ, người nói ấy thì cũng không biết
mình nói gì ! Nhân dân VN có đáng bị giam hãm mãi trong bi kịch
khốn khổ nầy không ?
Có một nguyên thủ Quốc gia của một nước lớn nói:
"tất cả chúng ta đều là con người bình thường", ý nói
không ai là "thần thánh", dù ở vai trò cao nhất trong xã
hội. Còn tôi, TBT, xin xác định mình là một người thường,
còn lại 13 vị trong BCT, có ai là thần thánh không ? Chắc chắn
không ai dám nhận. Tập thể những con người bình thường có
thể trở thành tập thể thần thánh không ? Cũng không thể !
dứt khoát là như vậy. Nhưng cơ chế đã biến nó thành một
tập thể thần thánh, vì nó ở trên đầu mọi thứ luật pháp
Quốc gia. Loại tập thể thần thánh nầy đã trãi qua thực
nghiệm ở phạm vi nhiều quốc gia. Tập thể ấy, nhiều lần
bị tóm thu vào tay một kẻ tham vọng nhất, để rồi người
ấy trở thành kẻ giết người, giết cả những người thần
thánh và không thần thánh. Tình huống thứ hai, tập thể ấy,
tròng trành dao động cơ học, trong một canh bạc quyết liệt,
hiếm có ở đời thường.
Thưa quý vị,
Tất cả chúng ta ở đây, không ai giống như thế, và
không ai muốn như thế.
Chúng ta là con dân của một đất nước có một nền văn hiến
lâu đời, dân tộc chúng ta trãi qua nhiều đau khổ, yêu hòa
bình và lòng nhân hậu tiềm tàng.
Nhưng giặc ngoại xâm đã bao phen, từng đẩy chúng ta vào tình
cảnh cam go, buộc chúng ta phải phản kháng và phản kháng
quyết liệt.
Nhưng sau đó, chúng ta vẫn là con người bình thường,
nên không thể có một tập thể thần thánh, vì thế, nhân dân
chúng ta, mà trước hết là chính chúng ta, cần đến một cơ
chế dân chủ, để nó kiềm chế bản năng tham lam vô hạn trong
chúng ta, tránh cho chúng ta không thành con quỷ dữ. Làm sao mà
chỉnh đốn Đảng chỉ với vũ khí phê bình và tự giác, khi
mà vũ khí ấy chỉ dùng bằng đạn mã tử, có tiếng nổ vang
nhưng không hề hấn gì ai ?
Chúng ta muốn cho nhân dân cơm no áo ấm, muốn cho đất
nước phát triển, chúng ta cần một lộ trình để xây dựng
một nền dân chủ hợp lý và tiến bộ.
Nền dân chủ đó, chúng ta chưa cần phải sáng tạo, mà
nó cũng không thể tự trồi lên từ kẽ đá của núi Hoa Quả.
(1) Chỉ cần quan sát kinh nghiệm nhân loại, tìm cách ứng dụng
tốt nhất, êm ả mà không gây xáo trộn, để có hiệu quả
đưa Đất Nước tiến lên. Điều nầy có đang còn là cơ hội
trong tầm tay của chúng ta đang ngồi đây không ?
Về tư tưởng.
Bây giờ tôi xin nói về khái niệm của một số từ ngữ
mà chúng ta quen dùng, nhưng đã trở thành rất lạ tai với số
đông, để bắt đầu cho vài suy nghĩ.
Từ đầu buổi nói chuyện hôm nay, tôi đã rất muốn tránh
dùng từ "đồng chí", thay vào đó là "quý vị". Hai trăm
vị ngồi đây là ủy viên TW, không ai không phải là Đảng
viên, các vị thuộc Quốc Hội, có người không phải là Đảng
viên, chắc chắn là ít, rất ít. Nhưng các vị thuộc số ít
ấy, khi nghe "thưa các đồng chí" có thấy trong lòng một
chút khác biệt, tách biệt nào đó hay không ? Tất nhiên là có.
Trong một cử tọa có đông đảo quần chúng nhân dân, đủ các
thành phần, đại đa số không phải là đảng viên, cũng như
khán thính giả trước màn hình tivi trên cả nước, hơn 86
triệu người, khi nghe "thưa các đồng chí" thì không thấy
có mình ở trong (2). Từ "đồng chí" trở thành một sự cách
biệt, được tôn vinh theo cách ngoại hạng, có một chỗ đứng
riêng, không kết nối với nhân dân qua một luật định nào
cả, giống như đẳng cấp "Tăng lữ" ở Ấn Độ thời cổ
xưa. Khắn khít cùng nhau với nơi nầy quá (Đảng) và xa rời
với nơi kia (Nhân dân). Chí hướng của Đảng ngày nay có gì
khác biệt với chí hướng của Nhân dân không ?
Tư "đồng chí" đối với chúng ta trước kia, là một
từ ngữ thiêng liêng, nó xuất hiện từ khi những đảng viên
tiền phong được hình thành trong bí mật và dám chết trước
họng súng của kẻ thù, để giành lại quyền sống của nhân
dân đang bị chà đạp và áp bức.
Từ "đồng chí" đẫm máu của bao nhiêu thế hệ
đảng viên đã ngã xuống trong lao tù, trong chiến hào, trong
rừng sâu bệnh tật và đói rét, chỉ có một nghĩa duy nhất
là chia nhau sự hy sinh và một nguyện vọng Độc Lập cho Tổ
Quốc, Dân Chủ cho Nhân Dân và Phồn Vinh cho Đất Nước.
Ngày nay, Độc Lập đã có, chí hướng của Đảng là gì
? Có khác chí hướng của Nhân Dân không ? Nếu không khác, thì
gọi riêng với nhau bằng một từ ngữ có tính đặc quyền như
thế để làm chi ? Ta trân trọng với từ "đồng chí" và
đưa nó vào lịch sử của một giai đoạn đặc biệt của
lịch sử, trả sự bình thường về cho một xã hội bình
thường... Theo tôi, chúng ta ăn xin vào quá khứ, bằng cả từ
ngữ nầy, vì ta không tạo nên được phẩm chất mới của
mình. Trong nội bộ, ta gọi nhau bằng "đồng chí" nhưng có
thỏa hết tận đáy lòng, hay nó đã trở thành và chỉ là một
cách gọi thời thượng mà vô cảm , mang chứa nhiều khác biệt
bên trong, được dùng khi cần đấm đá nhau ? Những tưởng,
chúng ta muốn "quần chúng hóa"từ ngữ nầy để cho Đảng
thấm sâu vào lòng nhân dân, nhưng không được, hình thức
không thể che dấu được nội dung, nếu như Đảng không có
phẩm chất. Đảng trước kia, đã có uy tín từ khi còn trong
bóng tối, bằng chính phẩm chất của mình. Nhân dân biết nhìn
và biết suy xét.
Cụm từ ghép "Đảng và Nhà Nước" lại cũng là một
cụm từ lôi thôi, nhập nhoạng khó nghe. Cuối cùng nó là gì ?
Nhà nước hay là Đảng ? Thực thể nào là chủ thể ? Mối quan
hệ giữa chúng ? Ai nói và đối tượng để nói là ai ? Cụm
từ ghép nầy nói lên mối quan hệ nhập nhằng về chức năng
nhiệm vụ trong vận hành của bộ máy ! Thế mà nó xuất hiện
lâu ngày thành quen tai, trong nhiều văn bản giấy tờ, báo chí,
cả trong doanh nghiệp, thí dụ : "cảm ơn Đảng và Nhà Nước
đã…". "Mừng Đảng, Mừng Xuân", lấy Đảng để trên Đất
Trời, ngược với đời sống tâm linh dân tộc! Nhân dân là
công dân, chỉ có hành vi quan hệ với Chính Quyền, thông qua
hệ thống luật pháp Quốc Gia. Công dân không trực tiếp liên
quan với Đảng. Đảng viên, thì dứt khoát phải là Công dân,
nhưng Công dân không tất yếu là Đảng viên. Công dân là bao
trùm, Đảng viên là riêng của Đảng, vì thế chẳng nên
"thưa các đồng chí" trong các tập họp công cộng.. trừ khi
Đảng trực tiếp nhân danh chính mình đứng ra tổ chức cái gì
đó…như hôm nay !
Thưa quý vị,
Có một từ ngữ nữa, mà tôi cho là rất quan trọng. Đó
là từ 'kẻ thù'.
Đất nước chúng ta đã độc lập, đã thiết lập bang giao
quốc tế, đã ký vào các văn kiện hội nhập toàn cầu thông
qua Tổ chức LHQ, chúng ta tuyên bố làm bạn với bốn phương,
chúng ta chưa tuyên chiến với một Quốc gia nào. Một cách minh
nhiên, chúng ta không có 'kẻ thù'! Chúng ta hội nhập vào
dòng chảy tiến bộ của nhân loại, kẻ thù giờ đây có tên
gọi khác. Đó là cái ác và sự lạc hậu.
Cái Ác có thể có khắp nơi, có thể ở ngay trong chúng ta
hay ở đâu đó. Sự lạc hậu là tiềm năng của cái ác, sẽ
trở thành cái ác, cũng ở khắp nơi, có thể có nhiều trong
chúng ta, và rất gần chúng ta. Khi chúng ta đưa cái ác và lạc
hậu là đối tượng cần để chiến thắng, thì cái Thiện và
Tiến bộ sẽ ở bên ta, là đồng minh chân chính của chúng ta,
và không lạc lối, chúng ta hòa vào đại dương Nhân bản của
nhân loại. Chúng ta cùng nhân loại chống cái ác và lạc hậu.
Chúng ta không theo bất cứ học thuyết nào mà nó tạo nên
nhiều kẻ thù cho chúng ta, với lý do đơn giản rằng tại vì
nó không giống ta. Khi dựng thêm lên một kẻ thù, thì đồng
thời và lập tức, ta ở trong tư thế và não trạng là kẻ thù
của kẻ thù, và rất nhiều kẻ thù tiếp nối xuất hiện....
Chúng ta không để cho sự khác biệt biến thành mâu thuẩn, như
chủ thuyết bá đạo của Mao Trạch Đông (3) .Văn hóa của
Thời Đại là tôn trọng sự khác biệt, là tinh thần sống
chung với sự khác biệt. Sự giao lưu của văn hóa khác biệt,
tạo nên Văn hóa chung của nhân loại., không ai tiêu diệt ai.
Đó đang là con đường đi tới rất sáng sủa của nhân loại
ở thế kỷ nầy, mà chúng ta thì đang ở trong một vùng phủ
bóng tối. Thời đại nầy không còn cho phép, trong nhận thức
cũng như trong khả năng, về một sự đối kháng để loại
trừ nhau, chẳng còn cái gọi là "cuộc đụng đầu lịch
sử" nữa, Nói thẳng ra, thời đại nầy, chỉ có cái đầu
nào đang hâm hấp mới nghĩ rằng phải chôn vùi chủ nghĩa tư
bản xuống bùn đen. Không còn sự thách đố kiêu ngạo "ai
thắng ai" của một thời điểm đặc biệt của lịch sử đã
qua, bây giờ không cần nữa, khi mà Độc Lập đã được giải
quyết
Vòng hoa dành cho người Cách mạng và Dân Tộc phải đi
tới
Cấp thiết, chúng ta phải làm cho Đảng và Thanh Niên ta
thấm nhuần tinh thần về đại dương nhân bản nầy, đứng
lên từ tư thế « chống cái ác và lạc hậu », không nhập
nhằng xếp hàng theo phe, sẽ là tiêu chí cho hội nhập và phát
triển, tránh được sự lạc hậu đang biến ta trở thành kẻ
thù của chính mình, cũng không tự đặt mình vào vị trí kẻ
thù của văn minh và tiến bộ. Chúng ta không sợ rằng tính
nhân bản sẽ làm mất đi tinh thần chiến đấu khi cái Ác
xuất hiện minh nhiên như một kẻ thù cụ thể, ngược lại,
tinh thần chiến đấu sẽ mạnh mẽ hơn vì chân lý nội tại
của nó, sức mạnh đó là vô địch trước cái Ác, và được
nhân loại đồng tình.
Để làm được điều nầy, ta cần có can đảm để có
một cái nhìn mới về tư tưởng.
Tư tưởng của một thời đại đã thoát ra khỏi mọi
thứ học thuyết viễn vông, ảo tưởng, mà lực lượng nhân
danh nó lại thường trở thành thủ phạm gây ra cái ác.
Karl Marx – Engels (4) đã từng sĩ vả :
" chúng len lén ca bài ca nửa thú vật, nửa thiên
thần".
Câu nói nầy có thể ứng dụng, "chúng" là chỉ những tập
thể nhân danh điều cao cả để có đặc quyền, nhằm thủ
lợi thô thiển, vượt lên trên luật pháp và nhân cách. Chúng
ta cần một thứ luật pháp có hàm lượng cao về Văn minh và
Dân chủ. Nó không thể là luật pháp tù mù, được xây dựng
trên nền tảng không vững chắc, thiếu căn bản, vì lấy cái
khác biệt nhỏ nhoi, nhất thời làm trái núi vĩnh hằng để
thờ cúng.. (thật sự đã qua rồi: giai cấp, đấu tranh giai
cấp, xã hội chủ nghĩa, đảng CS anh em nhảm nhí…). Trong
ngoại giao có thể vì nặng nợ một chút quá khứ chăng, nhưng
trong xã hội và giáo dục, không ai có quyền ngăn cấm chúng ta
tiến hành một nền giáo dục nhân bản, mở mắt, mở hồn cho
Thanh niên Việt Nam ra khắp năm châu, để chống cái ác và lạc
hậu, thay cho một kiểu giáo dục theo đường lối đối kháng
và khép kín? Hay chính là sự lạc hậu từ trong tư tưởng chủ
đạo đang tự biến thành kẻ thù để cản trở ? Nhưng nó
không thể cản trở được tầm nhìn của Nhân dân và TN ta
ngày nay, đang có mặt ở khắp năm châu bốn biển, nó chỉ làm
trở ngại thôi, nhưng chừng ấy cũng đã là tai họa đáng
tiếc !
Từ "kẻ xấu" cũng là khái niệm đang xuất hiện gần
đây, cũng rất đáng quan tâm.
Từ "kẻ xấu" thuộc phạm trù đạo đức, xấu và
tốt, không thuộc phạm vi luật pháp. Chính Phủ chỉ có quyền
phán xét căn cứ trên pháp luật, có tên gọi cụ thể. Kẻ
trộm, kẻ cắp, có tội trộm cắp, người ăn hối lộ, có
tội về hối lộ, người chống đối là chống đối về cái
gì, có khi là đúng, có khi là phạm pháp. Kẻ xấu là ai, xấu
về cái gì ? Cơ quan công quyền không được phép dùng từ ngữ
mông lung, có tính ám chỉ nầy, vì nó không có trong luật.
Người dân có thể hoang mang, mặc cảm, thậm chí phẫn nộ, khi
cơ quan công quyền quăng ra một từ ngữ như thế vào mặt một
đám đông, hay một cộng đồng. Nó đồng nghĩa với sự đe
dọa, trấn áp, khủng bố tinh thần hoặc là sự quấy
rối…Về phía cơ quan công quyền thì không giống một bà hàng
xóm xấu tính chửi bâng quơ khi đuổi gà mất chó... Cơ quan
công quyền như Công an, Cảnh sát, Tuyên huấn... thì phải khác,
phải nói theo luật. Nói "kẻ xấu"một cách mông lung là
không xác định được đối tượng, chỉ khả năng bất lực
của mình. Cũng như nói "tàu lạ" là tránh né, không dám xác
định chủ thể của người nói, (chứ không phải chủ thể
của con tàu).
Nói về các từ ngữ trên đây, là tôi muốn nói về sự
"không chính danh" trong tổ chức và vận hành của xã hội,
mà trước hết là bộ máy Nhà nước, bắt đầu bằng từ ngữ
để đi đến tư tưởng và xuất phát từ cái nhìn của người
dân.
Chúng ta đang cần sự tổ chức lại cho "chính danh"
đối với toàn bộ Bộ máy Quốc gia.
Thưa quý vị,
Xây dựng một nền dân chủ tiến bộ, cùng với sự vận hành
của một bộ máy chính danh, là nền tảng cho phát triển bền
vững, mà công đầu của nó trước hết sẽ là diệt tham
nhũng. Cái tốt sẽ vươn lên và đè bẹp cái xấu. Cuộc đấu
tranh cấp bách hiện nay và cũng là lâu dài của chúng ta là
đấu tranh giữa thế lực thiện, tiến bộ với thế lực ác,
lạc hậu, chứ chưa phải là cuộc chiến đấu với thế lực
thù địch nào khác.
Để trả lời câu hỏi lớn của nhân dân, trước hết,
chúng ta tự trả lời câu hỏi :
Chúng ta là AI ?...
Chúng ta đã bao lần chỉnh đốn Đảng mà không thành công,
nếu chúng ta không nhận diện được mình, chúng ta rất cần ý
kiến của nhân dân.
Một lần nữa, cảm ơn và chúc sức khỏe toàn thể Đại biểu
đáng kính.
15-02-2012
Hạ Đình Nguyên
<h2>Chú thích</h2>
(1) Tây du ký
(2) thơ tình của Arvers, Khái Hưng dịch. Người con gái xem thơ
mà không biết chính mình là nhân vật trong thơ "Xem thơ không
biết có mình ở trong…"
(3) Tác phẩm "bàn về mâu thuẫn" của Mao trạch Đông
(4) Gia Đình Thần Thánh của Karl Marx và Engels
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11697), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét