để lo ngại cho nó về trường hợp Bùi Minh Hằng. Những
người quan tâm đến tương lai của Việt Nam có lý do để bi
quan về triển vọng của những thay đổi nền tảng về các ý
niệm công lý và quyền lực nhà nước trong trường hợp này.
Bùi Minh Hằng bị bắt và bị giam giữ trong hai năm tới mà
không đi qua một tiến trình pháp lý nào. Bổng chốc, người ta
có cảm giác là đang sống trong những năm '70, '80 của thế
kỷ trước khi quyền lực tuyệt đối của nhà nước luôn là
sự đe dọa thường trực lên đời sống của công dân. Tất
cả những cố gắng xây dựng hệ thống pháp quyền, một hệ
thống mà trong đó nhà nước phải chịu sự chi phối của
quyền lực pháp lý, trong hơn hai mươi năm qua, chỉ qua một
trường hợp giam người vô tội vạ này, đã trở nên vô
nghĩa: bước vào thập niên thứ hai của thế kỷ mới, nhà
nước Việt Nam vẫn hành xử như một nhà nước của bạo
lực, bất chấp ngay cả những giới hạn pháp lý mà chính nó
đã đẻ ra.
Tính hiện đại của một hệ thống pháp lý không ở chổ là
nó đã cho ra đời bao nhiêu đạo luật mà ở chỗ nó có chức
năng nào trong vai trò giới hạn quyền lực của nhà nước.
Quốc hội Việt Nam có thể đưa ra hàng trăm đạo luật nhưng
nếu nhà nước Việt Nam vẫn có thể dùng quyền lực tuyệt
đối của nó để bắt và giam giữ người bất cứ khi nào nó
muốn thì hệ thống pháp lý Việt Nam vẫn chưa bước ra khỏi
cái bóng đè của tư duy mông muội.
Trường hợp của Bùi Minh Hằng là trường hợp của bạo lực
nhà nước chà đạp các quyền tối thiểu của công dân, ở
đây là quyền được xét xử bởi tòa án. Một nhà nước văn
minh không tự cho mình cái quyền bỏ tù công dân khi chưa có
quyết định của tòa án.
<strong>Nhà nước Việt Nam có thể tự cho phép nó hành xử như
thế là vì nó không gặp phải bất cứ sự phản kháng nào từ
phía xã hội dân sự đối với những hành xử ngang ngược
của nó</strong>. Xã hội dân sự Việt Nam quá yếu để trực
giác công lý của tập thể công dân có thể trở thành một
xung lực ngăn chặn sự hiếp đáp của nhà nước đối với
nó. Hoặc trực giác công lý của mỗi công dân quá yếu để
có thể cộng hưởng thành một xung lực đủ mạnh làm ngần
ngại những toan tính bạo lực từ phía nhà nước?
Đâu đó trên các trang blogs, người ta đọc thấy những ý
tưởng mà ở đó tác giả bám víu vào những suy luận cảm
tính dựa trên tư cách cá nhân của Bùi Minh Hằng để biện
minh cho hành xử ngang ngược của nhà nước. Đây là trường
hợp điển hình của sự lẩn tránh trực giác công lý ở cá
nhân, đưa đến sự lẩn tránh trực giác công lý của xã hội.
Cho đến khi Bùi Minh Hằng bị tòa án phán quyết là có tội,
Bùi Minh Hằng vẫn là một người vô tội, cho dù nhà nước và
quyền lực tuyệt đối của nó muốn thế nào đi nữa.
Nếu nhà nước Việt Nam thành tâm trong cố gắng xây dựng một
nhà nước pháp quyền thì việc đầu tiên nó cần phải làm là
xóa bỏ những nghị định tự cho phép nó hành xử với quyền
lực vô hạn đối với xã hội dân sự. Người ta không tìm
thấy những từ ngữ như "cải tạo" trong Nghị Định
76/2003/NĐ-CP mà chỉ có những mỹ từ như "giáo dục",
"văn hoá", "học nghề". Nhưng những mỹ từ không che
được tính man rợ của nó: <strong>nhà nước tự cho phép nó
phán xét nhân cách của công dân và bỏ tù họ bất cứ khi nào
nó muốn.</strong>
Một khi nhà nước vẫn tự cho nó cái quyền bắt bớ và giam
giữ bất cứ ai thì không ai được an toàn cả, trừ khi người
ta từ chối sống như những người tự do. Sự im lặng trước
hành xử chà đạp công lý của nhà nước đe dọa toàn bộ xã
hội dân sự, trong đó đương nhiên có cả những người đang
muốn biện minh cho sự chà đạp này. Nó đe dọa ngay cả những
người đặt bút ký lên cái nghị định kia. Bài học của <a
href="http://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C6%B0%C6%A1ng_%C6%AF%E1%BB%9Fng">Thương
Ưởng</a> còn đó.
Cho đến khi nhà nước Việt Nam biết hành xử như một nhà
nước văn minh, người ta không có lý do gì để hy vọng ở nó.
Nhưng nó sẽ không hành xử như một nhà nước văn minh cho
đến khi mỗi thành viên của xã hội dân sự có đủ ý thức
để hành xử theo trực giác công lý của mình.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/10918), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét