Việt Nam đến từ chính quyền</strong>
<div class="boxright200"><img
src="http://www.asiasentinel.com/images/stories/templeruin.jpg" /><div
class="textholder">Who will rule Hanoi?</div></div>
Đảng Cộng Sản Việt Nam đang thấy mình đứng giữa ngã ba
đường. Đương đầu với Trung Quốc về các tranh chấp lãnh
thổ và lãnh hải tại Biển Đông đã làm bùng lên nhiệt tình
yêu nước và tâm lý thù địch đối với láng giềng Phương
Bắc.
Người dân đã tràn ra đường phản đối các hành động của
Trung Quốc. Vâng, thật là nghịch lý, chính quyền đã đè bẹp
các chống đối Trung Quốc vì sợ làm hại mối bang giao với
nước này hiện vốn mong manh. Trong thế cục chính trị lạ
lùng hiện nay của Việt Nam, có một sự khác biệt giữa bản
chất và hiện tượng. Chính quyền Việt Nam vừa ủng hộ vừa
đàn áp các tình cảm bài Trung Quốc đang nung nấu trong cả
nước, một phản ánh rõ ràng tâm trạng hoang mang của giới
lãnh đạo.
Tuy nhiên, một số người đồng ý rằng thay đổi sẽ tới
với Việt Nam trong thập kỷ này hay thập kỷ tới, theo chiều
hướng tốt hơn hoặc tồi tệ hơn. Nhưng giới lãnh đạo
nước này có thể cố gắng ngăn chặn sự thay đổi, đặc
biệt là cải cách dân chủ, để bảo tồn tình trạng hiện
hữu. Dĩ nhiên, một quyết định như thế sẽ chỉ làm hại
Việt Nam trên tổng thể chứ không riêng Đảng Cộng Sản.
Có lẽ, một cách vô tình, chính quyền Việt Nam đã đưa đẩy
những biến cố dẫn tới sự tiêu vong của họ, có nghĩa là
cải cách chính trị. Bằng cách làm bùng lên nhiệt tình yêu
nước, dân chúng Việt Nam đã đòi có hành động chống lại
Trung Quốc. Khi người dân thấy chính quyền ngại ngùng và đè
bẹp các cuộc biểu tình chống Trung Quốc, những hành động
bị người dân coi như làm hài lòng Trung Quốc, thì Đảng Cộng
Sản Việt Nam gặp nguy cơ giảm sút vị trí trong lòng dân chúng
(mặc dù một số các nhà hoạt động vì dân chủ và nhân
quyền cho Việt Nam sẽ cãi rằng điều đầu tiên là Đảng
Cộng Sản không nên cai trị.) Người dân sẽ bắt đầu đặt
câu hỏi liệu những người cộng sản có là những nhà lãnh
đạo chính đáng của quốc gia và sẽ tìm cải cách dân chủ
hay không.
<h2>Cải cách là lẽ tự nhiên</h2>
Tình cờ, năm nay là năm của Mùa Xuân Ả-Rập. Người ta đã
thấy các tay độc tài già nua xụp đổ và xuất hiện các nền
dân chủ mới, mặc dù gặp rắc rối, trên khắp Bắc Phi và
Trung Đông. Syria vẫn còn là chiến trường đòi cải cách dân
chủ trong khi chính quyền vẫn kiên trì chống lại mọi đòi
hỏi đổi thay, giết chết có tới hàng nghìn người dân.
Việt Nam, cũng giống như phần lớn thế giới, không sống nơi
hoang vắng và đã chứng kiến những thay đổi và những hành
động thảm sát này. Nhờ internet và mạng xã hội, mọi người
Việt Nam với máy điện toán và internet có thể nghiên cứu
học hỏi những biến cố đó.
Đối với mùa Xuân Á-Rập, tất cả những điều cần thiết
để thay đổi chỉ là một biến cố, một chất xúc tác. Tại
Việt nam, chất xúc tác hiện chưa có, nhưng tranh cãi về Biển
Đông và sự bất ổn của Đảng Cộng Sản đã gieo hạt giống
cho cải cách. Khi chính sách của Đảng ngăn cản phát triển
đất nước thì có lẽ là lúc phải thay đổi.
Các nhà lãnh đạo Việt Nam có thể bơi theo đợt sóng cải tổ
khi nó diễn ra, hay có thể cưỡng lại làn sóng. Tuy nhiên,
người ta sẽ hy vọng rằng những nhà lãnh đạo hiện nay của
Việt Nam có thể trông thấy những đau thương ngắn hạn đã
qua và đón nhận những điều không những là cần thiết, mà
là tự nhiên, nếu không muốn nói là không tránh khỏi.
Hầu như mọi người có thể thấy rõ bản chất của chủ
nghĩa Cộng Sản tại Việt Nam như là bánh xe huấn luyện đối
với một quốc gia non trẻ, mà, cho tới khi thực dân Pháp ra
đi, chưa bao giờ được hưởng một nền độc lập thực sự.
Cũng giống như một bậc cha mẹ nghiêm khắc và hay phê phán,
Đảng Cộng Sản Việt Nam đã quyết định phương cách sống
của mọi người dân, cho họ biết những gì họ được phép
hay không được phép biết, và những gì họ có thể hay không
thể làm. Nhưng một quốc gia, cũng giống như một con người,
lớn lên rồi trưởng thành. Người trẻ này không còn là một
đứa bé, có thể thấy những lỗi lầm của bố mẹ, có thể
quyết định cho chính mình điều gì là đúng, điều gì là sai;
và khi liên tục bị đối xử như một đứa bé, thì hầu như
luôn luôn sẽ nổi loạn. Đảng Cộng Sản chống lại thay đổi
sẽ chỉ làm hại Việt Nam trong tương lai và ngăn chặn sự
phát triển tự nhiên của quốc gia.
<h2>Bước giả thiết kế tiếp</h2>
Vậy thì tốt nhất các nhà lãnh đạo Việt Nam phải làm thế
nào, dĩ nhiên giả sử rằng họ chấp nhận cải cách dân chủ?
Như mọi người đã thấy từ Mùa Xuân Ả-Rập, sự phá bỏ
mọi định chế già nua của chính quyền cũ đã không giúp gì
nhiều để làm cho sự chuyển tiếp tới dân chủ được suông
sẻ. Nếu có cải cách ở Việt Nam, điều đó phải được
thực hiện với sự trợ giúp của các định chế hiện nay
của chính phủ. Nói cách khác, phải có một mức độ hợp tác
nào đó giữa cái mới và cái cũ ở Việt Nam.
Lý tưởng là cải cách dân chủ ôn hòa nên bắt đầu từ
thượng tầng với sự cải tổ Hiến pháp. Hiến pháp nên phản
ánh khát vọng dân chủ của người dân và được dùng làm
nền tảng của nước Việt Nam mới; tuy nhiên, chính xác những
thay đổi đòi hỏi trong cải cách Hiến pháp không nằm trong
giới hạn của bài này. Có thể nói chính xác rằng, những thay
đổi đó nên tôn trọng những quyền và phẩm giá của người
dân, và mang lại những tự do cần thiết cho nhân dân. Một khi
cải cách Hiến pháp được giải quyết, những bước kế tiếp
hy vọng sẽ là một chuyển tiếp từ từ tiến về một nhà
nước dân chủ, đòi hỏi các cuộc bầu cử ở mọi cấp chính
quyền.
<h2>Tác nhân của cải cách</h2>
Dĩ nhiên, trong tất cả những điều trên, cho tới nay tôi đã
bỏ qua vai trò chủ chốt của người dân Việt Nam. Ai ngoài
người dân sẽ có ảnh hưởng nhiều nhất trong nước Việt Nam
mới? Thay đổi sẽ xảy ra, nhưng cải cách dân chủ sẽ không
xảy ra trừ khi người dân Việt Nam đòi hỏi điều đó. Một
phần của sự trưởng thành là nhận trách nhiệm về hành
động của mình. Người ta có thể nói về thay đổi nhưng nếu
người ta không hành động thì thay đổi sẽ không bao giờ xảy
ra. Người Việt Nam, nếu họ thực sự mong muốn cải cách, thì
phải là tác nhân chính của đổi thay, và họ phải sẵn lòng
chấp nhận những hậu quả của quyết định của họ. Chính
quyền không thể thay đổi tình trạng hiện hữu trừ khi có áp
lực từ bên trong, và việc đặt áp lực đó tùy thuộc người
dân Việt Nam.
Còn hàng triệu người Việt hải ngoại thì sao? Đừng quên
rằng đại đa số người Việt hải ngoại là những người
miền Nam tỵ nạn chính trị, thái độ của họ đặc biệt thù
địch đối với Đảng Cộng Sản Việt Nam. Quan điểm đó sẽ
được truyền cho thế hệ kế tiếp, đặc biệt tại Hoa Kỳ,
nơi mà tinh thần chống cộng của người Mỹ gốc Việt rất
cao.
Cải tổ chính trị cho phép chữa lành vết thương cũ, hay ít ra
cũng lấp khoảng cách chia rẽ. Người Việt đã sống và lớn
lên ở hải ngoại đưa ra một quan điểm khác lạ đối với
việc xây dựng một nước Việt Nam dân chủ mới, một quan
điểm mà người Việt trong nước có thể không có, do họ đã
được nuôi dưỡng trong một môi trường khác. Trong tiến trình
cải tổ Hiến pháp, để đoàn kết tất cả mọi người, Việt
Nam nên tham khảo ý kiến với người Việt hải ngoại.
Tuy nhiên, để cho bất cứ điều nào trong những điều trên
xảy ra, trước tiên phải có sự sẵn lòng thay đổi. Và mặc
dù thay đổi sẽ xảy ra, bất kể chính quyền hay người dân
hành động ra sao, việc quyết định số phận của họ tùy
thuộc chính họ. Cuối cùng thì, họ chịu trách nhiệm về
tương lai của họ. Thay đổi phải tới từ bên trong mới có
thể thành công và lâu dài. Bất cứ thay đổi nào tới từ bên
ngoài đều sẽ là khiên cưỡng và chắc chắn sẽ thất bại.
(<em>Luật sư Vũ Đức Khanh là người Canada gốc Việt ở Ottawa,
làm việc trong nhiều lĩnh vực khác nhau của pháp luật. Ông
nghiên cứu về Quan hệ Quốc tế và Luật Quốc tế.)</em>
Nguồn: <a
href="http://www.asiasentinel.com/index.php?option=com_content&task=view&id=4051&Itemid=262
">Asia Sentinel</a>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/10947), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét