cử, người ta lại thấy nhiều bất mãn về không khí chính
trị.
Như cuộc vận động tranh cử hiện đang diễn ra ở nước Mỹ
chẳng hạn. Ngược lại, tại một nước độc tài, một cuộc
bầu cử hơi tự do một chút cũng khiến mọi người thêm tin
tưởng rằng cơ chế chính trị dân chủ hy vọng sẽ giúp quốc
gia sẽ tiến bộ hơn. Như tình trạng ở Nga trong mấy ngày nay.
Chế độ dân chủ giống như một cái bánh: Ðược nếm một
chút thì người ta thèm muốn ăn nhiều hơn; nhưng khi được ăn
mãi thì lại dễ thấy chán!
Sang năm nước Mỹ mới có bầu cử tổng thống và Quốc Hội.
Nhưng không khí chính trị đã sôi nổi, hào hứng nhờ các nhà
chính trị bên đảng Cộng Hòa đang giành nhau để được
đảng đưa ra làm ứng cử viên tổng thống. Một tháng nữa
mới có những cuộc bầu cử sơ bộ ở Iowa nhưng từ nửa năm
nay đã có hàng chục nhà chính trị rất sáng giá vận động
hòng được đảng đưa ra đối đầu với đương kim Tổng
Thống Barack Obama. Hãy tạm coi họ đều là những ứng cử viên
tổng thống. Với tình trạng kinh tế đang trì trệ và khó hy
vọng khá lên nhiều trong 12 tháng tới, ai chính thức được
làm ứng cử viên Cộng Hòa sẽ hy vọng được làm tổng thống
nước Mỹ từ năm 2013.
Nhưng chính cuộc vận động sôi nổi này làm nhiều người
thấy chán nản. Theo dõi các cuộc tranh luận của họ, có
những vị ứng cử viên tổng thống làm người ta phát chán.
Nhiều người Mỹ tự hỏi: Cái ông (hay bà) này mà sẽ làm
tổng thống của tôi hay sao? Thí dụ như ông Herman Cain, nhà
triệu phú chủ nhân nhiều tiệm ăn thành công, có tài ăn nói,
có lúc đã vượt lên đứng hàng đầu. Ông đưa ra một chính
sách thuế rất giản dị, ai cũng hiểu được, gọi là
"999," ba thứ thuế cái nào cũng đánh 9%. Ai cũng biết các
suất thuế như vậy sẽ làm ngân sách chính phủ Mỹ thiếu
tiền tiêu, nhưng nếu có ai đặt câu hỏi thì ông Cain coi như
chuyện đó không quan trọng! May mắn cho đảng Cộng Hòa, có
đến 4 phụ nữ xuất hiện tố cáo ông đã sách nhiễu tình
dục họ; rồi chính ông cũng thú nhận đã từng ngoại tình.
Sau cùng ông Cain phải rút lui, ai cũng thở phào nhẹ nhõm.
Một ứng cử viên sáng giá khác là ông Rick Perry, thống đốc
tiểu bang Texas. Ông có những khẩu hiệu rất hay, dựa trên
thành tích đã quản trị thành công trong một tiểu bang vào
hạng lớn và giầu nhất nước Mỹ. Có lúc ông đã vượt lên
chạy hàng đầu, qua mặt cả Mitt Romney và Newt Gingrich; được
coi như niềm hy vọng của đảng. Nhưng bây giờ ông đã xuống,
rất thấp. Ông Perry có cái tật hay quên một cách thảm hại,
đặc biệt là quên tên! Ðãng trí một lần thì dễ được bỏ
qua, vì ai cũng có lúc quên; nhưng quên đến mấy lần, quên
toàn những chuyện quan trọng, thì những người ủng hộ ông
cũng phải lo! Một lần, lên ti vi tranh luận với các ứng cử
viên khác, ông trình bày dự án chính trị sẽ thi hành khi lên
làm tổng thống: Chính phủ liên bang to lớn quá, phải cắt
bớt (Ai cũng đồng ý!). Cho nên Tôi, Perry, sẽ xóa bỏ bớt ba
bộ trong chính phủ Mỹ. Thứ nhất là Bộ Thương Mại; thứ hai
là Bộ Giáo Dục; và thứ ba là bộ... bộ nào nhỉ, quên mất
rồi!
Mới ngày hôm qua, ông Rick Perry lại biểu diễn tính đãng trí
một lần nữa. Ðang đi vận động ở Iowa, nói chuyện với ban
biên tập tờ báo lớn nhất tiểu bang, The Des Moines Register, ông
Perry chỉ trích Tổng Thống Obama đã Ðề Cử Hai Thẩm Phán
Tối Cao, "<em>thí dụ như là...</em>" Nói tới đó ông Perry
lúng túng nghĩ không ra cái tên vị thẩm phán này. Ông tự hỏi
thầm, nhưng ai cũng nghe thấy, "<em>Không, không phải là
Montemayor...</em>" Một nhà báo có hảo ý nhắc tên vị nữ
thẩm phán: "Sotomayor." Ông Perry sung sướng nhắc lại:
"<em>Sotomayor, đúng, Sotomayor.</em>" Sau đó, ông chỉ trích các
quan tòa Tối Cao Pháp Viện đã can thiệp vào "quyền tự do
cầu nguyện" ở trong các trường học. Ðó là một đề tài
rất hấp dẫn. Cho nên ông lên tiếng phản đối "<em>Tám vị
thẩm phán tối cao không do dân bầu ra; thành thật mà nói, họ
không chịu trách nhiệm với ai hết!</em>" Ý kiến này sẽ
được nhiều người đồng ý. Chỉ có một điều bất ổn, là
Tối Cao Pháp Viện nước Mỹ xưa nay vẫn có chín vị thẩm
phán. Ðề tài Tối Cao Pháp Viện là do ông Perry chọn, để ông
phê phán định chế này. Tôn giáo là một lãnh vực ông được
rất nhiều người tán thưởng. Vậy mà ông quên cả con số 9
người hay 8 người. Nhiều người sẽ tự hỏi: Sao ông không
chịu học trước khi lên trả bài?
Chắc cuối cùng ông Rick Perry khó qua mặt được Mitt Romney và
Newt Gingrich để giành lấy vai trò ứng cử viên chính thức
của đảng Cộng Hòa. Nhưng các màn biểu diễn tính hay quên
khiến nhiều người đã thất vọng về khả năng chính trị
của ông. Và nếu ông cứ tiếp tục vận động thêm vài tháng
nữa, có lúc người ta sẽ thất vọng cả về những chuyện
tranh cử và bầu cử sơ bộ. Liệu hai chính đảng lớn ở Mỹ
không tìm ra cách nào khác để chọn một ứng cử viên chính
thức hay sao?
Chưa hết, hãy chờ đến sang năm. Khi đảng Cộng Hòa chọn xong
rồi, cuộc tranh cử giữa ông Barack Obama với, hoặc ông Mitt
Romney hoặc ông Newt Gingrich, sẽ diễn ra với những cảnh đấu
đá, chê bai, bới móc và có khi bôi bẩn nhau rất nặng nữa.
Dân chúng sẽ còn chứng kiến nhiều cảnh không phải lúc nào
cũng hay ho, đáng ngưỡng mộ. Vậy mà, sau cùng, một trong mấy
người đó sẽ lên làm tổng thống cai trị dân Mỹ trong bốn
năm! Có cách nào khác hay không?
Nhưng khi nhìn lại những vị tổng thống được kính trọng
nhất trong lịch sử Mỹ, như ông Lincoln, như hai ông Roosevelt, ta
thấy ông nào cũng đều đã trải qua những cuộc tranh cử
giống y như vậy cả! Ðọc lịch sử nghe những điều các
đối thủ bôi nhọ ông Lincoln, phải thấy là kỳ lạ!
Chế độ Dân Chủ có một khuynh hướng kỳ lạ này, là rất
thích phơi bầy những cái xấu của mình! Sống giữa các cuộc
vận động tranh cử, nhiều người phải phát chán. Một người
quan sát ngoại quốc sẽ lại đặt câu hỏi: Có cách nào khác
(coi lành mạnh và sạch sẽ hơn), để chọn một người cai
trị quốc gia hay không?
Ở một nước độc tài thì khác hẳn. Chế độ độc tài rất
giỏi trong nghề che đậy, giấu diếm. Tốt khoe ra, xấu xa đậy
lại. Dân chúng biết càng ít càng tốt!
Thử nhìn ông Vladimir Putin mà coi. Ông ta chỉ xuất hiện trước
công chúng để đóng trò một người hùng; chỉ thua Thống Chế
Stalin ngày xưa mà thôi! Putin bắn súng. Putin đấu võ. Putin
cưỡi ngựa (cởi trần, khoe bộ ngực lực sĩ). Putin lái máy
bay, lái cả tầu ngầm. Putin đứng giữa đoàn nữ vệ binh (các
cô y phục rất khiêm tốn). Ðầy rẫy trên truyền hình, trên
báo, trên màn ảnh lớn, trên cả nhãn hiệu Vodka. Ông Putin còn
được các đồng chí Trung Quốc chọn trao giải Hòa Bình mang
tên ông Khổng Tử nữa!
Trước đây hai tháng cả nước Nga và cả thế giới chỉ thấy
một chính quyền Putin vô địch, được toàn dân ngưỡng mộ,
kính yêu, không ai thay thế nổi; sang năm ông chắc chắn sẽ
làm chúa tể Ðiện Kremlin thêm 12 năm nữa. Ai than vãn hay tỏ ý
nghi ngờ sẽ bị công an mật vụ hỏi thăm, nhiều nhà báo can
đảm đã mất mạng.
Nhưng chỉ cần cho dân chúng bỏ phiếu tự do hơn một chút,
bầu không khí đã thay đổi. Tự nhiên hàng chục ngàn người
dân bỗng thấy họ mạnh dạn hơn. Họ dám xuống đường tố
cáo bầu cử gian lận! Một phụ nữ nói, "Trước đây tôi
không bao giờ đi biểu tình. Vì sợ cũng có, mà còn vì tôi
nghĩ đi biểu tình cũng chẳng thay đổi gì được. Nhưng bây
giờ khác. Chủ Nhật này tôi sẽ đi biểu tình!" Một người
dân bình thường bỗng thấy can đảm. Vì bắt đầu tin tưởng
vào những quyền tự do căn bản của thể chế tự do dân chủ:
Tự do hội họp; và tự do phát biểu. Chắc những quyền đó
phải hấp dẫn, phải đưa tới những kết quả tốt hơn tình
trạng độc tài! Một điều chắc chắn: Những người Nga đi
biểu tình ngày mai, Chủ Nhật 11 tháng 12 năm 2011, đều mong
muốn đất nước họ được tự do dân chủ hơn.
Ðể làm gì? Tất nhiên, để cuộc sống kinh tế, xã hội tốt
đẹp hơn. Ðể con cháu họ sống hạnh phúc hơn. Nhưng, sẽ
đến ngày nước Nga tự do dân chủ thật, các cuộc bầu cử
sẽ có nhiều ứng cử viên tham dự, họ sẽ tranh luận với
nhau trước công chúng, cãi nhau như mổ bò, y như ở Mỹ bây
giờ. Và sau đó nhiều người sẽ thất vọng, sẽ tự hỏi: Có
cách nào khác để chọn người cai trị mình hay không?
Nhưng chúng ta biết, chế độ dân chủ tự do không bảo đảm
sẽ tìm ra những người lãnh đạo tốt nhất, giỏi nhất,
đẹp trai hay xinh gái nhất nước để trao quyền. Dân chủ tự
do là một chế độ không hoàn hảo, và không hứa hẹn những
kết quả hoàn hảo. Dân chủ tự do không cam kết sẽ tạo ra
một xã hội "lý tưởng" - như các chủ nghĩa viển vông
thường mê hoặc những người dại dột.
Vậy thì đâu là giá trị đặc biệt của thể chế dân chủ
tự do khiến loài người đã mất bao công tranh đấu, theo
đuổi, muốn thực hiện bằng được? Hiện nay ở nước Miến
Ðiện người ta cũng náo nức đặt những viên đá đầu tiên
xây dựng con đường tự do dân chủ cho các thế hệ tương lai.
Nhiều người dân các nước Á Rập cũng đang hào hứng xây
dựng xã hội mới dân chủ tự do hơn.
Ưu điểm của chế độ tự do dân chủ là nó tạo ra một cái
khung, cái sườn cho cuộc sống chung; để giới hạn quyền hành
của những người đóng vai cai trị. Khi sống trong khung cảnh
pháp lý đó, có thể ngăn ngừa được những tai hại do tình
trạng lạm quyền sinh ra. Chỉ cần cho người dân quyền thay
đổi người cầm quyền một cách tự do, khuynh hướng lạm
quyền sẽ bị hạn chế. Trong một nước độc tài thì tham
nhũng, bất công, đàn áp, tham quyền cố vị sẽ khó sửa chữa
được. Khi được tự do, người ta có hy vọng thay đổi. Dân
chủ tự do không hứa hẹn thiên đường. Nhưng sẽ giúp xã
hội loài người tránh rơi xuống địa ngục. Vì vậy loài
người vẫn tiếp tục khát khao tự do dân chủ.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/10929), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét