ngày càng tham gia vào nhiều vụ bạo lực học đường nói
riêng, án mạng xã hội nói chung, dư luận xã hội bắt đầu
quay cuồng đi tìm đâu là nguyên nhân của những thảm họa
đó. Và rồi có vẻ như những bộ óc hời hợt đã cùng tìm ra
một câu trả lời hết sức hồn nhiên: do game bạo lực!
<h2>'Biểu tượng khác với thần tượng'</h2>
Từ vụ án Lê Văn Luyện ở Bắc Giang, dư luận bỗng dấy lên
nhức nhối đến mức kinh hãi về tình trạng mất hết nhân
tính của thế hệ trẻ. Cứ ngỡ rằng khi bị bắt, sau vài
ngày đủ bình tâm, "cậu bé" 17 tuổi sẽ đau khổ ăn năn.
Nhưng không, anh chàng vẫn trơ ra và hầu như không có dấu
hiệu hối lỗi… Trong suốt một tháng, Lê Văn Luyện trở
thành đề tài bàn luận sôi nổi trên các mặt báo. Qua quá
trình điều tra, người ta phát hiện ra Luyện là một game thủ
cừ khôi… Và sau đó là bao nhiêu uất ức dâng lên, đài
truyền hình VTV3 làm ngay một phiên phóng sự về game với lời
kết luận hết sức ngây thơ: <em><strong>chính game bạo lực là
nguyên nhân của các vụ án mạng kiểu Lê Văn
Luyện!</strong></em>
Phải công nhận một điều rằng "hiện tượng" Lê Văn
Luyện đã gây nên một hiệu ứng mạng xã hội chưa từng có
so với các vụ án mạng trước đó. Biểu hiện rõ nhất chính
sự phát sinh ngôn ngữ mạng.
Nếu ai từng quen với cách viết comment trên các trang tin xã
hội hay các diễn đàn rộng rãi cho cư dân trên mạng thì sẽ
không lạ gì với lối dùng từ ngữ đặc trưng của nó –
đặc biệt là trong các game online. Một trong những từ ngữ hay
được giới game thủ dùng để bộc lộ tất cả những cảm
xúc, thái độ có tính chất hài hước, ngoa ngoắt, cường độ
cao…đó là từ vãi. Có lẽ đây là loại "ngôn ngữ" –
nếu các nhà ngôn ngữ chịu quan sát sẽ phải điên đầu, bởi
nó phá vỡ hết mọi quy tắc chuẩn mực của tiếng Việt. Có
thể liệt kê hàng loạt cách dùng từ này của các game thủ:
vãi hàng, vãi đạn, vãi lúa, vãi cả Hà, vãi đái… Nhưng khi
vụ án Lê Văn Luyện xảy ra, tất cả những từ ngữ đó đều
bị xếp xó để nhường cho từ vãi Luyện. Với từ này, các
game thủ tha hồ sử dụng để phô bày nhiều trạng thái cảm
xúc, trong nhiều ngữ cảnh, diễn ngôn khác nhau; ví dụ như:
- Thằng này láo vãi Luyện.
- Con này xinh vãi Luyện.
- Trời ơi thật là buồn vãi Luyện mà!
- Ngon vãi Luyện nhá.
- Bài khó vãi Luyện.
- Giá đắc vãi Luyện.
- Chảnh vãi Luyện.
- Khùng vãi Luyện…
Chỉ trong vòng một tuần, hiệu ứng mạng đã lan nhanh đến
mức độ hầu như nó trở thành lời nói cửa miệng của thanh
niên như một cách nói dụng điển. Thậm chí có những câu
đùa của các game thủ, xem "anh Luyện" là hình mẫu để
mình vươn đến… Ngay lập tức, đài VTV3 và nhiều báo khác
cho rằng thế hệ trẻ ngày nay bị lệch lạc trong nhận thức.
Luyện cũng là tay game. Từ đó lấy tính chất bắc cầu suy ra:
chính game làm băng hoại đạo đức, làm lệch lạc tư tưởng
thế hệ thanh, thiếu niên.
Trước tình trạng mất hết nhân tính này, thì việc cả xã
hội lo sợ, băn khoăn đi tìm nguyên nhân để cứu lấy thế
hệ trẻ là điều chính đáng. Thế nhưng, không có nghĩa là
mất hết lí trí quơ quào mọi biểu hiện để rồi đưa ra
cách quy kết hồ đồ như vậy.
Nhìn vào hiện tượng trên, một bộ phận thanh, thiếu niên
Việt Nam (nhất là các game thủ) đang cố biến Lê Văn Luyện
thành một biểu tượng. Thế nhưng phải tỉnh táo phân biệt
cho rõ, biểu tượng khác với thần tượng. Trong cách nói hài
hước, có phần nông nổi, ranh ma của họ, từ vãi Luyện như
một điển tích thời hiện đại dùng để thể hiện thái độ
giễu nhại, chọc cười nhí nhố kiểu teen. Có bao giờ chúng ta
thấy họ gắn tên các vĩ nhân, những con người mẫu mực,
thành đạt sau từ vãi để biến thành lời cửa miệng trong
giao tiếp như các từ vãi đái, vãi hàng, vãi lúa, vãi đạn…?
Nghĩa là từ được dùng đã ngầm mặc định mang sắc thái
tiêu cực, bị dùng làm trò cười để miệt thị.
Chỉ vì một số người lớn mất hết bình tỉnh, dùng con mắt
nghiêm khắc nhưng thiếu hiểu biết của bậc trưởng thượng,
ra vẻ ta đây thấu đáo, nắm bắt hiện tượng này rồi nghiêm
trọng hóa vấn đề. Từ đó họ cho rằng các game thủ đang
tôn sùng thần tượng Lê Văn Luyện.
<div class="boxright300"><img
src="http://phiatruoc.info/wp-content/uploads/2011/11/Game-online.jpg"
/></div>
Nhìn một cách sòng phẳng, đó chỉ đơn giản là một dạng
hiệu ứng mạng có tính lan truyền mang bản sắc teen nhằm
thỏa mảng tính cách vui nhộn, trẻ con vô hại mà thôi. Vì các
em thấy "tay Luyện này ghê gớm quá" nên đưa anh vào lời
cửa miệng nhằm ý chọc ghẹo mua vui. Nếu có khai thác thái
độ của thanh thiếu nên qua hiện tượng này thì chỉ có thể
là sự khinh khi, ngán ngẩm, chứ không thể xem Luyện là thần
tượng.
Không ai có thể phủ nhận tác hại của game bạo lực đối
với quá trình hình thành nhân cách của thanh thiếu niên. Những
trò game đua xe, bắn súng, chém giết sẽ tạo cho các em một
quán tính quen với những hành động dã man. Hơn nữa, thế
giới game online vốn vô hồn mà lại ảo ảnh. Nếu người chơi
không biết kiếm soát rất dễ bị mê hoặc trở nên vô cảm
hay hoang tưởng.
Đã từng có hiện tượng ở Tiền Giang, một thanh niên vừa
tròn 16 tuổi, giết ông ngoại vì bị ông phát hiện cậu ấy
ăn cắp tiền mẹ để chơi game. Cậu chặt ông thành nhiều
khúc rồi nhét vào ống cống. Trước phiên tòa cậu khai rằng,
vì khi chơi game, cậu cứ ngỡ người bị giết có thể tiếp
máu hồi sinh. Do đó cậu đã giết ông trong "niềm tin" hoang
tưởng đó. Và báo đài lại ngây thơ tin tội ác đó là do
game.
Tại sao họ không nghĩ tinh tế hơn, đó gần như là lời biện
hộ của kẻ sát nhân khi không còn lí do gì bào chữa cho tội
ác của mình. Đúng là game có tác động nhất định, nhưng
một chàng trai 16 tuổi, không có dấu hiệu tâm thần thì không
thể nào ngây ngô tin vào điều đó, biến cuộc sống thành
game. Bước chuyển hóa này quá khập khiểng.
<h2>Nền tảng gia đình và đạo đức xã hội</h2>
Người ta đã bám vào game để rồi quên đi một nguyên nhân
lớn hơn, nguyên nhân quyết định: <em><strong>giáo dục gia đình
và nền tảng đạo đức xã hội</strong></em>. Chỉ lấy lý ̣do
vì game thì không đủ sức biến hết tất cả thanh niên thành
cổ máy giết người như thế. Nếu một người được giáo
dục tốt, có nhân cách và hiểu biết tốt thì sẽ có khả
năng miễn nhiễm đối với game bạo lực. Không thể nhìn nông
cạn để kết tội game và vu oan cho nó nhiều trách nhiệm vốn
quá tải với nó.
Đã đến lúc cả xã hội nghiêm túc và tỉnh táo nhận ra một
sự thật: rằng đạo đức xã hội Việt Nam đang xuống cấp
trầm trọng. Hãy nhìn lại hai vụ án gây rúng động dư luận
trên một lần nữa! Luyện sinh ra trong một gia đình thế nào?
Khi cậu đem 40 cây vàng cướp từ tiệm vàng Ngọc Bích về, gia
đình cha mẹ cậu đã bao che. Họ đã có hành vi đồng lõa khi
đem vàng đi chôn giấu ở chuồng heo sau nhà. Đành rằng cha mẹ
thương con, nhưng trước tội nghiêm trọng của con họ phải
tìm cách khuyên bảo con đầu thú hoặc tự đi khai báo với cơ
quan chức năng. Nhưng họ đã tiếp tay cho con và che giấu để
Luyện thoát tội, trốn sang Trung Quốc. Phạm vi hẹp ta nhìn ra
trước hết, là giáo dục gia đình Luyện có vấn đề. Nhìn con
người phải nhìn từ nền tảng gia đình.
Đến trường hợp của Phạm Quốc Thái (SN 1994) ở Tiền Giang
giết ông ngoại. Điều tra gia đình cậu, người ta mới biết
từ nhỏ cậu phải sống trong cảnh cha mẹ li dị. Thái sống
với mẹ ở nhà ngoại, suốt ngày mẹ đi làm bỏ cậu cho ông
bà chăm sóc. Rồi dần lớn lên, không ai quản giáo, lao vào game
bạo lực.
Rõ ràng, chính gia đình trước đó đã thiếu sót trong dạy dỗ
đối với Thái. Cậu từ nhỏ phải sống trong nỗi chán
chường, thiếu vắng hạnh phúc gia đình, lại bị bỏ bê…
Tất cả những điều đó đẩy cậu tiêm nhiễm game bạo lực
để mua vui, sống trong thế giới ảo… Và tội ác phải
được nhìn tận gốc rễ như vậy.
Tất cả những bậc làm thầy, làm cha mẹ, những nhà quản lí
xã hội…nếu thực sự có tấm lòng yêu thương và muốn cứu
giúp thế hệ trẻ thì nên tỉnh táo nhận ra đâu là nguyên
nhân thật sự làm cho họ băng hoại nhân tính. Game đúng là
một đối tượng nguy hiểm tác động xấu đến nhân cách thanh
thiếu niên. Song, nếu một con người từ nhỏ được thụ
hưởng một nền giáo dục đậm tính nhân văn, một gia đình
mẫu mực thì tự động sẽ có sự miễn nhiễm đối với tác
hại vặt vãnh này. Game chỉ tiếp tay, góp phần làm méo mó
nhân cách ở một bộ phận thanh niên không được giáo dục
tốt. Tuyệt đối, game không phải là nguyên nhân chính của các
tội ác như nhiều người vu oan!
Người lớn vẫn cứ thường hay nghiêm trọng hóa vấn đề
trước những biểu hiện trẻ con, tươi rói mang sắc màu teen
nhưng vô hại của con em mình. Trong khi hình thức truyện manga
rất giàu tính nhân văn, trở thành một hiện tượng văn hóa
toàn cầu thì lại cấm con em đọc. Còn những bài học về văn
học, lịch sử đầy máu me giết chóc, đầy nhận thức man
rợ, phản văn hóa thì họ cố nhồi nhét vào các em mà không
nhìn thấy tác hại của nó… Thay vì đi chì chiết với game –
một hiện tượng vốn không thể nào chấm hết trong xã hội
hiện đại – thì hãy tự trách mình đã giáo dục con em thế
nào để chúng không đủ sức miễn nhiễm đối với bạo lực,
giết chóc!
Game bị vu oan thì cũng chẳng nghĩa lí gì, vì dù sao vấn đề
game bạo lực vốn đáng bị lên án. Điều đáng ngại nhất là
nhiều người lợi dụng sự nhận thức hời hợt này của báo
đài để đánh lạc hướng dư luận, biến nó làm bức bình
phong trốn tránh trách nhiệm! Quản lí xã hội thế nào mà để
cho đạo đức xã hội ngày càng đi xuống? Nền giáo dục của
ta thế nào mà tạo ra một thế hệ sát thủ máu lạnh ở tuổi
học sinh?
Con người, trước hết là sản phẩm tổng hòa của các mối
quan hệ xã hội thì không lí do gì quy chụp một cách khờ
khạo chính game đã thôi thúc anh ta gây tội ác!
L.S.
© 2011 Tạp chí Thanh niên PHÍA TRƯỚC
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/10934), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét