href="http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/petition-cal-to-releas-conscie-pri-11012011062640.html">"Tuyên
cáo đòi thả ngay và vô điều kiện tất cả tù nhân lương
tâm tại Việt Nam"</a> của ông Nguyễn Đan Quế, cùng danh sách
một số người ký tên tự nhận mình là "cựu tù nhân
lương tâm", tôi thật băn khoăn và xin có đôi dòng góp ý về
cụm từ "tù nhân lương tâm" mà quý vị đang dùng.
Về khía cạnh ngữ nghĩa, "tù nhân" là chỉ người đang bị
giam giữ tại một nhà tù. Lương tâm là "nhận thức nội tâm
của lẽ phải" - Ví dụ: lương tâm thầy thuốc; lương tâm
cắn rứt (<em>Đại Từ Điển Tiếng Việt, 1999</em>). Về chức
năng của lương tâm: lương tâm đóng vai trò như một quan tòa
trong ta. Xưa nay thiên hạ vẫn nói <em>"tòa án lương tâm"</em>:
mỗi khi ta làm 1 điều tốt đẹp, lương tâm khen thưởng ta, cho
ta một niềm vui khôn tả. Mỗi khi ta làm 1 điều xấu, không
hợp lẽ phải, lương tâm trách cứ ta, tố cáo ta và phạt ta
bằng một nỗi buồn dai dẳng <em>"lương tâm cắn rứt"</em>,
sự ray rứt này có khi đeo bám ta suốt đời, mỗi lần nhớ
lại thì lại là một lần đau đớn, ân hận trong lòng, cho
tới khi <em>"đền trả sòng phẳng"</em> thì lương tâm mới yên.
Như vậy, lương tâm có thể được hiểu như tiếng nói bên
trong đầy quyền uy chỉ dẫn, thôi thúc con người ta làm những
điều tốt, ngăn cản, chỉ trích làm những điều xấu. Khi con
người làm những điều xấu, độc ác thì lương tâm cắn
rứt. Trái lại khi cá nhân làm những điều tốt, cao thượng
thì lương tâm thanh thản. Do vậy, trong cấu trúc của lương
tâm tồn tại khái niệm xấu hổ, hối hận. Giữ cho lương tâm
trong sạch là một tiêu chí hạnh phục và tiêu chí sống của
con người.
Chưa có một khái niệm thống nhất về <em>"tù nhân lương
tâm"</em> (tiếng Anh là <em>Prisoner of conscience</em>). Nhưng đây
là một thuật ngữ được đặt ra bởi các nhóm đấu tranh cho
nhân quyền thuộc <a
href="http://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_%C3%82n_x%C3%A1_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF">Tổ
chức Ân xá quốc tế</a> trong đầu thập niên 1960. Thuật ngữ
này đề cập đến bất cứ ai bị bỏ tù vì lý do chủng tộc,
tôn giáo, màu da, ngôn ngữ, xu hướng tình dục, niềm tin hay
lối sống của họ, miễn là họ đã không sử dụng hoặc ủng
hộ bạo lực.
Như vậy, giới hạn <em>"Tù nhân lương tâm"</em> không chỉ
là những người đã bị cầm tù hoặc bị bách hại vì biểu
lộ niềm tin theo lương tâm của họ bằng cách không bạo
động. Đó chỉ là một phạm vi đối tượng nhỏ, hẹp của
cụm từ này.
Như vậy, trong <em>"Tuyên cáo đòi thả ngay và vô điều kiện
tất cả tù nhân lương tâm tại Việt Nam"</em>, các vị đòi
trả tự do cho tất cả các tù nhân lương tâm của Việt Nam,
xem ra các vị đã đụng chạm đến phạm vi rất lớn, rất
rộng, thuộc phạm trù nhân quyền, chứ không chỉ còn là đấu
tranh cho tù nhân chính trị là diện đối tượng các vị muốn
nhắm đến.
Trong đấu tranh chính trị, cụm từ này có nguồn gốc phát sinh
từ bài báo <em>"Các tù nhân bị bỏ quên"</em> đã khởi
đầu chiến dịch Lời kêu gọi cho Tổ chức Ân xá Quốc tế
năm 1961, đối tượng hướng đến là đấu tranh cho bất kỳ
người nào mà thân xác bị kiềm chế (do bị cầm tù
<strong><span class="underlined-text">hay cách khác</span></strong>) vì
biểu lộ - dưới mọi hình thức của các từ ngữ hoặc ký
hiệu - bất kỳ ý kiến mà họ quan niệm một cách trung thực
và không ủng hộ hoặc chấp nhận việc bạo hành cá nhân và
<em>"loại trừ những người đã âm mưu với một chính phủ
nước ngoài để lật đổ chính phủ của chính họ"</em>. Như
vậy, tù nhân lương tâm còn hướng đến những người bị
chính quyền kìm kẹp không chỉ bằng biện pháp tù đày mà
bằng nhiều cách thức "linh hoạt" khác. Vậy thì các vị ký
tên tự nhận mình là "cựu tù nhân lương tâm" có đúng
không khi các vị vẫn đang thường trực đấu tranh với mọi
hành vi bức hại từ chính quyền?
Xin có đôi dòng phi lộ, hoàn toàn không có ý châm chọc, công
kích.
<strong>Nguyễn Quang</strong>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/10464), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét