Robert A. Dahl (Yale University Press 1998) do một người bạn đưa
cho. Đọc, vì đây là vấn đề tôi quan tâm, và cũng là để
đóng góp vào quá trình dịch cuốn sách này ra tiếng Việt để
phục vụ những nhà khoa học của VN cần tư liệu về vấn
đề này.
Cuốn sách rất hay và có nhiều điều đáng đọc, nhưng tôi
đặc biệt chú ý chương 12, "What conditions favor democracy?"
(những điều kiện thuận lợi để phát triển dân chủ là
gì?), và tìm thấy câu trả lời rất đáng suy nghĩ ở trang 147,
xin chia sẻ để mọi người cùng suy nghĩ.
Theo Dahl, có 5 điều kiện để phát triển dân chủ, trong đó 3
điều kiện là thiết yếu và 2 điều còn lại là bổ trợ.
Những điều đó như sau:
Ba điều thiết yếu (essential conditions)
Control of military and police by elected officials
Democratic beliefs and political culture
No strong foreign control hostile to democracy
Hai điều bổ trợ (favorable conditions)
A modern market economy and society
Weak subcultural pluralism
Dịch thoát: Ba điều kiện thiết yếu là (1) có chính phủ dân
cử nắm được công an và quân đội; (2) các giá trị dân chủ
và văn hóa chính trị phù hợp; (3) không bị khống chế bởi
một ngoại bang không ủng hộ dân chủ. Hai điều kiện bổ
trợ là: (4) một xã hội hiện đại và nền kinh tế thị
trường; (5) ít có sự chia rẽ bè nhóm.
Đọc xong những điều kiện nói trên thì tôi nghĩ đến Myanmar.
Họ có thể chưa có đủ mọi điều kiện, nhưng có lẽ ít ra
họ có 2 trong 3 điều kiện thiết yếu rồi (chính phủ dân cử
nắm quân đội và công an; giá trị dân chủ - thông qua đảng
đối lập của Aung San Suu Kyi). Nên quá trình dân chủ hóa của
họ chắc là sẽ thuận lợi, dù chắc chắn cũng còn có những
thách thức.
Còn VN, nơi có một nền dân chủ mà theo PCT nước Nguyễn Thị
Doan là gấp vạn lần dân chủ tư sản, không hiểu mình đã có
điều kiện nào trong những điều kiện nói trên rồi nhỉ? Và
nếu vẫn cần cải thiện, thì nên bắt đầu cần cải thiện
điều nào trước?
Và cuối cùng, quá trình dân chủ hóa đó do ai sẽ thực hiện,
phải chăng sẽ là "đã có Đảng và Nhà nước lo"? Hình như
nếu thế thì không đúng định nghĩa dân chủ đâu. Ít ra là
theo định nghĩa của Dahl.
Còn đối với tôi, với tư cách là một cá nhân, một công dân
Việt, tôi nghĩ có lẽ chúng ta cần cải thiện điều kiện
thứ 5 trước. Là một điều chúng ta hoàn toàn có thể làm
được, ngay bây giờ, mà không cần chờ Đảng và Nhà nước.
Chúng ta "hãy ngồi xuống đây", không phân biệt Bắc Nam, 54
hay 75, Việt kiều hay Việt cộng, đảng viên hay ngoài đảng,
cũng không phân biệt chính kiến. Cùng nhau thảo luận, góp ý
và góp phần giải quyết những bất ổn trong xã hội VN hiện
nay, với tư cách là một người Việt và cũng là một người
yêu nước Việt. Vì nếu ngay cả điều này mà chúng ta còn
không làm được, thì có lẽ khó lòng mong đợi gì hơn.
Có ai có suy nghĩ gì để chia sẻ với tôi không?
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11135), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét