đàn áo tôn giáo, đặc biệt là Công giáo nay đã xuất hiện
trở lại trên báo hà Nội Mới. Liệu hành động này nói lên
điều gì đối với nền dân chủ tại Việt Nam?
<div class="boxright300"><img
src="http://danluan.org/files/u1/sub02/thaiha-1nuvuongcongly-305.jpg"
width="305" height="228" alt="thaiha-1nuvuongcongly-305.jpg" /><div
class="textholder">Cả trăm giáo dân Thái Hà diễu hành đòi chính
quyền bảo vệ nơi thờ phượng. (Nguồn: Source
Nuvuongcongly)</div></div>
Mặc Lâm phỏng vấn luật gia Lê Hiếu Đằng để tìm câu trả
lời sau đây.
<em>Mặc Lâm: Mới đây báo Hà Nội Mới bình luận việc hàng
trăm quần chúng tự phát đã tràn vào đập phá nhà thờ Thái
Hà do bức xúc việc nhà thờ đòi lại đất bệnh viện Đống
Đa. Ông có cho rằng với truyền thống hiền hòa của dân tộc
thì những quần chúng mà báo Hà Nội Mới gọi là tự phát này
có phải là tự phát hay không?</em>
Ô. Lê Hiếu Đằng: Tôi nhớ trước đây cái vụ Bát Nhã ở
Lâm Đồng-Bảo Lộc cũng có một tình hình tương tự. Về mặt
tôn giáo tôi không biết sự việc nó như thế nào nhưng tôi cho
trách nhiệm của nhà nước là phải giữ gìn an ninh trật tự,
thành ra nếu quả thật là quần chúng tự phát nhưng vào nhà
thờ để mà làm như vậy thì trách nhiệm của nhà nước là
phải dẹp chứ không thể để người ta làm như vậy được.
Thật ra tranh chấp giữa nhà thờ và nhà nước về vấn đề
đất đai hiện nay đang còn tồn tại. Về nguyên tắc tôi biết
ngay tại thành phố Hồ Chí Minh những cái gì mà mượn những
gì phải trả lại vẫn còn nhiều. Theo trình bày của mấy vị
linh mục Thái Hà thì đó là đất của nhà thờ và bây giờ
biến thành bệnh viện hay cái gì đó thì tôi không biết rõ
nhưng việc gọi là quần chúng tự phát với hàng trăm người
vào đó thì lẽ ra công an phải can thiệp.
Bởi vì nếu xảy ra đụng độ giữa giáo dân và số người
tự phát đó thì tình hình sẽ phức tạp hơn. Tôi cho trong
việc này đã tạo ra một số hoài nghi trong quần chúng là nhà
nước dàn dựng. Việc này tôi thấy không nên nó làm cho uy tín
của chính quyền Hà Nội sẽ bị giảm sút.
Người ta đặt vấn đề tại sao biểu tình yêu nước, lý do
rất là chính đáng thì anh lại dẹp? Anh dùng những biện pháp
mạnh, anh huy động cả một lực lượng công an cảnh sát chìm
nổi rất hùng hậu để đàn áp, dẹp biểu tình. Trong khi việc
này cần sự thương lượng, đối thoại để tìm giải pháp
thì anh lại dùng quần chúng tự phát để giải quyết? Tôi cho
là việc làm này đứng về mặt quản lý nhà nước là không
có trách nhiệm.
<h2>Vai trò của Ban tôn giáo chính phủ?</h2>
<em>Mặc Lâm: Là người từng giữ chức Phó chủ tịch UBMTTQ
thành phố ông nhận thấy vai trò của Ban tôn giáo Chính phủ
có thực sự là gạch nối giữa chính quyền và tôn giáo hay
không, và nếu chưa thì phải cải tổ như thế nào để giảm
bớt căng thẳng giữa nhiều giáo hội và nhà nước như trong
thời gian vừa qua?</em>
Ô. Lê Hiếu Đằng: Đúng là vai trò của Ban Tôn giáo Chính phủ
là phải hiểu hết những vấn đề của tôn giáo và phải
thật sự khách quan trong việc đó để có tiếng nói có sức
thuyết phục.
Nếu Ban Tôn giáo Chính phủ cũng đứng về mặt quản lý nhà
nước để có những biện pháp này kia thì tôi cho là người ta
không cần phải dựa vào Ban Tôn giáo Chính phủ nữa.
Tôi nhớ trường hợp trên Bảo Lộc cũng vậy, Ban Tôn giáo
Chính phủ không có vai trò gì cả. Thành ra tôi cho rằng đã là
Ban Tôn giáo Chính phủ thì anh phải khách quan, phải nhìn nhận
vấn đề một cách trung thực chứ không phải vì anh là Ban Tôn
giáo Chính phủ mà anh đứng về phía nhà nước, hay là anh bị
vô hiệu hóa, hoặc anh thờ ơ không có ý kiến gì cả thì như
vậy sẽ rất là tai hại và vai trò của Ban Tôn giáo Chính phủ
sẽ rất hình thức không có ý nghĩa thực tiễn gì.
Mặc Lâm: Cho tới nay nhiều người bị bắt và giam giữ quá
thời hạn quy định của luật cho phép mà thân nhân của họ
không biết tin tức cũng như sự sống chết của họ điển
hình như trường hợp của blogger Điếu Cày. Dưới quan điểm
của một luật gia thì việc này có thể chấp nhận hay không
và nếu không thì điều gì khiến ông quan ngại nhất?
Ô. Lê Hiếu Đằng: Tôi cho rằng việc bảo vệ quyền công dân
là vấn đề rất lớn hiện nay. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói
nếu chúng ta có độc lập mà nhân dân không có tự do hạnh
phúc thì cái độc lập đó không có ý nghĩa gì. Vì vậy khi
chúng ta độc lập rồi thì các quyền tự do dân chủ của
người dân phải được tôn trọng theo luật pháp.
Tôi phản đối bất cứ những ai bị bắt quá luật định, bị
bắt không được xử một cách công khai minh bạch thì chính
bản than nhà nước lại vi phạm luật pháp thì điều này không
thể chấp nhận được. Trường hợp anh Điếu Cầy hay bất
cứ người nào cũng vậy thôi, bản thân tôi phản đối và tôi
đề nghị chính quyền phải hết sức minh bạch và công khai
trong việc bắt bớ giam giữ công dân.
<div class="boxright300"><img
src="http://danluan.org/files/u1/sub02/giaoxuthaiha03nov2011250.jpg"
width="250" height="187" alt="giaoxuthaiha03nov2011250.jpg" /><div
class="textholder">Chiều ngày 03/11/201, một đám côn đồ khoảng
200 người đã kéo vào Nhà thờ Thái Hà phá phách, gây rối
trật tự, uy hiếp Dòng tu. Source Giáo Xứ Thái Hà</div></div>
Nếu họ có tội thật sự thì phải công khai minh bạch, tội
đó là tội gì, bằng chứng ra sao? Còn nếu không thì phải
thả họ ngay theo đúng quy định của luật pháp. Với tư cách
quản lý nhà nước mà lại vi phạm luật pháp thì không chấp
nhận được.
<h2>Tranh luận dân chủ: tại sao lại sợ?</h2>
<em>Mặc Lâm: Ông đã tiếp xúc với nhiều người, nhiều giới
và chia sẻ nguyện vọng cũng như ý kiến trái chiều của họ.
Ông đánh giá thế nào về những ý kiến khác nhau đôi khi gay
gắt này?</em>
Ô. Lê Hiếu Đằng: Tôi nhớ trong một nghị quyết của Bộ
Chính Trị trước đây có nói rằng trong xã hội thì vấn đề
có những ý kiến khác nhau thì đây là việc tự nhiên, không
có gì nghiêm trọng cả và phải tôn trọng những ý kiến khác
nhau đó.
Tôi nghĩ trong xã hội dân chủ thì phải vậy. Nếu chúng ta
chỉ một chiều, chúng ta nói một cách không thật, không có ý
kiến phản biện của người dân, nhất là giới trí thức thì
xã hội như vậy sẽ đi đến độc đoán mà chúng ta thường
nói trở thành một nhà nước toàn trị.
Vì vậy chính vì có nhiều ý kiến khác nhau, có phản biện xã
hội và tạo nên xã hội công dân hiện nay là yêu cầu hết
sức lớn của Việt Nam. Giữa nhà nước pháp quyền và xã hội
dân sự mới có sự giám sát để đi đến một nhà nước
thật sự dân chủ.
Nếu chúng ta không có ý kiến đa chiều, ý kiến phản biện xã
hội thì nhà nước sẽ trở thành độc đoán và các quyền tự
do dân chủ của người dân sẽ bị hạn chế.
Vì vậy hiện nay nhân dịp sửa đổi hiến pháp nhiều trí
thức trong nước cũng đặt vấn đề chính hiến pháp năm 1946
là hiến pháp rất tiến bộ vì đã tôn trọng tự do dân chủ
của người dân và chúng ta cần nghiên cứu vì một số điều
khoản trong hiến pháp mà hiện nay vẫn còn phù hợp, vẫn còn
sức sống để tạo nên một xã hội dân chủ thật sự.
Một sự đồng thuận trong xã hội thật sự chứ không phải
đồng thuận một cách giả tạo, một chiều như một số
trường hợp hiện nay.
Ai trói tay, ai bịt miệng
<em>Mặc Lâm: Thưa ông để tiếp tục câu chuyện về dân chủ
hôm nay xin được nêu câu hỏi với ông, hiện nay có nhiều ý
kiến cho rằng hiến pháp năm 1946 là bản hiến pháp dân chủ
nhất, điều này có ý nghĩa như thế nào thưa ông?</em>
Ô. Lê Hiếu Đằng: Hiện nay nhân dịp sửa đổi hiến pháp
nhiều trí thức trong nước cũng đặt vấn đề chính hiến
pháp năm 1946 là hiến pháp rất tiến bộ vì đã tôn trọng tự
do dân chủ của người dân và chúng ta cần nghiên cứu vì một
số điều khoản trong hiến pháp mà hiện nay vẫn còn phù hợp,
vẫn còn sức sống để tạo nên một xã hội dân chủ thật
sự.
Một sự đồng thuận trong xã hội thật sự chứ không phải
đồng thuận một cách giả tạo, một chiều như một số
trường hợp hiện nay.
<em>Mặc Lâm: Là một luật gia chắc ông cũng đồng ý rằng có
quá nhiều luật được ghi trong hiến pháp nhưng thiếu văn bản
dưới luật hướng dẫn thực hiện, như luật biểu tình chẳng
hạn. Hay có văn bản nhưng lại sai lệch nội dung một cách nguy
hiểm. Đây có phải là sự trì hoãn cố tình của các cơ quan
trách nhiệm nhằm bảo vệ quyền lợi hay lợi ích nhóm của
họ hay không thưa ông?</em>
Ô. Lê Hiếu Đằng: Tôi cho rằng hiến pháp là văn bản cao
nhất do đó nếu có văn bản hướng dẫn, hay văn bản dưới
luật thì phải tôn trọng những điều khoản trong hiến pháp.
Có trường hợp văn bản hướng dẫn lại đi ngược lại cái
tinh thần của hiến pháp, của các bộ luật cơ bản.
Những văn bản dưới luật là cần thiết nhưng tôi nghĩ nên
hạn chế bởi vì đôi lúc nó đi ngược lại hiến pháp và các
bộ luật cơ bản.
Một số bộ luật cơ bản đã ghi rất cụ thể rồi, ví dụ
tôi nói vấn đề biểu tình, đây là cái quyền của người
dân, bây giờ chúng ta phải cần có luật để thể chế hóa,
cụ thể thêm về luật biểu tình thì rất cần thiết thì mới
đáp ứng được yêu cầu của người dân.
Trong khi đó thì Quốc hội lại có những cái luật vớ vẩn
như luật nhà văn, trong khi một số luật mà quốc hội đặt
vấn đề như luật Trưng cầu dân ý, Luật biểu tình và một
số luật cần thiết khác thì lại không làm.
Tôi cho là những văn bản nào đi ngược lại với hiến pháp
thì người dân có quyền tự mình áp dụng những điều khoản
đã quy định trong các luật cơ bản. Còn những văn bản
hướng dẫn dưới luật mà đi ngược lại hiến pháp thì chính
nhà nước và chính phủ đã vi phạm những văn bản cao nhất
tức là bộ luật cơ bản.
<em>Mặc Lâm: Theo ông thì cách cảm nhận và ý thức dân chủ
trong dân chúng nói chung và cán bộ đảng viên nói riêng có theo
định hướng của đảng hay họ ý thức theo cách riêng? </em>
Ô. Lê Hiếu Đằng: Tôi cho rằng hiện nay trào lưu dân chủ
tiến bộ trên thế giới người dân Việt Nam người ta cũng
hiểu rất nhiều bởi vì các phương tiện Internet, những thông
tin rất phong phú và người dân thấy rằng nó là khuynh hướng
không thể nào đi ngược lại.
Nếu đổi mới về kinh tế mà không đổi mới chính trị để
có xã hội dân chủ thì nó sẽ đi đến chỗ kinh tế khó phát
triển nhưng mà những lợi ích thì lại thuộc về các nhóm,
vào tay các cá nhân chứ nó không đem lại lợi ích cho quần
chúng.
Ví dụ bây giờ nhà nước đang chủ trương tái cơ cấu hệ
thống ngân hàng nhưng thật ra chính những ngân hàng nó làm
ẩu, nợ xấu tràn ngập bây giờ lại lấy tiền dân để giải
cứu ngân hàng đó thì rất vô lý. Nó tương tự như trường
hợp ở Mỹ.
Tôi tiếp xúc rất nhiều tầng lớp, người ta thấy rằng vấn
đề sinh tử, sống còn hiện nay là dân chủ và tiếng nói của
người dân sẽ quyết định vì quốc hội, các tổ chức mặt
trận tổ quốc, các đoàn thể hiện nay còn rất hình thức.
Tôi tham dự rất nhiều cuộc họp thì thấy bản thân Đảng
cộng sản Việt Nam cũng đánh giá vai trò hiện nay là hình
thức. Điều này sẽ tạo nên bầu không khí mất dân chủ và
người dân người ta thấy rằng không thể yên tâm sống trong
một xã hội không được luật pháp bảo hộ.
<em>Mặc Lâm: Theo nhận xét của ông thì người dân hiện nay có
cho rằng việc trực tiếp tranh luận hay phản biện một vấn
đề gì đó với một ông chủ tịch Xã hay Phường là quyền
mà họ được hiến pháp bảo vệ hay không?</em>
Ô. Lê Hiếu Đằng: Thật ra họ có ý thức về việc đó nhưng
bây giờ trong xã hội Việt Nam có một vấn đề lớn là họ
sợ. Họ sợ bởi vì đã có những trường hợp không biết lý
do gì mà họ bị bắt, bị đe dọa, thậm chí con cái họ bị uy
hiếp.
Có những người đi biểu tình vừa rồi thì bị đối xử như
vậy thành ra vấn đề là họ rất muốn nhưng không dám. Chẳng
hạn chung quanh vấn đề ruộng đất, đất đai là vấn đề
rất lớn. Họ muốn đấu tranh để bảo vệ những quyền lợi
của họ nhưng lại không dám.
Nếu trong một xã hội tôn trọng những cái quyền của người
dân thật sự thì sẽ có những người đứng ra để mà đấu
tranh phản biện lại với chính quyền, và tôi cho cái chuyện
này là nên, miễn họ đấu tranh trong vòng trật tự, không làm
xã hội rối loạn, không có những hành động quá khích thì
như vậy chính quyền phải tôn trọng và xem đó là thước đo
lòng dân đối với chủ trương chính sách của nhà nước chứ
không nên xem đó như là một việc cấm kỵ.
<em>Mặc Lâm: Xin cám ơn ông.</em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/10551), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét