<h2>Trung Quốc thay đổi chính sách ngoại giao</h2>
Ở cạnh đường vành đai thứ hai của Bắc Kinh có một ngôi
nhà to màu xám, phồng ra bên ngoài như một pháo đài. Cảnh sát
của Quân đội Giải phóng Nhân dân đứng gác ở phía ngoài,
những người nữ hầu bàn trong bộ quần áo đỏ và đen phục
vụ trà cho khách ở bên trong, chúng tôi đang ở trong Bộ Ngoại
giao của nước Cộng hòa Nhân dân Trung hoa.
Trong phòng làm việc của họ, các nhà ngoại giao Trung
Quốc tường thuật, tất cả đều giản dị: thiếu nhân sự.
Trong Phòng Báo chí, chịu trách nhiệm cho nhà báo nước ngoài,
không có nữ thư ký và cũng không có người đưa thư. Vì thế
mà các cán bộ phải tự gửi fax và sao chụp và nhiều nhất
là chỉ có thể những giao việc đấy về cho lớp cán bộ
trẻ.
Sau thời gian học tập này, các nhà ngoại giao Trung
Quốc không được gửi ra nước ngoài mà là về làng mạc và
thành phố Trung Quốc. Ở đấy, như là phó chủ tịch hay phó
bí thư, họ cần phải thu thập kinh nghiệm trong cuộc sống
thường ngày của đất nước mà rồi sau này họ phải đại
diện cho nó một cách đáng tin cậy ở bên ngoài.
Diêm Học Thông thuộc vào trong số các nhà khoa học
và chuyên gia về chính sách ngoại giao nổi tiếng nhất. Ông là
nơi đến cho nhân viên các đại sứ quán và nhà báo nước
ngoài, những người để cho ông giải thích về chính sách của
Bắc Kinh. Ông nói tiếng Anh tốt, ngồi trên một chiếc ghế
màu tím trong một phòng tiếp khách của Đại học Thanh Hoa ở
Đông-Bắc của Bắc Kinh và trình bày về tương lai của châu Á
vào một ngày mùa đông lạnh lẽo.
Ông không muốn nói về một châu lục đang vươn lên
trong ý nghĩa của một sức mạnh chung. Không, ông nói, nhiều
nước châu Á tuy tăng trưởng về kinh tế nhưng người ta không
thể nào nhìn châu lục này như một cái gì đó thuần nhất,
cái dịch chuyển trọng lượng của thế giới. Đó là Trung
Quốc thì nhiều hơn, nước kéo châu Á lên cùng với nó. Trong
vòng 20 năm tới đây, ông ấy nói, thế giới sẽ trở nên đa
cực, tức là sẽ không còn chỉ một quyền lực, USA, là quyết
định sự việc xảy ra. Chỉ Trung Quốc là có một cơ hội
đến gần được với siêu cường Mỹ – "nước Nga không,
Ấn Độ không, Brazil không".
Diêm Học Thông được xem như là tiếng nói của
những người mà ngay từ bây giờ đã yêu cầu chính phủ hãy
xuất hiện tích cực hơn nữa ra bên ngoài. Quyền lực kinh tế
và sự hiện diện của đất nước trên thế giới phải hòa
hợp với nhau, ông ấy nói. Hơn 30 năm nay, các nhà ngoại giao
Trung Quốc đã tuân theo những câu châm ngôn cho chính sách
ngoại giao Trung Quốc của trưởng lão ĐCS qua đời năm 1997
Đặng Tiểu Bình, "điềm tỉnh, điềm tỉnh, điềm tỉnh cúi
đầu xuống và làm xong việc riêng của chúng ta."
Có ba nguyên tắc dẫn dắt ngoại giao Trung Quốc,
những nguyên tắc mà Wu Jianming, cựu đại sứ và bây giờ là
giáo sư tại Đại học Ngoại giao, trường đại học riêng
của bộ, mô tả như sau: "không bành trướng, không bá quyền
và không liên minh". Trung Quốc sẽ không bước theo dấu chân
của các thế lực thực dân, không hướng đến sự thống
trị, vì những thế lực như thế trong quá khứ đã thất bại
và liên minh có thể khiến cho một cuộc Chiến tranh Lạnh mới
xẩy ra.[1]
Hai năm sau đó, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Dương
Khiết Trì đã quả quyết ở Hội nghị An ninh München năm 2010
trước những thính giả đang nghi ngại rằng "một Trung Quốc
phát triển" không cần phải làm cho họ lo ngại, đó "không
phải là một mối đe dọa, mà là một cơ hội". Đối với
các nước khác, Trung Quốc sẽ "tiếp tục đối xử bình
đẳng. Trung Quốc sẽ không bao giờ ép buộc ý muốn riêng của
mình lên các nước khác. Thời gian mà một hay hai nước quyết
định cho cả thế giới đã qua từ lâu rồi. Chúng tôi luôn
luôn ủng hộ cho việc tất cả các nước, dù lớn hay nhỏ,
mạnh hay yếu, giàu hay nghèo, đều là thành viên bình đẳng
của cộng đồng quốc tế."[2]
Tám tháng sau đó trong hội nghị ASEAN ở Hà Nội,
Dương không còn muốn biết gì về những lời nói nhẹ nhàng
của mình nữa: trong một thảo luận về những vùng lãnh thổ
đang bị tranh cãi trong Biển Đông, ông lưu ý các láng giềng:
"Các anh hãy nhớ rằng sự thịnh vượng của các anh phụ
thuộc vào chúng tôi cho đến đâu." Và: "Trung Quốc là một
nước lớn, và các nước khác là nước nhỏ, và đó là một
sự thật." Trong các thủ đô ở Đông Nam Á, lời nói bóng
gió này đã được chú ý ghi nhận.[3]
<h2>"Chúng ta cần một Vạn Lý Trường Thành"</h2>
Nhà ngoại giao và nhân viên ngân hàng Trung Quốc bây giờ cùng
ngồi cạnh bàn hội nghị của các tổ chức tài chính quốc
tế – trong Ngân hàng Thế giới hay trong IMF ở Washington –, và
họ có một mục đích: các tổ chức được tạo ra sau Đệ
nhị thế chiến này cần phải bước ra khỏi con đường mòn
của chúng. Vì hệ thống tài chính thông thường, Trung Quốc cho
là như thế – và cả Ấn Độ nữa – ưu tiên cho các quốc
gia công nghiệp và gây bất lợi cho "các nước năng động
sắp trở thành nước công nghiệp" và họ tự xếp họ vào
trong đó. Thêm vào đó, trong thời gian của cuộc khủng hoảng
châu Á 1997 IMF đã tạo nhiều đau khổ cho các nạn nhân của
cuộc khủng hoảng.
Điều đấy không phải là đơn giản. Nhờ sức mạnh
kinh tế mà USA vẫn còn chiếm tỷ lệ phiếu 17,77% trong IMF mà
với nó họ có thể ngăn chận tất cả các quyết định quan
trọng. Nhưng Trung Quốc hiện nay, theo một nghị quyết của các
nước G-20 năm 2010, đã nhích lên đến vị trí thứ ba, bây
giờ nước này gửi một nhân viên cao cấp của Ngân hàng Trung
ương vào nhóm đứng đầu của IMF.[4]
"Chúng tôi có ý định sẽ bảo vệ tỷ lệ phiếu
của những nước nghèo nhất", sếp Ngân hàng Trung Ương Bắc
Kinh Châu Tiểu Xuyên nói. Ngoài ra, Bắc Kinh muốn chấm dứt
những cuộc thỏa thuận ngầm về nhân sự của các nước công
nghiệp phương Tây. Nằm trong tầm nhìn trước hết là người
Mỹ, những người đang thống trị IMF. Châu: "Ban giám đốc
của Quỹ cần phải được bầu chọn qua một quá trình cởi
mở, minh bạch và dựa trên công lao cống hiến".[5]
Một nước cờ đẹp của một đảng mà luôn luôn
giải quyết chuyện nhân sự riêng của mình ở phía sau những
cánh cửa đóng kín. Chính phủ Trung Quốc kêu gọi IMF không
chỉ xem xét tỉ mỉ ngân sách của những nước nghèo như một
nhà kiểm toán khó tính mà cả ngân sách của các quốc gia công
nghiệp nữa. Cuối cùng thì những nước này với "chính sách
về ngân sách, tiền tệ và tài chính không thích đáng đã gây
thiệt hại trong tăng trưởng kinh tế, trong tỷ lệ người có
việc làm, ở thương mại và ở hệ thống tiền tệ quốc tế
nhiều hơn" là các nước khác, chuyên gia tài chính Trung Quốc
nói: "Sự kiểm soát phải công bằng và như nhau. Các quy
định phải được viết mới lại."
Tuy vậy, khi sếp IMF Dominique Strauss-Kahn phải từ
chức trong tháng 5 năm 2011 do bị lên án vì áp phe tình dục ở
New York, các nước châu Á đã không nắm cơ hội này mà đưa ra
một ứng cử viên riêng – hay cùng nhau ủng hộ một ứng cử
viên. Ít ra thì người nữ kế nghiệp Strauss-Kahn, nữ Bộ
trưởng Bộ Tài chính Pháp Christine Lagarde, đã không còn có
thể phớt lờ những người châu Á được nữa: trong thời gian
kêu gọi ủng hộ cho lần ứng cử của mình, bà đã sang New
Delhi và Bắc Kinh – và cuối cùng thì những người của Ngân
hàng Trung ương Bắc Kinh cũng đã ưng thuận.
Ngân hàng thế giới, có nhiệm vụ chống nghèo
trước hết là bằng cách cho vay, bây giờ được một người
Trung Quốc cùng dẫn dắt: Lâm Nghị Phu, một nhà kinh tế Mác
xít, người học đại học ở Đài Loan và Chicago và ngoài ra
thì cũng đã có một lý lịch hấp dẫn. Trong tháng 5 năm 1979,
người nguyên là đại úy của quân đội Đài Loan đã bơi từ
đảo Kim Môn (Quemoy) vượt biển sang Hạ Môn vào nước Cộng
hòa Nhân dân. Người đào ngũ để lại vợ và con gái. Theo như
ông ấy giải thích sau này, ông muốn trở về với "nước
mẹ Trung Hoa".
Là Phó Tổng giám đốc và là kinh tế gia trưởng
của Ngân hàng Thế giới, ông ấy muốn giật lấy mái chèo.
Bắt đầu từ bây giờ, các quốc gia có hạ tầng cơ sở yếu
kém không còn phải bị ép buộc thực hiện những cải cách
tân tự do chủ nghĩa theo kiểu "Chúng tôi có giải pháp cho
vấn đề của bạn" nữa. Ông ấy đã đưa ra một phương án,
cái mà ông ấy gọi là "Kinh tế học cấu trúc mới" (NSE).
Diễn đạt một cách đơn giản, nó nói rằng: khi các nước
muốn giải phóng mình ra khỏi sự nghèo khổ thì họ cần phải
đi theo con đường của Trung Quốc sau năm 1978, dùng "lợi thế
của sự tụt hậu" và hướng đến những kinh nghiệm và
chiến lược của những quốc gia thành công, những quốc gia mà
vào lúc ban đầu cũng có những điều kiện tương tự như
chính họ. Các chính phủ đấy phải hỗ trợ cho những "doanh
nghiệp tiên phong" có nhiều hứa hẹn bằng cách ưu đãi thuế
và cho vay. Thêm vào đấy, Lâm khuyến khích những nước có hạ
tầng cơ sở yếu kém hãy xây dựng những vùng kinh tế đặc
biệt – mà Trung Quốc cũng đã thành công với chúng.
Năm 2009, Trung Quốc tham gia Ủy ban Basel về giám sát
ngân hàng và Ủy ban Ổn định Tài chính. Cả hai ủy ban đều
cần phải giám sát giám đốc của các ngân hàng và quỹ phòng
vệ, để họ đừng lại tạo ra những gói tài chính đáng ngờ
đã chịu một phần trách nhiệm cho cuộc khủng hoảng tài
chính khắp thế giới năm 2008. "Chúng ta cần một Vạn Lý
Trường Thành để giữ an toàn cho chúng ta", Lưu Minh Khang nói,
sếp cơ quan điều tiết ngân hàng của Trung Quốc. Vì thế mà
ông ấy đưa ra một hiệp định quốc tế, để cải tiến
"hệ thống điều tiết không hoạt động".[6]
Hẳn là dưới áp lực của Trung Quốc mà IMF đã
giảm nhẹ các quy định nghiêm ngặt của mình: "Chúng ta đã
dịch chuyển theo hướng của những điều kiện ít khắt khe
hơn", phó IMF John Lipsky nói. "Chúng ta chỉ tập trung vào các
biện pháp cốt lõi, những biện pháp không thể thiếu được
cho ổn định, tăng trưởng và chống nghèo. Các khoản cho vay
của chúng ta không còn bao gồm những quy định bắt buộc cho
những biện pháp về cấu trúc mà có một tính mềm dẽo lớn
hơn…"[7]
Thế nhưng các tổ chức phi chính phủ châu Á lại
nghi ngại: mặc dù IMF quả quyết rằng các nước có thể nhận
được tiền dễ dàng hơn ngày xưa, nhưng nhân viên của Ngân
hàng vẫn tiếp tục đặt ra những điều kiện mà theo quan
điểm của Bhumika Muchhala của Third World Network ở Malaysia là
khó mà đáp ứng được: "Các khoản cho vay chống khủng
hoảng của Quỹ vẫn còn bao gồm những điều kiện cũ, cắt
giảm bớt chi tiêu công, giảm thâm hụt và tăng lãi suất –
việc hoàn toàn ngược lại với chính sách kích thích mở
rộng của các nước G-20."[8]
Các nhà kinh tế nhà nước của Trung Quốc còn nhắm
đến một mục đích nữa: đến một ngày nào đó họ muốn
thay thế đồng dollar như tiền tệ dự trữ quốc tế. Nó không
còn hợp thời nữa, họ nói. Sếp Ngân hàng Trung ương Châu kêu
gọi ủng hộ cho một tiển tệ nhân tạo: quyền rút vốn đặc
biệt của IMF, cái dựa trên một giỏ tiền tệ.
Chúng ta hãy tạm thời quay lưng lại với thế giới
của nhân hàng và thị trường chứng khoán, của các thị
trường tài chính và quỹ đầu tư và hãy nhìn xem các nhà
ngoại giao Trung Quốc làm gì ở những nơi khác. Ví dụ như họ
đã đưa ra sáng kiến của một tổ chức đa phương – Tổ
chức Hợp tác Thượng Hải (SOZ). Để giải quyết cuộc tranh
cãi về chương trình hạt nhân của Triều Tiên, từ tháng 8 năm
2003 họ tổ chức những cuộc đàm thoại sáu bên trong nhà
khách quốc gia ở phía Tây của Bắc Kinh với Triều Tiên và
Hàn Quốc, Nhật, Nga và USA. Mục đích: một bán đảo Triều
Tiên không có vũ khí nguyên tử. Cho đến nay chúng không thành
công. Vào thời gian chuyển tiếp 2010/2011, các vòng đàm thoại
đã đi đến chỗ bế tắc.
Không thể không nhìn thấy: các nhà ngoại giao, giới
quân đội và đại diện của các công ty ngoại thương nhà
nước của Trung Quốc hiện xuất hiện khắp nơi trên thế
giới, đặc biệt như là những người cùng cạnh tranh trong
cuộc chạy đua vì nguyên liệu và thị trường. Bắt đầu từ
khi nhậm chức năm 2003, sếp nhà nước và Đảng Hồ đã đi qua
tất cả các châu lục, cho tới nay không một lãnh tụ Trung
Quốc nào mà đi lại trên thế giới nhiều như ông ấy.
Từ 2008 hải quân gửi tàu chiến vào Vịnh Aden, có
nhiệm vụ bảo vệ tàu chở hàng trước hải tặc Somalia. Đầu
năm 2011, khu trục hạm "Xuzhou" đã đến Lybia để sơ tán
hàng nghìn công nhân Trung Quốc. Đã từ lâu, Trung Quốc gửi đi
nhiều lính mũ xanh hơn là USA, Liên hiệp Anh và Nga cộng lại,
ngoài những nơi khác là đến Sudan, Congo, Libanon, Liberia và
Haiti.[9]
Tuy nhiên, gần đây các nhà ngoại giao Trung Quốc đã
phớt lờ nguyên tắc ngoại giao "không can thiệp" của họ,
như ví dụ Lybia cho thấy. Trong Hội đồng Bảo an LHQ, vào tháng
3 năm 2001, Bắc Kinh đã không bỏ phiếu chống Nghị quyết 1973,
cái trao quyền cho NATO được phép bắn hạ chiến đấu cơ của
Lybia trong lúc hoạt động chống lại lực lượng nỗi dậy –
Bắc Kinh bỏ phiếu trắng. Và cuối cùng Bắc Kinh còn tiếp túc
trực tiếp với những người đối đầu với chính phủ của
đại tá Muammar Gaddhafi.
Rõ ràng là có ba điều khiến cho người Trung Quốc
phải quẳng đi những nguyên tắc của họ: họ lo sợ cho các
dự án có giá trị trên 18 tỉ dollar của họ, những dự án mà
họ đã hứa hẹn với người Lybia, họ không muốn chọc giận
Liên đoàn Ả Rập và muốn thanh toán một món nợ với Gaddhafi.
Đại tá lập dị này đã chọc giận người Bắc Kinh: ví dụ
như năm 2006 ông ấy đã mời tổng thống Đài Loan thời đấy,
Trần Thủy Biển, sang thăm Lybia. Thêm vào đấy ông ấy chưa
từng thấy cần thiết phải viếng thăm Trung Quốc.
<h2>Lôi gậy ra khỏi bị</h2>
Người Mỹ và người Âu chờ đợi ở Trung Quốc nhiều nổ
lực hơn nữa, như trong cuộc đấu tranh chống sự nóng ấm lên
của khí hậu và họ yêu cầu Bắc Kinh giúp đỡ mạnh mẽ hơn
nữa trong cuộc đấu tranh chống Taliban ở Afghanistan. Cuối cùng
thì Trung Quốc có nhiều lợi ích kinh tế ở Hindu Kush, họ lập
luận. Như một công ty nhà nước đã thắng cuộc đấu thầu
khai thác mỏ đồng Aynak và đã đầu tư 2,8 tỉ dollar vào
đấy.[10]
Cựu Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Mỹ và sau đấy là
giám đốc Ngân hàng Thế giới, Robert Zoellick, yêu cầu Trung
Quốc, cần phải là "một người chung phần có trách
nhiệm". Những điều như thế nghe giống như đạo đức giả
không chỉ ở tai của người Trung Quốc. Không phải chính là
USA hay sao, kẻ trong quá khứ với bộ tịch cường quốc của
họ đã không xuất hiện như "một người chung phần có trách
nhiệm"? Chính người Mỹ đã đòi hỏi cho mình quyền bảo
vệ bằng mọi phương tiện "việc tự do tiếp cận những
thị trường chìa khóa, nguồn năng lượng và nguồn tài nguyên
chiến lược" – nếu cần thì với GIs.[11]
Chính là kẻ gây ô nhiễm môi trường USA, kẻ quả
quyết rằng mình không thể tham gia Nghị định thư Kyoto, nghị
định thư mà nhiều quốc gia muốn qua đó để làm giảm chất
độc hại trong không khí. Và: USA hỗ trợ ở Ả Rập một thể
chế quốc gia cực kỳ phi dân chủ. Thêm vào đó, USA đã từ
chối không công nhận Tòa án Quốc tế ở Den Haag.
Về mặt khác, các nhà phê bình Trung Quốc cũng đúng
khi lên án các chính khách Trung Quốc hưởng lợi từ những
thể chế và quy định mà các quốc gia công nghiệp truyền
thống đã tạo ra cho thương mại thế giới và cuộc chung sống
của các quốc gia – và chẳng cần phải làm gì cho việc đấy
cả. Mặc cho sức mạnh kinh tế của mình, Bắc Kinh không thuộc
vào trong số những người chi tiền nhiều nhất của Liên Hiệp
Quốc. "Trung Quốc tiếp tục đi trên con đường tự do của
mình và chỉ đóng góp vào cho sự lãnh đạo toàn cầu nhiều
như là cần thiết để giảm nhẹ phê phán của phương Tây",
chuyên gia Trung Quốc người Mỹ David Shambaugh.[12]
Để hiểu được tốt hơn sự phẫn nộ hướng về
phía Trung Quốc, chúng ta phải quay trở về chính sách tiền
tệ, là một điểm tranh cãi lớn. Bắc Kinh giữ tỷ giá đồng
nhân dân tệ thấp nhân tạo để có thể bán rẻ hàng hóa Trung
Quốc ra nước ngoài, đó là lời buộc tội người Trung Quốc
của nhiều nước. Điều đấy làm cho nước Mỹ mất tròn 1,4
triệu việc làm, người Mỹ nhận Giải Nobel về Kinh tế, Paul
Krugman tính toán trong năm 2009.[13]
Trung Quốc làm điều đấy như thế này. Ngân hàng
Trung ương thu lại tiền dollar mà các công ty kiếm được qua
bán ra nước ngoài với một tỷ giá cố định và chuyển cho
họ thay vào đấy là nhân dân tệ – vừa mới được in ra. Vì
thế mà ngân hàng này đã thâu thập được một núi ngoại tệ
dự trữ khổng lồ. Cuối tháng 3 năm 2011 là 3,04 nghìn tỷ
dollar. Với tiền này, người Trung Quốc mua ngoài những thứ
khác là trái phiếu quốc gia của Mỹ – và qua đó là cho
người Mỹ vay. Cho tới cuối năm 2010, Trung Quốc đã đầu tư
tròn 1160 tỷ dollar vào trái phiếu của Mỹ.
Nếu như nhân dân tệ có thể được trao đổi tự do
thì hệ thống hoạt động như sau: các nhà máy Trung Quốc kiếm
được dollar và đổi chúng lấy nhân dân tệ theo tỷ giá
tương ứng ở ngân hàng. Họ hỏi mua nhân dân tệ càng nhiều
thì nó lại càng đắt, theo những quy luật của thị trường.
Hậu quả: một nhà nhập khẩu hàng dệt may của Mỹ phải dùng
nhiều dollar hơn để trả tiền cho hóa đơn của ông ấy ở
Trung Quốc, giá cả của hàng hóa Trung Quốc sẽ tăng lên ở
nước ngoài.
Mọi thứ còn tệ hại hơn thế nhiều, Krugman nói,
người mà phán xét của ông ấy được nhiều chính khách tán
thành, ngoài những người khác là Bộ trưởng Bộ Tài chính
Mỹ Timothy Geithner. Toàn bộ nền kinh tế thế giới có thể
tăng trưởng thêm 1,5% nếu như Trung Quốc không chất đống
thặng dư thương mại và thặng dư ngoại tệ một cách điên
rồ như thế và thay vào đó lại bơm tiền này vào chu trình
kinh tế.[14] Vì thế mà người Mỹ cũng như người Âu đều
thúc dục người trung Quốc nâng giá nhân dân tệ. trong đó,
họ lưu ý đến những hiệp định đang có hiệu lực: khi trở
thành thành viên của IMF, Bắc Kinh đã hứa sẽ "tránh không
thao túng tiền tệ" và không "can thiệp về lâu dài, một
mặt và trong quy mô lớn" để làm giảm giá đồng tiền của
mình.[15]
Chuyên gia người Mỹ tính toán rằng chỉ cần nhân
dân tệ tăng tỷ giá 1% trong những năm sắp tới đây thì
thặng dư thương mại của Trung Quốc sẽ giảm đi 15 đến 25
tỷ dollar, thâm hụt toàn cầu của Mỹ giảm cho tới sáu tỷ.
Nếu tăng tỷ giá tới 20% thì số cộng sẽ teo lại còn 350
đến 500 tỷ dollar và số âm của Mỹ có lẽ sẽ bớt đi 120
tỷ dollar. Tròn 500.000 việc làm có thể sẽ được tạo thêm
ở USA.[16]
Người Trung Quốc phản bác lại. Họ không để cho
người khác xen vào chính sách tiền tệ của họ, họ nói như
thế, điều đó thuộc "chủ quyền quốc gia". Thêm vào đó,
họ đưa ra để cân nhắc rằng nhân dân tệ đã đắt thêm
một phần năm trong những năm vừa qua – và lần tăng tỷ giá
chỉ bị làm gián đoạn bởi cuộc khủng hoảng 2008 do USA gây
ra. Nếu tỷ giá hối đoái hoàn toàn tự do thì sẽ có vô số
tiền đầu cơ chảy vào Trung Quốc và nền kinh tế Trung Quốc
sẽ thiệt hại lớn. Hậu quả là thất nghiệp nhiều hơn, sự
ổn định chính trị bị đe dọa. Không ai trên thế giới thích
như thế, họ nói, người Mỹ cũng không.
Và nói chung: ai hưởng lợi nhiều nhất từ Trung
Quốc? Doanh nghiệp nước ngoài vào Trung Quốc, tàn phá môi
trường, phung phí tài nguyên và thu lợi không biết bao nhiêu là
tiền vì đồng lương thấp, như giáo sư tài chính người
Hongkong Lang Xianping nói. Ví dụ như một món đồ chơi sản
xuất ở Trung Quốc mang lại cho công ty Mỹ Mattel 3,60 dollar lợi
nhuận, các nhà sản xuất Trung Quốc nhận được từ đấy
nhiều lắm là 1,5 cent – vì "giá nguyên liệu bị kiểm soát
bởi Wall Street và giá các sản phẩm cuối bởi những doanh
nghiệp như Mattel".[17] Nhưng trong lời lên án của mình, Lang
đã không nhìn thấy một khía cạnh: không có các đầu tư của
người nước ngoài, không có công nghệ của họ thì người
dân của ông ấy chắc hẳn là đã không đến được nơi họ
đang ở đấy ngày hôm nay.
Lời buộc tội, Trung Quốc với tính ngoan cố và ích
kỷ của mình đã làm đảo lộn cơ cấu kinh tế của thế
giới, hoàn toàn không phải là được chia sẻ ở khắp nơi
trong phương Tây. Cả lời yêu cầu của Krugman có nhiều ảnh
hưởng, phải làm áp lực nhiều hơn với người Trung Quốc,
và, như ông thường hay diễn đạt, "đánh với cây gậy khúc
côn cầu", cũng không được tiếp nhận tốt – ví dụ như
ở nhà kinh tế học có nhiều kinh nghiệm và chuyên gia châu Á
Stephen Roach, người làm việc cho ngân hàng đầu tư Morgan
Stanley.
Thật ra thì người ta nên dùng cây gậy đấy đánh
người bạn Krugman của ông, ông ấy cho là như thế. Vì nguyên
nhân của vấn đề nằm ở bên phía của người Mỹ. Họ cần
phải tiêu ít tiền hơn và tiết kiệm nhiều hơn. Rồi họ sẽ
có thể tự giải quyết lấy những khó khăn của họ mà không
cần phải đổ lỗi cho người khác.[18]
Nhà sử học người Anh Paul Kennedy cho rằng lời kêu
gọi nâng tỷ giá nhân dân tệ chỉ là "đánh nhau với cối
xay gió": vì khi tiền trung Quốc lên giá thì đồng dollar giảm
– và "rồi những người mua bán tiền tệ – và, quan trọng
hơn, các chính phủ châu Á, châu Phi và châu Mỹ La tinh – […]
sẽ tách dự trữ ngoại tệ của họ ra khỏi đồng dollar ngày
càng rủi ro nhiều hơn". Nhưng một quốc gia mà không có tiền
tệ có giá trị thì sẽ mất quyền lực và ảnh hưởng trên
thế giới.[19]
<h2>Những thùng đạn ở trong cát</h2>
Chúng ta hãy rời chính sách tiền tệ và nhìn đến châu Phi. Ở
đấy, sự hiện diện của Bắc Kinh đã gây bất an cho người
Âu và người Mỹ, đặc biệt là cách thức mà các chính trị
gia, nhà ngoại giao, nhà ngoại thương nhà nước và nhân viên
kỹ thuật của nó xuất hiện. Bắc Kinh cho nhiều nước vay
một cách thuận lợi, xóa nợ, xây đường xá, sân vận động,
cầu, nhà máy thủy điện, bệnh viện và cảng, làm mới
đường sắt – và qua đó mở rộng ảnh hưởng chính trị
của mình. Khi Ngân hàng Thế giới, như năm 2008 ở Tchad, rút
lại một khoản tiền cho vay vì nước này không giữ đúng cam
kết, hay, như ở Angola, các thương lượng với IMF về giúp
đỡ tài chính có nguy cơ thất bại, người trung Quốc nhảy
vào thay thế.
Malawi sở hữu Uranium và một vài loại đất hiếm –
nguyên liệu cần thiết để sản xuất linh kiện điện tử. Ở
đấy, doanh nghiệp Trung Quốc xây ngôi nhà quốc hội, một
khách sạn và một trung tâm hội nghị cũng như một sân vận
động. Ngân hàng Xuất Nhập khẩu nhà nước của Trung Quốc cho
nước Mozambique giàu than đá vay hai tỷ dollar để xây một
đập thủy điện khổng lồ; cảng hàng không và sân vận
động quốc gia được sửa chữa bằng tiền Trung Quốc. Doanh
nghiệp Trung Quốc hứa hẹn với đất nước này những cuộc
kinh doanh có giá trị 13 tỉ dollar cho tới năm 2020.[20] Tuy vậy,
giới cạnh tranh không phải là đã ngủ quên: doanh nghiệp Ấn
Độ, Malaysia, Hàn Quốc và Brazil cũng đang gắng sức về kinh
doanh và giấy phép.
Việc Trung Quốc tiến vào châu Phi tự nó không phải
là đồi bại. Nhưng nó dẫn đến việc ảnh hưởng của Mỹ
và châu Âu biến mất dần. Đồng thuận Bắc Kinh – ngoại giao
không có điều kiện tiên quyết – xói mòn "khả năng của
các chính trị gia Mỹ, lập nên chương trình nghị sự quốc
tế, và khả năng của các thể chế tài chính phương Tây, yêu
cầu những hình thức chính phủ tốt hơn từ thế giới không
phải là phương Tây", nhà khoa học người Mỹ Stefan Halper
nói.[21]
Trung Quốc hợp tác với tất cả các quốc gia mà có
thể bán vũ khí và những sản phẩm khác cho các quốc gia đó
và mua lại nguyên liệu. Và Trung Quốc biết đền đáp. Bắc
Kinh ngăn chận các nghị quyết của LHQ chống lại chính phủ
ở Khartoum, chính phủ mà bị buộc tội diệt chủng ở Sudan,
cho đến khi áp lực quốc tế quá lớn ngay trước Thế Vận
Hội 2008. Các nhà ngoại giao Bắc Kinh trả lời các phê phán
về sự gần gũi của họ với chế độ giết người đó bằng
lời lưu ý rằng ngoại giao im lặng giúp được nhiều hơn là
sự ồn ào ở công cộng. Sau này mới biết rằng doanh nghiệp
Trung Quốc rõ ràng là đã không tuân thủ việc cấm vận vũ
khí với Sudan. Phóng viên BBC đã tìm thấy những thùng đạn
với chữ Trung Quốc sau những cuộc đọ súng với lực lượng
nổi dậy trong Nam Sudan.
Bắc Kinh cũng chống lại những biện pháp trừng
phạt Iran, nước mà nhiều quốc gia, trong số đó có Cộng hòa
Liên bang [Đức], muốn can ngăn ý định chế tạo bom nguyên
tử. "Đối thoại và thương lượng" là con đường tốt hơn
là tẩy chay, các nhà ngoại giao của nước này nói. Đầu năm
2010, Bắc Kinh chỉ gửi một quan chức cấp thấp vào vòng Iran
của Liên hiệp Anh, Pháp, Nga, Đức và USA ở New York. Người
này tuyên bố đơn giản rằng đây không phải là "thời
gian" cho cấm vận, chấm dứt tranh luận.[22]
Sau đấy, người Trung Quốc bác bỏ các hoạt động
chống "Cảnh vệ Cách mạng Hồi giáo", những người cũng
kiểm soát chương trình nguyên tử của Iran. Theo ý muốn của
LHQ, chuyển khoản và những chuyến đi của họ cần phải
được ngăn chận. Các nhà ngoại giao đã thành công trong việc
làm giảm nhẹ các hoạt động [trừng phạt]. Phong tỏa, họ lý
luận, không được phép làm hại đến người dân bình thường
và thương mại bình thường.
Nghe có lý, nếu như không có một vài trở ngại. Về
một mặt, China hoạt động kinh tế với nhiều tỉ dollar trong
Iran, tức là nó có thể bị mất cơ hội kinh doanh khi tham gia
các hoạt động trừng phạt của những quốc gia khác. Ví dụ
như Trung Quốc muốn cùng với một doanh nghiệp trong nước xây
con đập nước lớn nhất thế giới có giá hai tỷ dollar ở
sông Bakhtiari trong miền Đông Nam. Người Trung Quốc đã xây tàu
điện ngầm ở Teheran, sau khi họ chào giá thấp hơn nhiều so
với cạnh tranh, ngoài những công ty khác là Siemens.
Tuy các quan chức Bắc Kinh thường hay quả quyết
rằng họ rất quan tâm đến việc không được mua bán những
loại vật liệu mà người ta cần để sản xuất vũ khí nguyên
tử. Nhưng rõ ràng là Iran có thể mua những vật liệu như thế
trong nước Cộng hòa Nhân dân, những thứ cần cho các thiết
bị mà lại có thể sản xuất được Uran có khả năng được
sử dụng cho vũ khí: bơm chân không đặc biệt, Kevlar, sợi
cácbon và thép được tôi đặc biệt. "Trung Quốc không thực
hiện và thông qua kiểm soát thương mại và luật trừng phạt
một cách thích đáng. Thường xuyên có người Iran sang đấy và
mua vật liệu", khoa học gia hạt nhân David Albright của Woodrow
Wilson International Center for Scolars in Washington cảnh báo.[23]
Và Trung Quốc cũng không muốn thông qua cả những
trừng phạt chống Zimbabwe, một đất nước giàu platin và
những nguyên liệu khác. Tổng thống Robert Mugabe, người đàn
áp giới đối lập và tàn phá nền kinh tế của đất nước
ông ấy, thay vào đấy đã nhận danh hiệu giáo sư danh dự của
Đại học thuộc Bộ Ngoại giao Bắc Kinh, Trung Quốc xây dựng
ở Zimbabwe một trung tầm đào tạo cho mật vụ, "Robert Mugabe
National School of Inteligence".[24]
Trong những vùng khác của thế giới, chính phủ Trung
Quốc cũng ngoảnh mặt đi khi họ không muốn gây hại đến
lợi ích kinh tế và chiến lược. Một vụ thảm sát ở thành
phố Andishan của Uzbekistan trong tháng 5 năm 2005, khi lực lượng
an ninh bắn chết hàng trăm thường dân dài tình trạng quản
thúc tại gia của người đối lập đã được trả tự do Aung
San Suu Kyi thì điều đấy theo quan điểm của Bắc King là một
hành động của "chủ quyền tư pháp" và không xứng đáng
để phê phán.
Bắc Kinh bảo vệ quan điểm của mình với "nguyên
tắc không can thiệp vào nội bộ của các quốc gia khác". Và
Bắc Kinh chờ đợi người khác đáp lễ cho việc đó – về
kinh tế cũng như về chính trị. Các doanh nghiệp muốn khai thác
đồng, thiếc, dầu hay khí đốt. Các quan chức chính phủ thì
lại yêu cầu một tuyên bố rõ ràng về chính sách một Trung
Quốc: những ai thiết lập quan hệ ngoại giao với Đài Loan sẽ
nhanh chóng đánh mất thiện cảm và hợp đồng, những ai săn
đón Đạt Lai Lạt Ma cũng sẽ thế.
Mới đây, các nhà ngoại giao Bắc Kinh nói về một "vạch
đỏ" mà theo quan điểm của họ là không được phép vượt
qua. Năm 2009 Nam Phi dưới áp lực của Bắc Kinh đã hủy bỏ
lời mời Đạt Lai Lạt Ma. Sau khi nữ thủ tướng Angela Merkel
tiếp vị lãnh tụ tôn giáo Tây Tạng trong phủ thủ tướng năm
2007, người Trung Quốc đã đóng băng các quan hệ hơn nửa năm.
Mới đây, hai nhà kinh tế học của Đại học Göttingen đã
chứng minh trong một nghiên cứu, rằng sau một cuộc gặp gỡ
với Đạt Lai Lạt Ma, các doanh nghiệp của những nước đó
đã bán sang Trung Quốc máy móc, tàu thủy hay máy bay ít hơn
chừng 8% trong một khoảng thời gian nhất định.[25]
Ở Na Uy sự việc đã trở nên dữ dội ngay trước
khi nhà bất đồng chính kiến Lưu Hiểu Ba được trao vắng
mặt giải Nobel Hòa bình. Trong một lá thư gửi các cơ quan
đại diện ở nước ngoài tại Oslo, Bắc Kinh đe dọa sẽ có
hậu quả nếu như các đại sứ của họ ngồi vào chỗ trong
sảnh làm lễ: "Chúng tôi rất hy vọng rằng nước của các
ngài … không tham dự vào các hoạt động chống lại Trung
Quốc", như trong đó viết.
Nhà báo và tác giả người Hongkong của "South China
Morning Post", Frank Ching, đã gọi lời đe dọa đấy là "thái
độ trẻ con". Thế giới sẽ rút ra những kết luận của nó
từ cách đối xử trong tương lai của Trung Quốc như là một
cường quốc. Bây giờ đã đến lúc Trung Quốc "trưởng thành
[…], đừng nhỏ nhen và phí công sức trong những việc không
có hy vọng và không thông minh."[26]
Tuy vậy, lời cảnh cáo của Trung Quốc ở Oslo đã
thành công. Bên cạnh những quốc gia như Nga, nước trước sau
gì thì cũng không coi trọng Giải Nobel Hòa bình, những nước
như Afghanistan, Serbia hay Philippines cũng đã vắng mặt.
Cũng thiếu cả Nepal. Quốc gia nhỏ bé ở Himalaja lâu
nay đã cảm nhận được áp lực của các nhà ngoại giao Trung
Quốc. Họ cảm thấy khó chịu trước nhất là bởi những
cuộc biểu tình của người Tây Tạng trên đường phố của
Kathmandu. Bây giờ chính phủ đã cấm những cuộc biểu tình
như thế. Đầu năm 2011, các nhà hoạt động người Tây Tạng
buộc tội cảnh sát Nepal đã gửi trả người tỵ nạn về
Trung Quốc và qua đó đã rời bỏ thông lệ ngầm mang lén họ
sang Ấn Độ với sự giúp đỡ của Cao ủy Tỵ nạn LHQ.
Những lần vuốt ve của Trung Quốc trong thế giới
thứ ba hiện đã mang lại thành quả. Điều đấy có thể cảm
nhận trước hết là trong LHQ, và EU là nạn nhân. Trong khoảng
thời gian từ 2007 đến 2008, các nhà ngoại giao của họ đã
phải chấp nhận nhiều thất bại hơn là thông thường trong
những lần bỏ phiếu, đặc biệt là về nhân quyền. Họ đã
mất đi sự hỗ trợ của tròn một phần tư của tất cả các
thành viên LHQ. Những nước này, ngược lại với trước đây,
bỏ phiếu trong Đại Hội đồng LHQ, trong Hội đồng Bảo an và
trong Hội đồng Nhân quyền ở Genève thường là với Trung
Quốc – và với Nga. Chỉ riêng ở Genève, EU đã mất hơn nửa
số phiếu. "Quyền lực quyết định luật chơi đang mất
dần", một nghiên cứu ở London chẩn đoán. "LHQ ngày càng
được tạo hình bởi Trung Quốc, Nga và đồng minh của
họ."[27]
<h2>Hai người quyết định thế giới</h2>
"Trong thế kỷ 21″, lãnh đạo nhà nước và Đảng Hồ Cẩm
Đào nói, "quan hệ giữa Trung Quốc và USA thuộc trong số
những quan hệ quan trọng nhất". "Không có Trung Quốc thì
không làm gì được cả", Tổng thống Mỹ Barack Obama nói.
Trung Quốc và Mỹ. Đó là những đối thủ mà không
thể sống thiếu kẻ kia và số phận của thế giới phụ
thuộc vào quan hệ của họ. Với lời phát biểu của mình,
Tổng thống Mỹ cho thấy rằng ông đã nhận ra được tình
trạng đã thay đổi của thế giới. "Các quan hệ giữa Hoa
Kỳ và Trung Quốc sẽ đặt dấu ấn lên thế kỷ 21″, ông
nói. Chỉ khi cả hai quốc gia hòa hợp với nhau thì người Mỹ
và người Trung mới đạt đến những mục đích quan trọng –
dù đó là ở câu hỏi của biến đổi khí hậu, khắc phục
khủng hoảng kinh tế hay không phổi biến vũ khí nguyên tử.
Nhìn từ phía châu Á thì Obama, người đã sống ở
Indonesia nhiều năm trong thời niên thiếu, là vị tổng thống
"Thái Bình Dương" đầu tiên của Mỹ, khác với những
người tiền nhiệm hướng sang châu Âu nhiều hơn nhiều. Cố
vấn an ninh Mỹ trước đây Zbigniew Brzezinski đã nhìn thấy một
dịch chuyển địa chính trị từ Đại Tây Dương sang Thái Bình
Dương. Ông nói về Trung Quốc và USA như "nhóm hai người có
thể làm thay đổi thế giới". Người ta đã còn nói về
"Chimerica" nữa. Nhà chính trị học người Anh Niall Ferguson
đã đặt ra khái niệm này, vì Trung Quốc và Mỹ đã gắn kết
chặt chẽ với nhau đến mức họ đã tạo thành "một đơn
vị kinh tế" từ lâu.[28]
Sức mạnh mới của Trung Quốc là một cú sốc cho
nhiều người Mỹ. Đối với doanh nghiệp và chính khách đấy
là một cảm giác khác thường, rằng đất nước của mình
phụ thuộc vào những quyết định do nhà cầm quyền cộng sản
đưa ra trong Vương Quốc Ở Giữa xa xôi. Nước Cộng hòa Nhân
dân không những đã vượt qua mặt USA như là mục tiêu số 1
cho đầu tư nước ngoài. Doanh nghiệp Trung Quốc còn mua cả
công ty Mỹ, như đã xảy ra tại gã khổng lồ về máy tính IBM.
Vì thế mà Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Mỹ James
Steinberg đã phát minh ra công thức "Tái bảo hiểm chiến
lược" cho quan hệ với Trung Quốc. Ý tưởng ở đằng sau
đó: Khi Washington và đồng minh của nó chào mừng người Trung
Quốc như là "thế lực thịnh vượng và thành công" trên
sân khấu quốc tế, thì ngược lại Bắc Kinh phải chứng minh
cho thế giới thấy rằng "vai trò trên toàn cầu đang tăng lên
[của Bắc Kinh] không phải được trả giá bởi an ninh và
thịnh vượng của những nước khác".[29]
"Chúng ta cạnh tranh ảnh hưởng với Trung Quốc.
Bạn hãy gạt sang một bên khía cạnh nhân đạo
Chúng-ta-làm-cái-mà-chúng-ta-tin. Chúng ta hãy nói về chính trị
thực tế. Chúng ta cạnh tranh với Trung Quốc", Bộ trưởng
Bộ Ngoại giao Mỹ Hillary Clinton nói rõ trong Thượng viện Mỹ
đầu tháng 3 năm 2011, sau khi đa số thuộc về Đảng Cộng hòa
đe dọa cắt giảm viện trợ cho thế giới thứ ba trong Thái
Bình Dương. "Trung Quốc đang cố gắng bước vào ở sau chúng
ta và ở dưới chúng ta". Ví dụ như nước này đã mời tất
cả các nhà lãnh đạo của những quốc gia nhỏ ở Thái Bình
Dương và đã đãi đằng họ một cách hào phóng.
Clinton tiếp tục: "Chúng ta có rất nhiều ủng hộ
trong Thái Bình Dương. Nhiều nước nhỏ bé này đã bỏ phiếu
cùng với chúng ta trong Liên Hiệp Quốc, họ là đồng minh vững
chắc của Mỹ, họ đấu tranh cho những giá trị của chúng
ta." Nhưng, theo Clinton, viện trợ phát triển không chỉ quan
trọng từ những lý do nhân đạo và đạo đức, mà còn nhằm
để bảo đảm ảnh hưởng của Mỹ trên thế giới". Nếu
như có ai đó nghĩ rằng sự rút lui của chúng ta (ra khỏi viện
trợ phát triển, ghi chú của tác giả) không đóng vai trò nào
trong vai trò lãnh đạo của chúng ta trong một thế giới mà
chúng ta đang cạnh tranh với Trung Quốc và Iran, thì người
đấy sai lầm."[30]
Các quan chức Trung Quốc về phần mình lại nghi ngờ
rằng người Mỹ chỉ muốn một điều: ngăn cản Trung Quốc
"vươn lên trong hòa bình" và muốn ép buộc họ những giá
trị của Phương Tây như dân chủ. Tất cả những gì đến từ
USA vì thế bị Bắc Kinh khám xét tỉ mỉ xem liệu nó có phục
vụ cho mục đích "giữ cho Trung Quốc nhỏ bé" hay không. Yêu
cầu của Washington, nâng giá nhân dân tệ, là một bằng chứng
rõ ràng cho Bắc Kinh. "Cốt lõi của chiến lược mới của
Mỹ (ở châu Á) là làm giảm ảnh hưởng của Trung Quốc ở
trong vùng và bảo vệ cho các liên minh của Mỹ ở trong vùng",
Liu Ming của Viện Nghiên cứu châu Á và Thái Bình Dương ở
Thượng Hải viết.[31]
<h2>Nhiều đầu bếp và một bộ trưởng yếu đuối</h2>
Chúng ta hãy đến gần ngôi nhà xám ở cạnh con đường vành
đai số 2 của Bắc Kinh thêm lần nữa, Bộ Ngoại giao của Trung
Quốc. Chính sách đối ngoại có thật sự thành hình ở đây
hay không? Chính xác là những ai đứng ở đằng sau nó? Ai
quyết định về chiến lược và chiến thuật, mưu mẹo và
khéo léo, công hàm và châm chích, hiệp định và thỏa hiệp? Ai
là cấp cao nhất?
Đứng đầu Bộ Ngoại giao từ năm 2007 là Bộ
trưởng Bộ Ngoại giao Dương Khiết Trì, một nhà ngoại giao
chuyên nghiệp đã học tại London School of Economics. Thế nhưng
các chuyên gia không cho ông ấy là người quyết định. Viện
Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế ở Stockholm (SIPRI) đã nghe ngóng
trong giới chuyên gia về Trung Quốc và đã đi đến kết luận
rằng người bộ trưởng và bộ của ông ấy "không nhất
thiết phải là nhân vật quan trọng nhất trong lúc lập chính
sách đối ngoại".[32]
Đứng trên Dương là Ủy viên Quốc Vụ Viện có
thẩm quyền về chính sách đối ngoại Đới Bỉnh Quốc, giống
như một người trên bộ trưởng, được giao cho những nhiệm
vụ đặc biệt. Ông ấy chịu trách nhiệm về Triều Tiên và
EU. Có ở đấy cũng là "Phòng quốc tế của Trung Ương
Đảng" và sếp của nó Vương Gia Thụy. Ông ấy lo về quan
hệ với các đảng khác.
Nhưng trung tâm lãnh đạo lại là một ủy ban đầy
bí mật, tác động trong hậu trường, "nhóm lãnh đạo về
chính sách đối ngoại" của Đảng Cộng sản. Thuộc trong đó
bên cạnh Dương và Đới và Vương là Bộ trưởng Bộ Thương
mại, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Bộ trưởng Bộ An ninh
Quốc gia. Có một người không được phép thiếu – chủ tịch
nước và sếp ĐCS Hồ Cẩm Đào.
Ông có quyền quyết định sau cùng, ví dụ như quyết
định liệu Pháp có được nhận một hợp đồng chế tạo máy
bay Airbus hay không. Ông ấy được cho là đã quyết định sự
phản ứng về lần thử bom nguyên tử thứ hai của Triều Tiên
trong tháng 5 năm 2009, vì giới ngoại giao và quân đội đã
không thể thống nhất với nhau về một câu trả lời. Và câu
trả lời đấy hết sức là dè dặt.
Trong thời gian vừa qua còn có những nhân vật khác
xem vào trong chính sách ngoại giao, theo nhận biết của các nhà
nghiên cứu hòa bình, ví dụ như Quân đội Giải phóng Nhân dân
(PLA). Quân đội trưng bày sức mạnh của mình ra ngoài nhiều
hơn là cho tới nay và cùng đàm thoại, khi bàn về quan hệ với
Ấn Độ, Nhận Bản, Triều Tiên, Pakistan, Nga và USA. Quân đoàn
Pháo binh thứ hai, ngồi trên bút bấm khởi hành của tên lửa
nguyên tử, và Bộ An ninh Quốc gia cũng như những nhà máy
thuộc nhà nước quan trọng bây giờ cũng có ảnh hưởng đến
chính sách ngoại giao.
Các nhà nghiên cứu hòa bình còn khám phá ra thêm một
nhân vật khác: các dân cư trên mạng. Đó là những người dân
bình thường và các nhà khoa học, những người bình luận về
những quyết định trong chính sách ngoại giao trên các blog và
diễn đàn Internet, có đôi lúc kích thích tinh thần chủ nghĩa
quốc gia, ví dụ như chống lại Nhật, mà các quan chức Trung
Quốc ngày càng phải để ý tới nhiều hơn, nếu như họ không
muốn có những cuộc chống đối xảy ra.
Tình trạng lộn xộn phức tạp này thỉnh thoảng
ngăn cản không cho có những phản ứng nhanh chóng. Quan điểm
phải được làm cho phù hợp giữa nhiều nhân vật. Sau khi
chiếc tàu hộ tống "Cheonan" của Hàn Quốc rõ ràng là bị
một thủy lôi Triều Tiên đánh đắm trong tháng 3 năm 2010, Bắc
Kinh cần một thời gian dài cho bản tuyên bố. Người Trung
Quốc phải làm rõ câu hỏi khó, rằng họ muốn giữ khoảng
cách với đồng minh của họ ở Bình Nhưỡng hay muốn ủng hộ
họ. Cuối cùng thì là: không bình luận, chờ xem.
__________________________
[1] Wu Jianming, "Past, Present and Future, Chian Security, Vol. 4 Nr. 3,
2008
[2] Trang mạng của Đại sứ quán Trung Quốc ở Berlin,
http://big5.fmprc.gov.cn/gate/big5/de.china-embassy.org/det/zt/Themen/
[3] Xem "China's Aggressive New Diplomcy", Wall Street Journal,
http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704483004575523710432896610.html
[4] Thành viên của G 20: Đức, USA, Liên hiệp Anh, Pháp, Nhật,
Trung Quốc, Brazil, Nga, Ấn Độ, Úc, Nam P, Canada, Mexico, Argentina,
Hàn Quốc, Indonesia, Ả Rập Saudi, THổ Nhĩ Kỳ, Liên minh châu
Âu, Ý.
[5] Tuyên bố tại hội nghị lần thứ 22 của Ủy ban Tiền tệ
và Tài chính Quốc tế của IMF, 09/10/2010
[6] "China proposes global finance pact", The Wall Street Journal,
11/10/2010
[7] John Lipsky: "Realizing the Potential of Asia's Developing
Economies", Hanoi, March 22, 2010
[8] Robert Weissmann: "A new Life for the IMF: Capitalizing on Crisis",
Toward Freedom,
http://www.towardfreedom.com/globalism/1612-a-new-life-for-the-imf-capitalizing-on-crisis
[9] Xem Linda Jakobson, Dean Knox: "New Foreign Policy Actors in China",
Sipri-Policy Paper no. 26, Stockholm, 2010
[10] "China's quiet power grab", The Washington Post, 28/09/2010
[11] Noam Chomsky: "China Growing Independence and the New World order",
In These Times, 05/10/2010. http://www.inthesetimes.com/main/print/6499/
[12] David Shambaugh, The Washington Quarterly, 2011
[13] Paul Krugman: "Chinese New Year", New York Times, 31/12/2009
[14] Bloomberg Businessweek, 12/03/2010
[15] C. Fred Bergsten và những tác giả khác: "China's Rise",
peterson Institute for international Economics, Washington, 2009
[16] "The Chinese Exchange Rate", Peterson Institute for International
Economics, http://www.iie.com/research/topics/hottopic.cfm?HotTopicID=3
[17] Lang Xianping: "China's wealth vanishes into foreign pockets",
Global Times, 26/09/2010
[18] Bloomberg Businessweek, 18/03/2010
[19] Paul Kennedy: "Don't surrender US-Influence to Bejing",
International Herald Tribune, 30(09/2010
[20] Johan Lagerkvist: "Westward Ho: Asians March into Africa", Yale
Global Online, 16/03/2011.
[21] Stefan Halper: "The Beijing Consensus", Basic Books, New York, 2010
[22] "Beijing blocks talks on tackling Iran Nuclear threats", The Times,
18/01/2010
[23] "Chian Failing to Enforce Nuclear-Weapons Sanctions on Iran, Expert
Says", Blommberg, 14.01.2011
[24] "Chinese Spy Center taps Diplomat?", The Zimbabwean, 02/03/2011
[25] "Göttinger Volkswirte: Chian reagiert auf Empfänge des Dalai Lama
mit Handelsreduktionen", Pressemitteilung der Wirtschaftswissenschaftlichen
Fakultät der George-August-Universität Göttingen 234/2010
[26] Frank Ching: "China and Liu Xiaobo's Nobel Prize: The end of
'Peaceful Rise'?" trong Opinion Asia, http://opinionasia.com/node/834
[27] Richard Gowan, Franziska Brantner: "A Global Force for Human Rights?
An Audit of European Power at the UN", Policy Paper, European Council On
Foreign Relations, London 2008.
[28] Niall Ferguson: "Not two countries, but one: Chimerica", The
Telegraph, 04/03/2007,
http://www.telegraph.co.uk/comment/personal-view/3638174/Not-two-countries-but-one-Chimarica.html
[29] Xem Evan Osnos: "Strategic Reassurance", Letter from Chian, The New
Yorker, 06/10/2009
[30] Daniel Dombey: US struggling to hold role as global leader, Clinton
says", Financial Times, 02/03/2011
[31] Liu Ming: "No need to worry about Obama's East Asia strategy",
china.org.cn, 12/11/2010
[32] Linda Jakobson, Dean Knox: "New Foreign Policy Actors in China",
Sipri-Policy Paper No. 26, Stockholm 2010
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11157), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét