width="400" height="271" alt="vu_tai_nan.-400x2711.jpg" /></center>
Ngày 7/11/2011, tiêu đề và hình ảnh của <a
href="http://www.danchimviet.info/archives/45406">một tai nạn giao thông
thảm khốc</a> làm 13 người chết cháy khiến tôi bàng hoàng.
Chiếc xe đò cháy rụi, chỉ còn một đống sắt vụn han rỉ,
đen thui. Tôi nhìn mãi đống sắt vụn đó. Nhưng trước mặt
tôi là hàng chục khuôn mặt đang kêu gào, la khóc thảm thiết
chen chúc nhau cố tìm lối thoát. Hàng chục người chen chúc
trên một chiếc xe đóng kín không cửa thoát hiểm. Hàng chục
con người chen chúc nhau vượt quá số ghế hạn định trên
một chiếc xe đã "bị" cải biên trái phép. Và những chiếc
xe này lại được lái bởi những tài xế say rượu, bởi
những tài xế mệt mỏi vì lái quá nhiều giờ trong ngày. Và
đặc biệt, những chiếc xe khách đó thường xuyên được lái
bởi những tài xế chạy ẩu, chạy vội, chạy vượt xe trước
trên những quốc lộ chỉ có hai lằn đường, đặc biệt là
quốc 1 Bắc Nam. Đó là những chuyến xe tôi đã đi. Và tôi
gọi đó là những "quan tài di động" được tổ chức bởi
những "nhà quàn" đưa hành khách vun vút vội vàng trên
những "con đường chạy tới nghĩa địa".
"Nhà quàn" đây không chỉ là chủ xe. "Nhà Quàn" đây còn
là ban quản lý bến bãi, là cảnh sát giao thông. Nói tóm lại
là chính quyền. Tại sao hàng ngày có vô số những chuyện
tương tự liên quan tới sinh mạng người dân đang sờ sờ
diễn ra trước mắt mọi người như thế mà chính quyền không
có giải pháp, không quan tâm, trong khi họ lại nghĩ tới một
chuyện vừa vớ vẫn vừa ngu xuẩn là "đưa vào nghị trình
thảo luận của quốc hội DỰ LUẬT THƠ"!
Những "quan tài di động" là rất phổ biến thời "ngăn
sông cấm chợ xã hội chủ nghĩa" của những năm trước 1990.
Thời đó chỉ có những chiếc xe cũ rich còn lại từ "thời
Mỹ Ngụy." Những chiếc xe đã quá tuổi thọ được cải
biến để tăng số ghế quá hạn định rồi lại chở số
người quá số ghế. Những chiếc xe lúc nào cũng quá tải cho
nên muốn lên được xe trước tiên phải giang hay tay cố bám
vào cửa xe đã chật cứng người. Chiếc xe khởi hành lao đi
vun vút với mấy thân người còn lắc lư ngoài cửa xe. Đó là
một trong những hình ảnh tiêu biểu của nền "văn minh xã
hội chủ nghĩa" du nhập từ miền bắc sau khi miền Nam được
"giải phóng khỏi cuộc sống đói khổ bị kềm kẹp của Mỹ
Ngụy."
Bây giờ, hơn 20 năm sau khi tập tành đi vào kinh tế thị
trường, tự do cạnh tranh, những chiếc xe cũ không còn nữa,
nhưng vẫn là những "quan tài di động" kiểu mới.
Cách nay mấy năm, lần đầu tiên về nước tôi đi chuyến xe
được gọi là "sang", xe bus du lịch. Hồi đó thì loại xe
này là sang thật, vì đắt tiền hơn những chuyến xe khách bình
thường. Mặc dù vậy, giá cũng không đắt lắm cho nên dân
chúng trong nước đi cũng nhiều.
Xe phải chạy đêm vì ban ngày luôn kẹt trên quốc lộ. Đây là
một đặc tính của quốc lộ Việt Nam mà tôi đã đi đường
bộ xuyên quốc gia qua gần 40 nước không một nước nào mắc
phải. Trong những nước tôi đi qua đó kể cả Campuchia, Lào,
và mấy quốc gia cực nghèo ở lục địa châu Mỹ, không có
một nước nào có một quốc lộ chính mà hầu như toàn quyến
chỉ có 2 lằn xe, khu gia cư lại lấn ra sát ven đường, và
trên đường xe thì lúc nào cũng kẹt cứng. Trong khi đường
chỉ dài có 1138 km (707 miles). Trong tình huống như thế, đối
với chủ xe, chạy đêm là giải pháp đỡ tốn kém nhất.
Nhưng chạy đêm cũng có cái kinh hoàng của chạy đêm. Vì quốc
lộ chỉ có 2 lằn đường cho nên muốn vượt xe trước thì
phải lấn sang lằn đường trái chiều. Xe lao đi vun vút. Trong
đêm tối, không thấy gì, nổi bật lên ở phía đối diện là
duy nhất hai ngọn đèn xe sáng chói. Theo ước tính thì chiếc xe
ngược chiều còn ở xa, tài xế xe lấn sang lề bên trái, tăng
tốc cố vượt xe trước. Trong khoảng khắc, 2 ngọn đèn sáng
chói ở phía đối diện đang mau chóng lớn dần. Lớn dần! Rõ
ràng là 2 ngọn đèn sáng chói đang to dần đó đang lao ngược
chiều về phía xe của tôi. Ngồi cạnh tôi là mấy tay tây ba
lô Âu châu. Sợ quá họ nhắm nghiền mắt lại. Thời gian lúc
đó sao lại chậm thế! Cuối cùng chiếc xe tôi đi cũng kịp
vượt xe trước lách trở lại vào lằn đường của mình. Hai
bóng đèn xe sáng chói trái chiều lao vụt qua. Kèm theo tiếng
gió ào thổi là tiếng còi xe. Mấy tay tây balo cười nói với
tôi, không đâu trên thế giới có những chuyến xe tử thần
như thế. Chúng tôi nhìn nhau cười.
Năm 2010, tôi đi một chiếc xe "du lịch có ghế nằm" từ
Đông Hà ra Hà Nội. Vì là khách đầu tiên nên tôi được nằm
ở ghế đầu, thấy thoải mái. Khi xuống bến xe Hà Nội, không
thấy một tây ba lô nào, tôi lấy làm lạ. Đi du lịch nhiều
nơi trên thế giới, kể cả những nơi thiếu an ninh, tôi biết
một nguyên tắc của dân du lịch nhà nghề là lúc nào và nơi
nào thấy có tây ba lô là ở đó an toàn. Nhưng bến xe Hà Nội
không có bóng dáng một tây đầm ba lô nào khiến tôi thắc
mắc. Sự thắc mắc được giải đáp trên lượt về.
Tôi đã gọi điện thoại cho một hãng xe được quảng cáo là
"xe du lịch có ghế nằm". Tôi còn hỏi rõ xe 3 hàng ghế hay
5 hàng ghế thì được quả quyết chỉ có 3 hàng ghế thôi. Và
tôi cũng yêu cầu đăng ký hàng ghế đầu. Nhưng khi tới nơi,
tôi được nhà xe cho biết hàng ghế đầu hết rồi chỉ còn
hàng ghế cuối. Đó là cách làm ăn tiêu biểu tại Việt Nam
ngày nay: chữ "tín" hầu như không có trong tiếng Việt. Tôi
cũng đành đi. Tôi muốn nằm ở hàng ghế trên cũng không còn
chỗ. Đành chấp nhận "nằm" ở hàng ghế dưới. Và tôi
bước lên xe. Ngập ngừng! Xe không phải chỉ có ba hàng ghế
như cho biết mà là năm hàng ghế. Có nghĩa là "Nhà Quàn"
họ kê ghế nằm cho khách ở cả hai dẫy đường đi. Vị chi
trên sàn chiếc xe chật kín 5 hàng ghế cho tới cuối xe. Và bên
trên là một "tầng" cũng 5 hàng ghế như vậy. Tôi không
thể "đi" vào ghế của mình mà phải "bò". Sự kiện này
trong chuyến ra Hà Nội tôi không biết vì lần đó tôi được
nằm ở hàng ghế đầu ngay sau tài xế. Vì ghế (giường ?)
của tôi ở cuối nên tôi phải bò qua tất cả các hàng ghế
(giường ?) nằm của những người khác mới tới "giường"
của mình. Khi tới nơi rồi tôi phải nằm luôn, không thể
ngồi được nữa, vì hàng ghế trên chỉ cách mặt tôi chưa
tới 1 mét. Thế có nghĩa là xe nguyên thủy chỉ có một tầng
ghế ngồi, bây giờ để tăng số khách "Nhà Quàn" họ hạ
hàng ghế ngồi thành ghế nằm để có chỗ thiết trí thêm
một hàng ghế nằm bên trên. Và dĩ nhiên khách nằm bên trên
cũng không đủ chiều cao khoảng trống để ngồi mà họ cũng
phải nằm suốt một đêm đi đường.
Cạnh tôi là một cô khách khá xinh. Và giường "chúng tôi"
sát nhau quá. Nằm yên chờ xe chạy mà thấy vừa "vui", vừa
buồn cười, mà vừa lo. "Vui" là vì được nằm sát một cô
khách xinh như thế. Nhưng lo thì "hơi bị nhiều". Xe chưa
chạy nhưng nỗi lo mỗi lúc một tăng. Tôi muốn xuống trở
lại đi tiểu cũng không được, vì sẽ làm phiền bao nhiêu
khách họ cũng đã nằm yên vị rồi, chỉ chờ khách tới đủ
là đi. Nằm bên cạnh mình là một phụ nữ đẹp nên thích thì
thích thật nhưng cũng khổ là tôi cứ phải nằm ké né, ôm sát
hai tay vào thân mình. Sợ lỡ "đụng" sang bên cạnh thì
chết. Nhưng rồi đêm hôm thì sao? Lỡ mình ngủ quên vung tay
sang bên cạnh thì sao? Hay là mình không vung tay sang bên cạnh mà
cô gái đó biết mình là việt kiều nổi máu tham vu oán giá
họa thì sao? Ai làm chứng cho mình? Bên cạnh nỗi lo đó là
nỗi lo cũng lớn tương tự, nhỡ có tai nạn xe bị cháy thì
sao?
Tôi đã trải qua kinh nghiệm hồi thập niên 1980, ở trại cải
tạo Z30D Hàm Tân Thuận Hải, nằm trong nhà giam bằng tranh bị
cháy bên ngoài rồi. Sáu chục con người la ó hoảng loạn trong
căn nhà tranh đang bốc lửa trên mái mà mấy "ngài" quản
giáo và trực trại nhất định không chịu mở khóa cho chúng
tôi chạy ra. May nhờ mấy anh cũng tù cải tạo được làm
trật tự hết lòng lấy nước dập tắt lửa. "Cách mạng"
thực là nhân đạo! Cán bộ và quản giáo luôn bảo thế! Thật
khủng khiếp. Nằm "bó mình" (chứ không phải chỉ bó gối),
nhìn ngược lên cái "trần" là hàng ghế nằm bên trên gần
ngay sát mặt mình mà lo lắng, phân vân. Tôi muốn ngộp thở.
Nằm yên không nhúc nhích được, không quay trái phải được,
vì hai bên đều có người, quay sang thì miệng mình sát vào
mặt hay vào miệng người ta à? Nhìn ra ngoài cái cửa sổ xe
bị che khuất bé hơn. Không nhìn thấy sinh hoạt gì bên ngoài,
chỉ có một mảng mây nhỏ. Muốn đi xuống nhưng đây là
chuyến chót trong ngày. Xe chạy đêm. Ngày mai nếu đi thì cũng
lại chiếc "quan tài di động" tương tự. Không lối thoát.
Nhưng rồi như hiển hiện trước mắt hình ảnh 60 người tù
cải tạo, trong đó có tôi, với những nét mặt kinh hoàng, hành
động hoảng loạn, chen chúc nhau mà cảm thấy bất lực không
biết làm gì để thoát thân trong khi ngọn lửa đang bốc cháy
trên đám mái tranh phía cửa khiến tôi quyết định phải đi
xuống. Mạng mình là quí. Không thể giao mạng mình cho một
chiếc "quan tài di động" như đánh bạc thế này được.
Tôi mạnh mẽ quyết định đi xuống và sẽ đi xe lửa chứ
không bao giờ dám đi những chiếc "quan tài di động" như
thế này nữa. Ra tới gần cửa xe, tôi ngồi dậy hỏi nhà xe
lấy lại đôi giầy. Khi lên xe, vì quá chật nên nhà xe tổ
chức thu các giầy dép vào một chỗ. Tôi vừa đứng dậy vừa
hơi bực nói với lơ xe và tài xế, "đi xe như thế này như
đi xe hòm ấy!" Lơ xe trả lời, "Xe như thế này mà ông nói
xe hòm à?" Tôi định lấy máy ảnh chụp để làm tài liệu
nhưng rồi sợ bị lơ xe hay tài xế hành hung nên thôi. Du lịch
về Việt Nam cái gì cũng đáng sợ.
Con gái tôi còn ở miền Trung. Cô ấy có cửa hàng quần áo ở
nhà nhưng thỉnh thoảng cũng phải đích thân ra Hà Nội gặp
nhà sản xuất để xem mẫu mã mới. Tôi hỏi cô ấy cũng đi
những chuyến xe như vậy sao thì cô ấy cho biết đâu còn loại
xe nào nữa. Tôi hết hồn và dặn cô ấy, "Con à! Mạng mình
là quí. Con không thể nào đánh cược mạng con cho những chiếc
"quan tài di động" như vậy được. Đồng ý là con đi chưa
có chuyện gì xảy ra, nhưng chưa chứ không phải là không. Lỡ
xảy ra, xe bị cháy, thì chắc chắn con không còn lối thoát,
chắc chắn sẽ chết."
Tôi luôn nghĩ thế nào cũng có một tai nạn cháy chiếc "quan
tài di động" này. Mà một khi chiếc "quan tài di động"
như thế đã cháy thì chắc chắn chết. Ai mà thoát chết trong
tai nạn cháy loại chiếc "quan tài di động" như thế phải
nói là đại phước. Bây giờ mới có tai nạn thảm khốc như
thế là quá muộn. Đáng lẽ tai nạn cháy chiếc "quan tài di
động" phải xảy ra sớm hơn nữa và nhiều hơn nữa để
thức tỉnh chính quyền phải mau chóng ban hành những qui định
cấm cải biên các xe khách thành loại "quan tài di động"
chật chội và chở khách gấp đôi số ghế dự định như
thế. Trong khi đất nước có nhiều lãnh vực cần chính quyền
và quốc hội ban hành những luật, những nghị định để bảo
toàn mạng sống và quyền lợi người dân thì lại không làm.
Họ lại đi làm chuyện "ruồi bu" là thảo luận DỰ LUẬT
THƠ. Đúng là chỉ có tại Việt Nam Xã Hội Chủ Nghĩa!
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/10543), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét