Andrew G. Berg và Jonathan D. Ostry - Bình Đẳng và Hiệu Quả

<em><strong>Liệu chúng ta có thể đạt cả hai cùng lúc, hay là
được cái này thì mất cái kia?</strong></em>

Trong cuốn sách nhiều ảnh hưởng năm 1975 có tên "<em>Bình
Đẳng và Hiệu Quả: Một sự đánh đổi lớn</em>", tác giả
Arthur Okun đã lập luận rằng theo đuổi Bình Đẳng có thể
làm giảm Hiệu Quả (hay giảm sản lượng đầu ra của một
nền kinh tế, với cùng đầu vào). Nhà kinh tế học đã quá
cố thuộc Viện Brookings và trường đại học Yale đã nói
rằng, phân chia thu nhập một cách bình đẳng trong xã hội
không chỉ làm giảm động lực lao động và đầu tư trong xã
hội, mà còn tạo ra một chi phí đáng kể cho toàn xã hội,
bởi nỗ lực tái phân chia thu nhập - thông qua các cơ chế như
thuế hoặc lương tối thiểu - cũng tốn kém. Okun liên hệ cơ
chế này với hình ảnh "một cái xô thủng đáy". Khi nguồn
lực [xô nước] được chuyển từ người giàu sang người
nghèo, nó "<em>sẽ rơi rụng dọc đường [bởi lỗ thủng đáy
xô], và người nghèo sẽ không nhận được tất cả khoản
tiền thu được từ người giàu</em>", bởi chi phí quản lý
[lương cho ngành thuế chẳng hạn] và sự thiếu động lực lao
động của cả người trả thuế [bạn không thích lao động vì
thành quả của nó bị người ta chiếm mất một phần] lẫn
người nhận trợ cấp [bạn không muốn lao động vì bạn nghĩ
nhà nước / xã hội sẽ lo cho bạn].

Câu hỏi đặt ra là: Phải chăng xã hội buộc phải lựa chọn
giữa hai con đường: Một bên là nền sản xuất hiệu quả, và
một bên là xã hội phân bổ thu nhập và của cải một cách
bình đẳng? Phải chăng công bằng xã hội và sản xuất xã
hội luôn đối nghịch và gây chiến với nhau?

Câu trả lời ngắn gọn: KHÔNG!

Trong một nghiên cứu gần đây (Berg, Ostry, và Zettelmeyer, 2011;
và Berg và Ostry, 2011), chúng tôi phát hiện ra rằng khi nhìn vào
tăng trưởng trong dài hạn, sự đối nghịch giữa bình đẳng
và hiệu quả có thể không tồn tại. Ngược lại, bình đẳng
tỏ ra là một nhân tố quan trọng trong việc thúc đẩy và duy
trì phát triển. Thế giới chứng kiến những quốc gia có thể
duy trì phát triển nhanh trong nhiều năm, thậm chí trong nhiều
thập niên; trong khi ở những quốc gia khác, tăng trưởng nhanh
chóng bị đảo ngược. <span class="underlined-text">Sự khác biệt
giữa hai nhóm quốc gia này có thể nằm ở mức độ bất bình
đẳng</span>. Các quốc gia có thể chứng kiến tình huống tăng
cường bình đẳng cũng đem lại hiệu quả cao hơn, hiểu theo
nghĩa là phát triển bền vững hơn trong dài hạn.

<div class="boxright400"><img
src="http://danluan.org/files/u1/sub02/berg1.gif" /><div
class="textholder">Biểu đồ 1: GDP trên đầu người "leo dốc"
một cách ổn định ở Mỹ và Anh Quốc</div></div>
Bất bình đẳng ảnh hưởng tới phát triển và các đầu ra
khác của kinh tế vĩ mô, ở mọi ngóc ngách của quả địa
cầu. Chúng ta không cần nhìn đâu xa, bất bình đẳng đóng
một vai trò quan trọng trong việc tạo ra sự bất mãn, dẫn
đến những cuộc nổi dậy gần đây ở Trung Đông. Và xét theo
phương diện lịch sử, sự bất bình đẳng trong thu nhập ở
Hoa Kỳ đã tăng lên trong mấy thập niên gần đây rất giống
với thời kỳ những năm 1920. Trong cả hai giai đoạn, khu vực
tài chính bùng phát, người nghèo vay mượn rất nhiều, và
khủng hoảng tài chính diễn ra sau đó (xem bài "<a
href="http://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/2010/12/Kumhof.htm">Leveraging
Inequality</a>," F&D, Tháng 12/2010 và "<a
href="http://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/2011/09/kumhof.htm">Inequality
= Indebted</a>" trong số này của F&D). Cuộc khủng hoảng kinh
tế toàn cầu gần đây, với nguồn gốc từ thị trường tài
chính Hoa Kỳ, có lẽ là kết quả, ít nhất một phần, từ sự
gia tăng bất bình đẳng. Với sự bất bình đẳng tăng lên ở
Hoa Kỳ và một số nền kinh tế quan trọng khác, mối quan hệ
giữa bất bình đẳng và tăng trưởng càng trở nên quan trọng.

<h2>Các nền kinh tế phát triển như thế nào?</h2>

Khi nói về tăng trưởng dài hạn, đa số đều ngầm hiểu
rằng sự phát triển trong kinh tế là một cái gì đó giống
như leo dốc, mà trong đó đòi hỏi phải có sự tăng trưởng
đều đặn, dù ít dù nhiều, về thu nhập thực tế, bất chấp
đôi lúc bị gián đoạn bởi các chu kỳ kinh tế. Các mô hình
trong biểu đồ 1 cho thấy mức độ thu nhập đầu người thực
tế (sau khi trừ lạm phát) tại hai nền kinh tế phát triển,
đó là Hoa Kỳ và Anh Quốc, là phù hợp với quan niệm chung về
tăng trưởng dài hạn.

<div class="boxright400"><img
src="http://danluan.org/files/u1/sub02/berg2.gif" width="360" height="423"
alt="berg2.gif" /><div class="textholder">Biểu đồ 2: Trong khi Brazil
và Chile phát triển tương đối ổn định, tăng trưởng tại
Cameroon và Jordan lại lên xuống một cách ngẫu hứng.</div></div>
Tuy nhiên, điều người ta được chứng kiến tại các nền kinh
tế đang phát triển lại khác rất xa (xem Biểu đồ 2). Ở một
số nước, tăng trưởng giống như leo dốc. Nhưng ở một số
nước khác, tăng trưởng lên xuống như trò chơi roller-coaster.
Nhìn vào những trường hợp này, Pritchett (2000) và một số nhà
nghiên cứu khác đã kết luận rằng, muốn hiểu bản chất
của tăng trưởng, người ta phải quan sát những thời điểm
mang tính bước ngoặt (turning point) - bỏ qua những biến động
nhỏ của tốc độ tăng trưởng do chu kỳ kinh tế tạo ra, và
tập trung vào lý giải tại sao một số quốc gia lại có thể
duy trì tăng trưởng trong thời gian dài, trong khi một số quốc
gia khác lại chỉ duy trì được vài năm, để rồi sau đó rơi
vào đình đốn hoặc suy sụp.

Nhìn một cách hệ thống vào các trường hợp khác nhau, người
ta rút ra rằng để khởi động tăng trưởng không khó bằng duy
trì tăng trưởng (nghiên cứu của Hausmann, Pritchett, và Rodrik,
2005). Ngay cả những quốc gia nghèo nhất cũng có thể tạo ra
tăng trưởng trong vài năm, nhưng rồi đuối dần. Những quốc
gia tăng trưởng kém chỉ khác với những quốc gia thành công
hơn ở chỗ các quốc gia thành công hơn có thể duy trì tăng
trưởng trong thời gian dài hơn.

<h2>Phân bổ thu nhập và tăng trưởng bền vững</h2>

Trong nghiên cứu của mình, chúng tôi đánh giá mối liên hệ
giữa độ dài một giai đoạn tăng trưởng [từ nay sẽ được
gọi là "tuổi thọ phiên tăng trưởng"] với đặc điểm và
chính sách ở mỗi quốc gia. Chất lượng của thể chế chính
trị và kinh tế, mức độ cởi mở của nền kinh tế, sự ổn
định nền kinh tế vĩ mô, và sự tích lũy vốn xã hội từ
lâu đã được coi là những yếu tố quan trọng cho sự phát
triển kinh tế. Và chúng tôi phát hiện ra rằng chúng còn ảnh
hưởng đến tuổi thọ phiên tăng trưởng nữa.

Chúng tôi cho rằng phân bổ thu nhập (income distribution) có thể
cũng là một nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến tuổi thọ
phiên tăng trưởng. Bằng phương pháp [tính toán mức độ]
tương quan (correlation) đơn giản, chúng ta có thể thấy xã hội
càng mất bình đẳng thì càng khó duy trì tăng trưởng bền
vững. Biểu đồ 3 vẽ tuổi thọ phiên tăng trưởng theo mức
phân bổ thu nhập trung bình trong mỗi phiên cho một số quốc
gia mẫu. Chúng tôi định nghĩa một phiên tăng trưởng là giai
đoạn kéo dài ít nhất 5 năm bắt đầu với sự gia tăng bất
thường của tốc độ tăng trưởng và kết thúc bằng sự suy
giảm bất thường của tốc độ tăng trưởng. Thước đo bất
bình đẳng là <a
href="http://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%87_s%E1%BB%91_Gini">Hệ số
Gini</a>, chạy từ 0 (hoàn toàn bình đẳng, tất cả các hộ gia
đình đều có cùng thu nhập) tới 100 (hoàn toàn bất bình
đẳng, tất cả thu nhập rơi vào tay một hộ gia đình).

<div class="boxright400"><img
src="http://danluan.org/files/u1/sub02/berg3.gif" width="360" height="378"
alt="berg3.gif" /><div class="textholder">Biểu đồ 3: Mức độ bất
bình đẳng càng cao thì độ dài phiên tăng trưởng có xu
hướng giảm.</div></div>
Nó dường như trái với logic thông thường khi bất bình đẳng
lại liên hệ chặt chẽ với phát triển kém bền vững. Bởi
vì bất bình đẳng là cần thiết để nền kinh tế thị
trường hoạt động hiệu quả và việc khuyến khích vật chất
là thứ cần thiết cho đầu tư và phát triển (Chaudhuri và
Ravallion, 2007). <span class="underlined-text">Nhưng sự bất bình
đẳng quá lớn lại dẫn đến sự triệt tiêu tăng
trưởng</span>. Ngoài mối nguy hiểm là bất bình đẳng có thể
làm tăng khả năng khủng hoảng tài chính, nó cũng có thể đem
đến bất ổn chính trị, và điều này gây trở ngại cho đầu
tư và kinh doanh. Bất bình đẳng có thể khiến các chính phủ
không dám thực hiện những biện pháp khó khăn nhưng cần
thiết vào thời điểm nền kinh tế có vấn đề, ví dụ như
tăng thuế hoặc cắt giảm chi tiêu công để tránh khủng hoảng
nợ. Hoặc bất bình đẳng có thể phản ảnh thực trạng
người nghèo không có khả năng tiếp cận các dịnh vụ tài
chính, điều này khiến họ có ít cơ hội hơn để đầu tư
vào các hoạt động kinh doanh hay giáo dục đào tạo.

Trong bối cảnh này, câu hỏi đặt ra là liệu những nghiên
cứu có hệ thống có chứng minh được rằng xã hội có sự
phân bổ thu nhập bình đẳng hơn sẽ duy trì được tăng
trưởng bền vững hơn hay không?

Chúng tôi nghiên cứu các phiên tăng trưởng theo cách các nhà
nghiên cứu y tế quan sát tuổi thọ trung bình. Họ nghiên cứu
ảnh hưởng của tuổi tác, trọng lượng, giới tính và thói
quen hút thuốc tới tuổi thọ trung bình; trong khi chúng tôi quan
sát xem các yếu tố như thể chế chính trị, chăm sóc sức
khỏe và giáo dục, ổn định kinh tế vĩ mô, nợ và mức độ
cởi mở của thị trường có thể ảnh hưởng thế nào tới
tuổi thọ của một phiên tăng trưởng. Kết quả tìm được
là một mô hình thống kê tuổi thọ phiên tăng trưởng, mô
hình này liên hệ tuổi thọ dự kiến của một phiên tăng
trưởng (hoặc tương đương, khả năng một phiên tăng trưởng
sẽ kết thúc vào một năm nhất định) với các biến số nói
trên. Chúng tôi so sánh khả năng một phiên tăng trưởng sẽ
kết thúc vào một năm nhất định với các giá trị của biến
số ở các năm trước - đầu phiên tăng trưởng hoặc năm
trước đó - để giảm thiểu nguy cơ quan hệ nhân quả đảo
ngược (reverse causality). Bởi vì phải đối mặt với những
khó khăn thường thấy do sự liên hệ phức tạp giữa nguyên
nhân và kết quả, và nguy cơ rằng chúng tôi đã không thể tìm
thấy một thước đo tốt cho các biến số quan trọng, do đó
kết quả mà chúng tôi sẽ báo cáo dưới đây cần được
hiểu như một quy luật thực nghiệm ("stylized facts").

<div class="boxright400"><img
src="http://danluan.org/files/u1/sub02/berg4.gif" width="360" height="431"
alt="berg4.gif" /><div class="textholder">Biểu đồ 4: Những yếu tố
ảnh hưởng đến tuổi thọ của một phiên tăng
trưởng.</div></div>

Kết quả phân tích cho thấy một số yếu tố có tầm quan
trọng trong những ngữ cảnh khác cũng có xu hướng kéo dài
tuổi thọ phiên tăng trưởng (Biểu đồ 4). Để tìm ra mức
độ quan trọng của mỗi biến số, biểu đồ (dữ liệu lấy
từ năm 1950 đến 2006) cho thấy một phiên tăng trưởng sẽ kéo
dài thêm bao nhiêu với một mức độ gia tăng của biến số
đang nghiên cứu, trong khi các biến số khác được giữ nguyên.
Để so sánh ảnh hưởng của mỗi biến số khác nhau tới thời
gian tăng trưởng, chúng tôi tính toán tuổi thọ phiên tăng
trưởng khi tất cả các biến số ở giá trị trung tâm (median
value - giá trị sao cho 50% số mẫu có giá trị thấp hơn giá
trị này) của chúng. Sau đó chúng tôi tăng giá trị của biến
số, mỗi lần một biến số, và quan sát điều gì xảy ra với
tuổi thọ phiên tăng trưởng kia. Chúng tôi muốn tìm ra kích
thước của mỗi lần tăng biến số này, sao cho chúng có thể
so sánh được với nhau. Để đạt được điều này, chúng tôi
tăng từng biến số sao cho nó chuyển từ giá trị trung tâm sang
giá trị sao cho 60% số mẫu có giá trị thấp hơn giá trị này
(mức tăng 10%).

<h2>Nguy hại cho tăng trưởng bền vững</h2>

Thật bất ngờ, bất bình đẳng thu nhập đứng đầu về mức
độ ảnh hưởng tới tuổi thọ phiên tăng trưởng: Mức tăng
10% theo hướng bình đẳng hơn (tương ứng với thay đổi Hệ
số Gini từ 40 về 37) làm tuổi thọ phiên tăng trưởng kéo dài
hơn tới 50%. Ảnh hưởng này là lớn, nhưng đây là mức độ
cải thiện mà một số quốc gia đã chứng kiến trong một vài
phiên tăng trưởng mẫu. Chúng tôi dự đoán rằng, bằng việc
giảm một nửa khoảng cách bất bình đẳng ở Mỹ Latinh hay ở
các nước Châu Á đang phát triển, có thể sẽ làm tăng gấp
đôi thời gian một phiên tăng trưởng ở đây.

Đáng chú ý là, yếu tố bất bình đẳng duy trì mức độ ảnh
hưởng về kinh tế và thống kê của mình ngay cả khi chúng tôi
đưa thêm vào nhiều yếu tố quyết định mang tính tiềm năng
khác, một điều mà chúng tôi không thể cả quyết đối với
nhiều yếu tố truyền thống có ảnh hưởng đến mức độ
tăng trưởng, như chất lượng thể chế hoặc độ cởi mở
của nền kinh tế. Bất bình đẳng vẫn đóng vai trò quan trọng
khi chúng tôi tính đến sự khác biệt của từng khu vực (ví
dụ giữa Châu Á và Châu Phi). Tất cả những điều này gợi ý
rằng bất bình đẳng là một yếu tố tự nó có ảnh hưởng
lớn, chứ không phải là một yếu tố ảo đại diện cho
những yếu tố khác đằng sau nó. Bất bình đẳng cũng duy trì
sự quan trọng của mình một cách hệ thống qua các mẫu và qua
các cách định nghĩa một phiên tăng trưởng hơn so với các
biến số khác. Tất nhiên, bất bình đẳng không phải là thứ
duy nhất có ảnh hưởng, nhưng trong phân tích của chúng tôi,
nó rõ ràng thuộc nhóm những yếu tố cần thiết cho phát
triển đã được biết đến từ lâu nay như chất lượng thể
chế chính trị hay độ cởi mở của thị trường.

Liệu những kết quả thống kê này có được minh chứng bằng
những ví dụ tăng trưởng thực tế? Một ví dụ rõ ràng là
Cameroon. Tăng trưởng trung bình 7% một năm từ 1978 tới 1985. Sau
đó nền kinh tế đổ vỡ và suy giảm 6% một năm trong một
thập niên sau đó. Tiền thu được từ dầu lửa những năm 1970
ban đầu được chi cho khu vực công, đặc biệt là lương công
chức, và đến khi giá dầu giảm thì người ta đã thất bại
trong việc giảm lương công chức. "Dù rằng biện pháp này
[cắt giảm chi tiêu công] là cần thiết để cứu nền kinh tế
khỏi lún sâu vào khủng hoảng, người ta lại không ủng hộ
chúng bởi vì chúng ảnh hưởng đến tầng lớp ưu tú trong hệ
thống chính trị và các quan chức cấp cao của chính phủ,
những người muốn giữ quyền ưu đãi nguyên vẹn" (Mbaku and
Takougang, 2003). Mô hình thống kê tuổi thọ phiên tăng trưởng
của chúng tôi cho thấy khả năng tăng trưởng sẽ chấm dứt
vào năm 1985 là rất cao - 100 lần cao hơn giá trị thường thấy
ở một quốc gia đang trong phiên tăng trưởng. Mô hình đánh
giá rủi ro ở Cameroon cao như thế là do mức độ bất bình
đẳng cao bất thường ở đây, cũng như thiếu dòng chảy vốn
đầu tư nước ngoài và tệ chuyên quyền nặng nề.

Cameroon là một ví dụ điển hình. Chúng tôi đã nghiên cứu 6
trường hợp lịch sử khác, bao gồm Colombia, Guatemala và Nigeria.
Những trường hợp này, cộng với phân tích của chúng tôi
trên nhiều phiên tăng trưởng mẫu khác, gợi ý rằng bất bình
đẳng là yếu tố nền tảng, mà khi kết hợp với một hay
nhiều yếu tố phụ khác - khủng hoảng bên ngoài, khủng hoảng
nợ, chia rẽ sắc tộc - sẽ khiến cho phiên tăng trưởng bị
ngừng lại.

<h2>Nước lên thuyền lên</h2>

Một kết luận tương đối chắc chắn của chúng tôi là: Sẽ
là sai lầm nếu nghiên cứu phát triển và phân bổ thu nhập
một cách riêng rẽ. "Nước lên tất cả các con thuyền sẽ
được nâng lên", phân tích của chúng tôi cho thấy bằng cách
giúp nâng đỡ những con thuyền nhỏ nhất có thể giúp nước
dâng lên đủ cho tất cả các con thuyền, lớn hay nhỏ.

Tuy nhiên, nghiên cứu không giúp đưa ra những khuyến nghị tức
thời về mặt chính sách. Bất bình đẳng lớn hơn có thể làm
giảm tuổi thọ phiên tăng trưởng, nhưng những nỗ lực THIẾU
CÂN NHẮC nhằm giảm bất bình đẳng có thể lại phản tác
dụng. Nếu những nỗ lực này làm méo mó động lực và làm
giảm tốc độ tăng trưởng, thì chúng có thể gây hại nhiều
hơn là làm lợi cho người nghèo. Ví dụ, những cải cách ban
đầu để kích thích tăng trưởng ở Trung Quốc là đưa ra
những khuyến khích vật chất lớn hơn cho người nông dân. Nỗ
lực này đã làm tăng thu nhập cho người nghèo và giảm bất
bình đẳng, đồng thời tạo động lực lớn cho tăng trưởng.
Tuy nhiên, nó có thể đã dẫn đến tăng sự bất bình đẳng
giữa các nông dân, và nỗ lực chống lại sự gia tăng bất
bình đẳng này lại có thể tạo ra phản tác dụng (Chaudhuri và
Ravallion, 2007).

Dù vậy, vẫn có những chính sách "cả hai bên đều thắng"
(win-win), ví dụ như trợ giá có định hướng tốt hơn, hoặc
cho phép người nghèo tiếp cận hệ thống giáo dục tốt hơn
làm tăng mức độ bình đẳng về cơ hội kinh tế, và các
biện pháp thị trường lao động tích cực có tác dụng thúc
đẩy việc làm.

Khi có sự đánh đổi ngắn hạn giữa các tác động của chính
sách nhắm vào tăng trưởng hay phân bổ thu nhập, nghiên cứu
của chúng tôi không tự nó nói lên một quốc gia phải làm gì.
Nhưng những phân tích của chúng tôi hướng tới sự cân bằng
lợi ích lâu dài, giữa tăng trưởng và giảm bất bình đẳng.
Nếu nhìn dài hạn, giảm bất bình đẳng và tăng trưởng bền
vững có thể là hai mặt của cùng một đồng xu.

Phân tích này gợi nhớ lại những cuộc khủng hoảng nợ ở
các quốc gia đang phát triển những năm 1980, dẫn đến "một
thập niên mất mát" của tốc độ tăng trưởng chậm chạp và
những điều chỉnh đau đớn. Những kinh nghiệm đó cho thấy
cải cách kinh tế bền vững chỉ có thể diễn ra khi chúng đem
lại lợi ích cho đa số trong xã hội. Trong thời điểm kinh tế
toàn cầu đang rơi vào khủng hoảng và cần những điều chỉnh
và cải cách kinh tế khó khăn trên nhiều quốc gia, thì những
bài học này sẽ quý giá nếu chúng được người ta nhớ đến
hơn là phải học lại. ■

<em>Andrew Berg là Trợ lý Giám đốc và Jonathan D. Ostry là Phó
giám đốc tại Phòng Nghiên Cứu của IMF.</em>

<h2>Tài liệu tham khảo</h2>

Berg, Andrew, and Jonathan D. Ostry, 2011, "Inequality and Unsustainable
Growth: Two Sides of the Same Coin?" IMF Staff Discussion Note 11/08
(Washington: International Monetary Fund).

———, and Jeromin Zettelmeyer, 2011, "What Makes Growth Sustained?"
forthcoming in Journal of Development Economics.

Chaudhuri, Shubham, and Martin Ravallion, 2007, "Partially Awakened Giants:
Uneven Growth in China and India," in Dancing with Giants: China, India and
the Global Economy, ed. by L. Alan Winters and Shahid Yusuf (Washington:
World Bank).

Hausmann, Ricardo, Lant Pritchett, and Dani Rodrik, 2005, "Growth
Accelerations," Journal of Economic Growth, Vol. 10, No. 4, pp. 303–29.

Mbaku, John M., and Joseph Takougang, eds., 2003, The Leadership Challenge in
Africa: Cameroon under Paul Biya (Trenton, New Jersey: Africa World Press).

Okun, Arthur, 1975, Equality and Efficiency: The Big Tradeoff (Washington:
Brookings Institution Press).

Polity IV Project, www.systemicpeace.org/polity/polity4.htm

Pritchett, Lant, 2000, "Understanding Patterns of Economic Growth:
Searching for Hills among Plateaus, Mountains, and Plains," World Bank
Economic Review, Vol. 14, No. 2, pp. 221–50.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/10602), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét