vẫn là sự toan tính, là cái tâm cái tầm của con người,
quyết định!</strong>
<h2>"Con trưởng" và cái đầu</h2>
Nổi bật trong tuần là câu chuyện tái cơ cấu các tập đoàn
kinh tế Nhà nước, một giải pháp lớn cho sự phát triển kinh
tế - xã hội 5 năm (2011 - 2015), vừa được Quốc hội thông qua
tại phiên họp sáng 8/11 mới đây.
Nói cách dân dã, cuối cùng, "cái roi" Nhà nước đã giơ cao.
Bởi khuyết tật và sự kém cỏi của các tập đoàn, tổng
công ty Nhà nước- "con trưởng" nền kinh tế lâu nay - vốn rất
được chiều chuộng. Đến nỗi nhân dân mỉa mai gọi cậu ấm
hư hỏng. Điển hình là Tập đoàn Điện lực VN (EVN).
Cái sự mỉa mai chua xót ấy, không chỉ dành cho cậu ấm
Là tập đoàn kinh doanh độc quyền, hưởng ưu đãi lớn, đầu
tư nhiều, vậy mà sau liên miên đòi tăng giá điện, mới đây,
EVN một lần nữa gây sốc cho xã hội bởi cái... "tài lỗ"
trong kinh bang tế thế của mình. Số nợ khủng khiếp lên 31.000
tỷ đồng.
Điều người dân bất ngờ hơn nữa, đằng sau cái sự tăng
giá điện liên miên đó có sự che chắn của cơ quan chủ
quản- Bộ Công thương!
Theo VietNamNet (30/10/2011) và An ninh Thủ đô (6/11/2011) mới đây
Thanh tra Bộ Tài chính phát hiện, vào tháng 2/2010, Thông tư
08/2010 của Bộ Công Thương <a
href="http://vef.vn/2011-10-26-bo-bat-den-xanh-cho-evn-tang-gia-dien">cho
phép EVN tăng giá bán điện bình quân năm 2010</a> lên mức 1.058
đồng/KWh, cao hơn 2,2% so với mức Thủ tướng CP cho phép.
Sau lần tăng giá điện thứ nhất (1-3-2011) với mức 15,28%,
việc tăng giá điện lần thứ hai trong năm nay (quý IV) đã
được rục rịch từ nhiều tháng qua, với tỷ lệ tăng 10-13%,
mức tăng ít nhất từ trước tới nay, thì thực chất cũng đã
gấp hai lần so với kết luận của Thủ tướng CP về Đề án
giá điện năm 2010 (6,8%).
Kinh doanh mặt hàng chính chưa xong, EVN còn lấn sân sang các mặt
hàng phụ- chứng khoán, bảo hiểm, ngân hàng..., và đều vượt
quá tỉ lệ quy định của Thủ tướng CP. Lãi chưa thấy đâu,
đã thấy kêu cần tăng giá điện bù đắp những khoản lỗ do
đầu tư ngoài ngành.
<center><img
src="http://tuanvietnam.vietnamnet.vn/assets/Uploads/Contruong_1320976538.jpg"
/></center>
<center><em>EVN một lần nữa gây sốc cho xã hội bởi cái...
"tài lỗ". Ảnh minh họa</em></center>
Vì sao, cái "tài lỗ" của EVN, cứ liên tục "đá" sang túi tiền
của nhân dân? Và vì sao Bộ Công thương lại "yêu thương, lo
lắng" cho EVN đến độ "hy sinh" cả phép nước, dẫm đạp lên
cả quy định của Thủ tướng CP?
Phó TT Hoàng Trung Hải mới đây trả lời báo chí, đã phải
nói thẳng: Bộ Công thương phải công khai hóa kết quả kiểm
toán và giá thành của EVN để xã hội được biết. Nếu chưa
làm được điều này thì điều chỉnh giá điện sẽ không
hợp lý. Khổ nỗi, trong mọi sự công khai, thì công khai tiền
bạc không phải do tài năng mình kiếm ra, là cái... khó nhất!
Nhân dân còn chưa quên, trước đó, Bộ Công Thương cũng lên
tiếng bênh Petrolimex trong chuyện tăng giá xăng. Khiến cho cuộc
tranh luận giá xăng tăng lên, giá đời sống tụt xuống giữa
hai bộ- Công thương và Tài chính- trở thành cuộc khẩu chiến
đáng nhớ. Với câu nói khảng khái hiếm hoi của một Bộ
trưởng- ông Vương Đình Huệ: Không thể vì 11 doanh nghiệp
xăng dầu mà phải vì 84 triệu người dân Việt Nam. Ít nhất
cũng làm mát lòng người dân giữa cái nóng bức của bất bình
do lạm phát, tăng giá liên miên.
EVN chỉ là một điển hình cung cách kinh doanh được bảo hộ
và ưu đãi lớn, mà không hiệu quả của các DNNN nói chung.
Nếu như người ta biết rằng, khu vực này hiện sở hữu 70%
tổng tài sản cố định của nền kinh tế, chi phối 20% vốn
đầu tư của toàn xã hội, 60% tín dụng của hệ thống ngân
hàng thương mại, 50% vốn đầu tư Nhà nước và 70% nguồn vốn
ODA. Vậy mà chỉ tạo ra 25% doanh thu, 37% lợi nhuận trước
thuế và 20% giá trị sản xuất công nghiệp.
Nhưng theo các chuyên gia kinh tế, hiện tượng DNNN tại Việt Nam
không phải cá biệt. Ở châu Âu, giai đoạn tái thiết kinh tế
sau chiến tranh thế giới thứ hai, các DNNN cũng ra đời với
số lượng lớn, tránh việc tư nhân thâu tóm độc quyền. Thế
nhưng, đến lượt các DNNN được đầu tư lớn và độc quyền
thì nó cũng lũng đoạn, và bóp chết tính chất cạnh tranh của
kinh tế thị trường. Kết cục tất yếu, các DNNN đó dần
dần phải cổ phần hóa, tư nhân hóa.
Còn ở ta, hệ lụy sự độc quyền của các DNNN nặng nề hơn
do tư duy "kinh tế Nhà nước phải là chủ đạo". Vì vậy,
trước sự yếu kém của các DNNN, thay vì cổ phần hóa, các
DNNN này vẫn tiếp tục được rót vốn để... hà hơi thổi
ngạt.
Bài học nhãn tiền mới đây của một số tập đoàn kinh tế
lớn liệu đã là tiếng còi S.O.S chưa?
Chưa rõ. Chỉ có điều, sự thay đổi sớm muộn phải đến,
bắt đầu từ... cái đầu tư duy kinh tế.
Là người trải nghiệm, nguyên Phó TT Vũ Khoan cho rằng, tư duy
vị trí Nhà nước trong nền kinh tế thị trường ở ta còn
khác nhau và chưa rõ. Ở các nước, chính quyền chủ yếu lo
quản lý hành chính Nhà nước, không ai đi làm kinh tế cả. Vì
vậy câu hỏi của ông Vũ Khoan là: Nhà nước có dám bỏ kinh
doanh không?
Mặt khác, việc tái cơ cấu kinh tế lại được giao cho chính
các...Bộ. Liệu có hiệu quả không, nếu như thực tế, nó
vẫn bị chi phối bởi các nhóm lợi ích? Bộ Tài chính cải
cách DNNN. Ngân hàng Nhà nước cải tổ ngành ngân hàng. Bộ Kế
hoạch- Đầu tư cải cách đầu tư công và phân cấp?
Rốt cục, các bộ sẽ hoan hỉ vừa đá bóng, vừa thổi còi
Tái cơ cấu kinh tế chắc chắn sẽ rất khó thành công, nếu
nó không quyết liệt, từ cái đầu cho tới các điều kiện:
Có một thiết chế mới độc lập, như một Ủy ban về Tái
cấu trúc nền kinh tế thuộc Chính phủ, đủ quyền lực chỉ
huy. Tựa như cải cách giáo dục trước đây, phải có một Ủy
ban CCGD Quốc gia.
Các DNNN phải tách chức năng kinh doanh khỏi chức năng một
công cụ điều tiết vĩ mô, điều tiết thị trường hay thực
hiện chính sách xã hội. Điều lẫn lộn này chỉ khiến các DN
dễ ngụy biện nếu năng lực kinh doanh kém.
Quản lý Nhà nước, đã quản lý thì không được sở hữu các
DN. Bởi đằng sau đó, chắc chắn là các nhóm lợi ích chi
phối
"Chiếc roi" tái cơ cấu đã giơ cao, có lại...đánh khẽ?
Hãy đợi đấy!
<h2>Nghị sĩ và... phát ngôn</h2>
Nổi bật suốt tuần, có một phát ngôn gây ồn ào và không ít
"thị phi" của một đại biểu Quốc hội. Đó là ông N. M. H,
bác sĩ kiêm nhà văn (đại biểu Nghệ An), khi ông đề xuất
cần có Luật Nhà văn.
Hầu như kỳ họp QH nào mấy năm gần đây cũng có những phát
ngôn khiến nhân dân... cười. Ai dám bảo luật pháp khô cứng?
Còn ông N.M.H không hề cười. Vì ông tự thấy mình đại diện
giới văn chương, phải cất lên tiếng nói cho lợi ích của
giới. Ông quyết liệt đến mức: Nếu phải lựa chọn giữa
Luật Biểu tình và Luật Nhà văn, tôi vẫn chọn Luật Nhà văn.
Thế nhưng, trừ một quan chức Hội Nhà văn- người đề xuất
ý tưởng, và ông là người lãnh ý, chuyển tải thành một văn
bản luật hẳn hoi, trên diễn đàn báo chí, tất cả các nhà
thơ, nhà văn có tên tuổi như Nguyễn Quang Thiều, Bằng Việt,
Phạm Xuân Nguyên, Nguyễn Quang Lập, Nguyễn Trọng Tạo... đều
phản ứng bất lợi cho ông- từ chối có luật này.
Còn đại biểu QH, ông Nguyễn Đình Quyền, Phó Chủ nhiệm UB
Tư pháp của QH thì dứt khoát, Luật Nhà văn là không cần
thiết! Các đại biểu khác cũng bức xúc không kém: Luật cần
không có, lại thò ra Luật Nhà văn (Pháp luật TPHCM, 3/11/2011).
Chưa kể có những ý kiến nặng nề cho là vô duyên, thậm chí
là tào lao ngay trên các báo.
Vậy thì nghĩ về chuyện này sao đây? Đại biểu QH kiến nghị
cho lợi ích của giới mình, mà người giới mình chối đây
đẩy? Khổ thân ông H. Đến lượt vị quan chức nọ cũng nói
rằng ông H. đã hiểu sai ý tưởng về Luật Nhà văn.
Kiến nghị Luật Nhà văn, dẫu sao cũng đã cất lên giữa bối
cảnh, kỳ họp QH lần này vẫn có ý kiến đề cập tới chất
lượng nghị trường, chất lượng nghị sĩ, vô tình nó trở
thành "vật chứng" so sánh.
QH là cơ quan lập pháp, có quyền lực cao nhất, nhưng theo ông
Dương Trung Quốc, cách làm của chúng ta (tức QH) lâu nay vẫn
là thụ động. Chủ yếu là Chính phủ đề xuất, trình dự
luật gì thì QH bàn cái ấy.
<center><img
src="http://tuanvietnam.vietnamnet.vn/assets/Uploads/duong-trung-quoc_1320977758.jpg"
/></center>
<center><em>Theo ông Dương Trung Quốc, cách làm của chúng ta (tức
QH) lâu nay vẫn là thụ động. Chủ yếu là Chính phủ đề
xuất, trình dự luật gì thì QH bàn cái ấy.</em></center>
Trong khi đó, có ý kiến là dự thảo chương trình lập pháp
khóa này, chưa quan tâm thích đáng đến những dự án luật về
quyền con người, quyền tự do, dân chủ của công dân.
Hay Dự thảo Luật Tố cáo, ý kiến của ông Nguyễn Văn Hậu,
Phó CT Hội Luật gia TP.HCM, nhận xét: Dự thảo luật thể hiện
nhiều bất ổn, hạn chế vai trò điều tra độc lập của báo
chí...Điều đó, dân sẽ thiệt thòi.
QH thụ động, thì tại Chính phủ, hay tại QH, thưa các đại
biểu QH?
Thế nên rõ ràng kỳ họp QH này, vấn đề luật pháp cho cuộc
sống, thiếu vẫn thiếu, mà thừa vẫn thừa. Nếu vậy, thì
các vị đại biểu QH còn nợ dân nhiều lắm.
Ông N. M. H không đáng trách vì đó là quyền hiến định của
một đại biểu QH. Nhưng ông đáng trách vì đã quá thiếu cái
trực cảm cần thiết của một người đại biểu nhân dân,
biết nên kiến nghị điều gì bức thiết, và đúng lúc.
Vì ông còn là một thầy thuốc. Ai dám bảo đảm ngành y tế
không có những sự ăn tiền, sự nhẫn tâm, sự bất cập về
chuyên môn lẫn y đức. Ai dám bảo cuộc sống những người
thầy thuốc vùng cao không còn vất vả, thiệt thòi, không cần
sự quan tâm bằng những chính sách của Nhà nước?
Phát biểu, với một con người bình thường giữa đám đông
đã khó.
Phát ngôn, giữa nghị trường còn khó gấp ngàn lần. Khi nhân
danh tiếng nói của nhân dân. Phát ngôn đó cần sáng suốt, trí
lự, mẫn cảm để nhân dân yên lòng, tin tưởng, chứ không
thể để nhân dân... xấu hổ, buồn cười.
Người viết bài cứ bị ám ảnh câu nói, Việt Nam không phải
nước đang phát triển, đã phát triển hay chậm phát triển; mà
là "khó phát triển".
"Khó phát triển" thì đổ tại cơ chế. Chứ mọi điều vẫn
là sự toan tính, là cái tâm cái tầm của con người, quyết
định!
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/10563), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét