Tina Burrett - Xã hội dân sự đang tỉnh dậy ở nước Nga?

Những người dân nước Nga chẳng hề ngạc nhiên khi cuộc bầu
cử quốc hội được tổ chức vào ngày 4 tháng Mười hai
được coi là thiếu tự do và không công bằng. Việc bầu cử
ở Nga ngày càng bị kiểm soát kể từ khi Vladimir Putin tranh cử
thủ tướng lần đầu tiên vào năm 1999.

Thậm chí trước cả Putin, dưới thời Tổng thống Boris Yeltsin,
bầu cử đã bị điện Kremlin lũng đoạn và những người bạn
chính trị đầu xỏ trong ngành truyền thông. Năm 1996, Yeltsin dù
bệnh tật vẫn vận động thắng cử tổng thống mặc dù tỉ
lệ tin tưởng ông chỉ có 3% vài tháng trước cuộc bầu cử.
Kể từ dạo ấy, cử tri Nga đã nhìn kết quả bầu cử chính
trị bằng cặp mắt đầy nghi ngờ. Nhưng cho đến nay, chỉ có
vài người sẵn sàng tích cực thách thức tính chính danh của
hệ thống bầu cử hoặc việc chính quyền lũng đoạn kết
quả bầu cử.

Những cuộc biểu tình tại Moscow từ Chủ nhật tuần trước
cho thấy xã hội dân sự đang dần dần tỉnh thức. Những
cuộc biểu tình chống lại nhà cầm quyền trong thập niên vừa
qua hiếm khi lôi kéo hơn 200 người. Nhưng cuộc tuần hành
được tổ chức sau cuộc bầu cử tuần qua đã hấp dẫn gần
5 nghìn người.

Nhiều người tham dự cuộc tuần hành đã hưởng ứng lời kêu
gọi từ những mạng xã hội như Facebook và Twitter. Cuộc bầu
cử viện Duma 2011 là lần đầu tiên khi Internet đã đóng một
vai trò quan trọng tại Nga. Kể từ vòng cuối của cuộc bầu
cử toàn quốc năm 2008, việc sử dụng Internet đã lan tràn
khắp quốc gia, thậm chí thâm nhập đến cả những vùng xa xôi
nhất nước Nga.

Mặc dù không nên cường điệu hoá tầm quan trọng của môi
trường này, cơn bão chỉ trích trên mạng đối với Putin và
đảng Nước Nga Thống nhất của ông trong những tháng trước
cuộc bầu cử đã có ảnh hưởng rõ rệt đến giới cử tri,
đặc biệt là đối với lớp trẻ.

Trong mười năm qua, nhà cầm quyền đã thắt chặt quyền tự do
trong truyền thông chính thống mà chẳng có một lời than vãn
nào từ xã hội. Nhưng trên mạng và ngoài mạng, công dân Nga
đã tìm lại được tiếng nói của mình; trong một trường
hợp điều này đã đúng theo nghĩa đen.

Khi Putin xuất hiện trong một cuộc thi đấu võ hỗn hợp tại
Sân thể thao Olimpiilky ở Moscow vào ngày 21 tháng Mười một,
lời phát biểu bế mạc của ông đã bị cử toạ la ó. Đoạn
phim về sự kiện này đã loan truyền rất nhanh trên YouTube với
1,5 triệu lượt người xem trong vòng 48 giờ. Khi điện Kremlin
tìm cách giải thích sự việc bằng cách cho rằng cử toạ đang
la ó đấu sĩ Hoa Kỳ Jeff Monson, thanh niên Nga đã tràn lên trang
Facebook của đấu sĩ Hoa Kỳ này để giải thích cho anh và thế
giới rằng Putin chính là đối tượng bị la ó.

Tiếp theo sau sự kiện này, nhà báo Yuliya Latynina tiên đoán
rằng "hoặc là chính quyền sẽ huỷ diệt Internet hoặc
Internet sẽ huỷ diệt chính quyền". Lời của Latynina cho thấy
đấy là một tiên đoán đầy mỉa mai. Vào ngày Bầu cử, trang
mạng của cơ quan bà, đài truyền thanh bình luận độc lập
Ekho Moskvy, đã bị tin tặc phá sập. Trang mạng Golos, cơ quan
quan sát bầu cử độc lập duy nhất cũng phá sập bởi những
cuộc tấn công mạng, sau nhiều ngày chịu áp lực từ chính
quyền. Thời điểm của những cuộc tấn công chống lại các
trang mạng của các tổ chức phi chính phủ và truyền thông
cấp tiến cho thấy sự liên hệ của Kremlin.

Không như chính quyền Trung Quốc, chỉ đến gần đây, giới
lãnh đạo Nga mới vài lần tìm cách kiểm soát quyền truy cập
thông tin trên mạng. Nhưng điện Kremlin đã đúng khi lo ngại
luồng thông tin tự do trên mạng. Trong cuộc bầu cử này, các
cử tri đã sử dụng triệt để mạng truyền thông xã hội
để vạch trần nạn gian lận bầu cử. Một đoạn phim từ
Moscow được đăng trên YouTube cho thấy những cây bút trong
phòng phiếu đã được đổ đầy mực vô hình. Trong một
đoạn phim khác từ Siberia, cho thấy các thùng phiếu đã đầy
một phần ba khi được đưa đến các phòng bầu cử. Một số
người sử dụng YouTube đã quay phim các chiếc xe buýt, được
mệnh danh là "đèn kéo quân", chuyên chở cùng một nhóm
người đến những trạm bỏ phiếu khác nhau để bầu nhiều
lần.

[video:http://www.youtube.com/watch?v=lOWqFKfahH0]

Những câu chuyện điển hình trên giới viết blog, ví dụ như
những cuộc biểu tình bảo vệ khu rừng Khimki, đã đưa ra một
thế hệ lãnh đạo đối kháng mới. Tuần trước, blogger nổi
tiếng nhất ở Nga bị giam tù 15 ngày vì đã đăngi bài chống
lại gian lận bầu cử và Thủ tướng PUtin một đêm trước
ngày bầu cử. Alexei Navalny, 35 tuổi, là người lãnh đạo không
chính thức của giới trẻ bất đồng ở Nga. Trang blog của anh,
chuyên vạch trần nạn tham nhũng ở mọi tầng lớp của chính
phủ Nga, đã có hàng nghìn khách viếng thăm mỗi ngày. Navalny
là một đe doạ đối với Kremlin, khi trang blog chống tham nhũng
của anh vạch trần một khoảng cách rõ rệt giữa tuyên truyền
của chính quyền và thực tế. Đảng Nước Nga Thống nhất đã
dùng việc chống tham nhũng làm chủ trương chính của chiến
dịch vận động bầu cử 2011. Nhưng cuộc chiến chống tham
nhũng vẫn chỉ được hứa hẹn trong mọi cuộc bầu cử từ
năm 2003. Sau 12 năm cầm quyền của Putin, tham nhũng và những
điều còn lại đều tồi tệ hơn chứ không tốt lên, và cử
tri đã không còn kiên nhẫn.

Kể từ khi Đại hội Đảng Nước Nga Thống nhất vào tháng
Chín trước thông qua việc Putin và Medvedev giao hoán chức vụ
cho năm tới, sự ủng hộ của công chúng đối với bộ đôi
cầm quyền này đã bị suy giảm. Mặc dù người Nga biết ơn
sự ổn định mà Putin đã đem lại sau thời đại hỗn loạn
của Yeltsin, giờ đây nhiều người đã thấy việc cầm quyền
của ông đã không còn có ích.

Trong khi cử tri sẵn sàng chấp nhận phong cách cầm quyền bán
độc tài của ông trong những năm bùng nổ giữa thập niên
2000, kể từ cơn khủng hoảng kinh tế 2008-2009, nhiều người
đã nhận thấy cần phải có sự thay đổi.

Khi sự ủng hộ với chính phủ cầm quyền đã thuyên giảm,
một vài cựu đồng minh của nó cũng đã rời bỏ nó. Một ví
dụ là Sergei Mironov, lãnh đạo đảng Nước Nga Công bình
đưọc thành lập năm 2006 với sự tán đồng của Kremlin.
Mironov và đảng của ông đã tách xa Putin từ năm ngoái. Vào
tháng Mười một năm nay, khi Putin đọc diễn văn trước Quốc
hội, một số thành viên của đảng Mironov đã từ chối đứng
lên đón chào vị thủ tướng; một biểu hiện nổi loạn hiếm
thấy đã được hưởng ứng bởi những dân biểu thuộc Đảng
Cộng sản.

Thái độ không hài lòng ngày càng cao đối với Putin cũng như
những hoạt động đối kháng trong xã hội Nga sẽ không ngăn
trở được Putin quay lại ghế tổng thống vào năm 2012. Việc
thiếu vắng một nhân vật khác Putin cộng với việc Kremlin
kiểm soát nguồn lực quản lý sẽ bảo đảm chiến thắng cho
ông. Trong hai nhiệm kỳ trước, Putin đã được may mắn với
những hoàn cảnh thuận lợi. Nhiệm kỳ thứ ba của ông sẽ
không dễ dàng như thế.

Cơn khủng hoảng tài chính 2008-2009 đã làm thiếu hụt ngân
sách để tài trợ cho việc hiện đại hoá vô cùng cấp thiết
đối với cơ sở hạ tầng nước Nga. Tỉ lệ thất nghiệp
trong giới trẻ vượt trên 25%; hưu trí, y tế và giáo dục đang
rất cần cải cách; và kinh tế Nga vẫn dựa vào việc xuất
khẩu tài nguyên thiên nhiên một cách đầy nguy hiểm.

Cử tri Nga đã cho Putin một thập niên để giải quyết những
cơn bệnh kinh tế và xã hội của Nga. Nếu ông không đưa ra
một phương pháp thật sự mới để giải quyết những vấn
đề cố hữu này, chắc chắn cử tri sẽ không cho Putin cầm
quyền thêm 10 năm nữa.

Nguồn: <a href="http://www.japantimes.co.jp/text/eo20111210tb.html">Tina
Burrett - The Japan Times</a>

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/10874), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét