height="332" alt="vnq.jpg" /></center></center>
<center><em>Tàu Vinalines Queen, niềm kiêu hãnh của ngành hàng hải
Việt Nam</em></center>
Sự vô cảm là hể hiện của sự trốn tránh trách nhiệm, rất
đặc thù của các cơ quan nhà nước Việt Nam hiện nay.
Trong trường hợp tàu Vinalines Queen (VQ), chắc chắn họ sợ dư
luân và gia đình thuyền viên kết tội trách nhiệm của công ty
chủ tàu khai thác Vinalines Queen.
Để qui kết trách nhiệm do ai phải biết rõ nguyên nhân và quá
trình sự cố xảy ra thế nào. Rất may là đã có 1 thuyền viên
thoát nạn và những nguyên nhân tai nạn tàn khốc sẽ dễ
được chỉ ra chính xác. Nhưng là người trong ngành có chuyên
môn thì ngay lập tức có thể dự đoán nguyên nhân chính nằm
ở đâu.
Các nhóm nguyên nhân thông thường tham gia gây nên các sự cố
chìm tàu là:
<div class="special_quote"><em>1. Do thời tiết xấu;</em>
<em>2. Do lỗi hoặc trình độ kém của thuyền trưởng, đại
phó;</em>
<em>3. Do thiết bị trục trặc, tình trạng kỹ thuật của tàu
kém;</em>
<em>4. Do thao tác làm hàng (xếp hàng) sai của cảng lên hàng
(Indo) hay của sĩ quan xếp hàng của tàu Vinalines Queen (đại phó
hoắc thuyền phó 2), hoặc cả hai;</em>
<em>5. Do va đâm tàu, vật khác;</em>
<em>6. Do các lý do khác (đánh chìm tàu để lấy bảo
hiểm..-.</em>)</div>
Trường hợp tàu Vinalines Queen, các nhóm nguyên nhân 3, 5 và 6 có
thể tạm loại ra. Các nhóm nguyên nhân 1, 2, và 4 có lẽ đã
cùng xảy ra làm sự cố trở nên bất ngờ trầm trọng và đã
không thể cứu vãn.
Chúng ta thử xem xét từng nhóm trong 3 nhóm nguyên nhân trên.
<h2>1/ Chuyện thời tiết</h2>
Vùng biển xảy ra tai nạn tuy không thuộc hải phận nước ta
nhưng không thể coi là biển lạ đối với các con tàu buôn và
tàu đánh cá Việt Nam, nên việc gặp và tránh bào không thể
nói là bất ngờ. Chỉ có thể nói là đội tàu và cả công ty
chủ tàu đã rất chủ quan "khinh địch" khi cho tàu chở đầy
hàng (tức là đã gần hết độ nổi dự phong) đi trên vùng
biển đó vào mùa bão (quen thuộc) này mà không có chuẩn bị
phương án an toàn hiệu quả, để bị "bất ngờ".
Sự chủ quan này có lẽ xuất phát từ các nguyên nhân: sự
thiếu kinh nghiệm và trách nhiệm của ban lãnh đạo công ty và
của thuyền trưởng, sự chủ quan do tin rằng tàu Vinalines Queen
là tàu mới còn rất xịn, và sự chủ quan cho rằng Vinalines
Queen là tàu lớn 56.000 dwt chịu được mọi cấp sóng gió (có
lẽ được thiết kế cho chịu sóng trên 50 hay 100 năm tức là
cấp độ không hạn chế) mà quên ràng khi đầy khẳm hàng sức
chịu sóng của nó chỉ còn tường đương con tàu cá hoặc kém
hơn!
Nói tóm lại, lỗi này là do sự chuẩn bị về an toàn hàng
hải của công ty chủ kém, rất đặc thù cho các chủ tàu Việt
Nam: vô trách nhiệm và kiêu nhưng dốt;
<h2>2/ Chuyện đội tàu</h2>
Trên các con tàu lớn, các vị trí quan trọng này (ảnh hưởng
trực đến sinh mạng thuyền viên và tài sản lớn của công ty
chủ tàu và chủ hàng) thường phải được tuyển chọn rất
khắt khe theo trình độ, kinh nghiệm, uy tín cá nhân trong ngành
(lý lịch - do hiệp hội ngành đánh giá rất khách quan và khắt
khe) rồi mới đến bằng cấp (phải đảm bảo) đối với
thuyền trưởng, đại phó. Họ thể hiện và bảo vệ đẳng
cấp và uy tín của công ty chủ tàu với thuyền viên và bạn
hàng.
Ở các công ty nhà nước Việt Nam như Vinalines (và nhất là
Vinalines!) thì chỉ cần có bằng cấp (có thể dổm!) và có
người thân quen ở trong ban giám đốc công ty chủ tàu "bảo
lãnh" là quan trọng nhất! Họ chỉ cần giỏi "quan hệ" và
biết "lại quả": nhận thuyền viên là con em cán bộ lãnh đạo
công ty hay tổng công ty chủ tàu "gửi gắm" lên tàu "kiếm ăn".
Những người được gửi gắm lên tàu này thường càng không
có chuyên môn, kinh nghiệm mà bằng cấp yêu cầu thì khả năng
dổm lại càng cao, nhưng lại là kiêu binh, lính "cậu" trên tàu!
Rất thường xuyên là họ kiêm các chức vụ công đoàn, chi bộ
đảng, hay Thanh nhiên Cộng Sản HCM trên tàu nữa, nên các
thuyền trường chỉ có... "bó tay chấm cơm"!
Có thể nói trên 90% đội thuyền viên của các chủ tàu là
công ty nhà nước VN có cấu trúc tổ chức "tuyệt vời" như
trên, mà theo tôi, phải là "điếc hẳn" hay "cảm tử quân" mới
bước lên những con tàu đó để ...ra khơi. Người VN hơn 60
năm nay đều thành cảm tử quân kiểu Kamikazen cả rồi,
hoặc...
Chưa hết, khi trên tàu nhà nước thường có những đội
thuyền viên "cảm tử" như vậy thì trên bờ sẽ có ban lãnh
đạo bất tử với những bộ phận "kỹ thuật", "dịch vụ",
"cố vần", "kinh doanh" khai thác tàu gồm 100% toàn những "con ông
cháu cha", cũng bất tử luôn.
Họ chả cần gì bằng cấp cả và tất nhiên họ chỉ hiểu
"một chữ thôi": Tiền.
Họ không có đủ khái niệm về nghề đi biển (thường họ đa
số chưa đi biển bao giờ), không có đủ kiền thức kỹ thuật
tàu bè, không có đủ hiểu biết về các loại hàng hoá mà tàu
của họ phải chuyên chở, thiếu hiểu biết pháp lý về các
cảng mà tàu họ đến, hiểu biết thời tiết và các vùng
biển mà tàu họ phải đi qua thường xuyên... (Tôi không dám
nói đến tình yêu biển mà thuyền viên thường có).
Tóm lại là các con tàu Việt Nam chả (bao giờ hy vọng) nhờ
cậy được gì từ "bờ bến thân yêu" của mình cả, ngoài sự
của quyền, tham nhũng, vô cảm... Mọi chuyện ngoài khơi họ -
những đội thuyền viên - phải tự xoay xở hết, họ phải
..."tự mà chết!" Hình ảnh vô cảm này có lẽ chúng ta đang
thấy rất rõ với đội tàu 23 người của Vinalines Queen và
công ty chủ tàu Vinalines?
Nếu những gia đình thuyền viên tàu Vinalines Queen đồng ý chi
trả tiền thuê máy bay hay tàu biển đi tìm kiếm cứu nạn các
thuyền viên thì chắc chắn công ty Vinalines sẽ có tàu bay, tàu
biển ngay!? (Chuyện chỉ có ở Việt Nam XHCN có đạo đức tư
tưởng HCM vạn lần hơn tư bản thối tha!)
<h2>3/ Chuyện làm (xếp dỡ) hàng tại bến</h2>
Ban giám đốc công ty và bộ phận kinh doanh khai thác là những
người quyết định lịch trình và nhiệm vụ chuyên chở của
tàu. Khi họ ký hợp đồng chở quặng Nickel là họ băt buộc
phải hiểu rõ loại hàng và các yêu cầu an toàn liên quan khi
chuyên trở, phải chuẩn bị cho đội tầu hiểu rõ nhiệm vụ
và có đủ điều kiện thực hiện nhiệm vụ đó. Ngoài ra, họ
cũng còn phải đưa ra qui trình cụ thể của riêng công ty cho
việc xếp dỡ loaị hàng đặc biệt như Nickel để thuyền viên
thực hiện đảm bảo an cho con người, con tàu và hàng hoá
chuyên chở.
Điều này đội thuyền viên VN không thể hy vọng từ công ty
mẹ gì cả?
Việc cảng bốc hàng ở Indo lại càng làm tình hình tệ hại
hơn, vì ở Indonesia các yêu cầu an toàn thường được coi ...
"xêm xêm" như ở Việt Nam!
Nếu họ cho bốc hàng quặng khô trong trời mưa mà tàu Vinalines
Queen bỏ qua (không rút nước mưa đi) thì ... thôi rồi! Hàng
khô biến thành hàng lỏng! Mà tàu Vinalines Queen được thiết
kế hiện đại cho hàng khô thôi(tâm trọng lượng hàng được
tính toán kỹ khi làm/phân bổ hàng và không di chuyển trong quá
trình tàu chạy, kể cả qua sóng gió).
Hoặc là loại hàng mà Vinalines Queen chuyên trở trước đó còn
sót dính lại trong khoang làm cho quặng Nickel không bám dính vào
nhau và vào đáy và thành hầm hàng nữa, trở thành như bù sệt
và có phản ứng như chất lỏng khi vận chuyển (di chuyển tâm
trọng lượng).
Chính cái tâm trọng lượng của khối hàng nặng 54,000 tấn này
bỗng dưng có khả năng chuyển dịch trong khoang làm thành moment
lắc và lật tàu trên sóng bão bị cộng hưởng tăng vọt
khủng khiếp và không tàu nào có thiết kế để có moment lật
lại chống được lực dìm tàu của tử thần này này...
Nếu gặp thuyền trưởng và đại phó có kinh nghiệm, họ sẽ
hết sức quan tâm việc xếp hàng "độc" lên tàu vì đó là
vấn đề "nhỏ" nhưng quyết định sinh tử của tất cả, chứ
không phải chỉ làm cho xong thủ tục cho có lệ và báo cáo về
nhà là "đã xếp hàng theo qui định" trên giấy tờ...
Có lẽ chuyện tương tự đã xảy ra với con tàu Vinalines Queen
khi mà thời tiết, cách làm việc của đội thuyền viên tiêu
biểu, của ban quản trị kinh doanh công ty Vinalines và của cả
công ty xếp dỡ hàng ở Indo đã cùng cộng hưởng gây nên sự
cố đau lòng ngày 25/12 ngoải khơi Philipines...
<h2>Tạm kết</h2>
Điều tôi muốn nói ở đây là theo tôi, đây không phải tai
nạn "sự cố bất ngờ" mà là kết quả tất yếu của những
lỗi hệ thống đang hoành hành trong các công ty doanh nghiệp nhà
nước VN như Vinalines, Vinashin... Các hệ thống đều giống hệt
nhau về cấu trúc con người và cách làm việc, chỉ khác là con
sóng lật đổ tàu Vinashin là sóng tài chính, còn sóng lật đổ
Vinaline Queen là sóng biển Đông. Nạn nhân là ai? Luôn luôn là
nhân dân lao động Việt Nam, là đất nước Việt Nam.
Rồi sẽ có những con sóng khác lật đổ những con tàu XHCN
khác như PVN, EVN... vì chúng cũng một ..."thiết kế" XHCN Việt
Nam với cùng một "đạo đức kinh doanh" XHCN làm chúng đều
mục ruỗng yếm thế từ trong và từ lâu rồi.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11168), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét