nguồn lực có thể tận dụng được để khua chiêng gióng
trống, kỷ niệm 90 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Trung
Quốc, đồng thời cũng ứng phó chiếu lệ để kỷ niệm luôn
100 năm Cách mạng Tân Hợi. Nếu xét theo dư luận bề mặt, thì
90 năm đã áp đảo hẳn 100 năm (đây cũng chính là nhiệm vụ
mà Bộ Tuyên truyền ĐCS Trung Quốc đã sớm sắp đặt). Nhưng
trên thực tế, giới trí thức lại tỏ ra thực sự hào hứng
với việc kỷ niệm 100 năm Cách mạng Tân Hợi, và lại còn
với tiêu điểm trọng tâm là: Vì sao lý tưởng về nền cộng
hòa lập hiến của các bậc tiền bối tiên liệt, chí sĩ hiền
nhân chúng ta lại có thể thất bại nhiều lần trong vòng một
thế kỷ như vậy, chúng ta còn ở cách nền cộng hòa lập
hiến thực sự bao xa?
<h2>Niềm vinh quang là nước cộng hòa đầu tiên ở Châu Á</h2>
Hệ quả trực tiếp và ý nghĩa lớn nhất của Cách mạng Tân
Hợi là kết thúc nền thống trị chuyên chế của Vương triều
Mãn Thanh, thành lập nước cộng hòa đầu tiên ở Châu Á,
điều này không chỉ mang ý nghĩa trọng đại trong lịch sử
cận hiện đại Trung Quốc, mà còn là sự kiện mang tính chất
thời đại và ghi dấu ấn trong toàn bộ lịch sử mấy ngàn
năm của Trung Quốc.
Hôm nay, sau 100 năm, vẫn có một vài học giả ở Trung Quốc
đại lục ra sức lập luận rằng, do đặc điểm lịch sử,
truyền thống văn hóa tư tưởng của mình không thích hợp để
áp dụng chế độ dân chủ lập hiến, cho nên một Đảng chấp
chính như hiện thời là phù hợp nhất với nội tình của Trung
Quốc. Luận điệu này hoàn toàn không phù hợp với sự thực
lao đầu dấn thân, hy sinh xương máu mà các chí sĩ hiền nhân
của dân tộc Trung Hoa đã dũng cảm phấn đấu vì nền cộng
hòa lập hiến từ 100 năm trước, là cùng một giọng điệu
với "non sông bền vững, thiên thu vạn đại" như chủ
trương của những phần tử bảo thủ, phản động trong các
vương triều chuyên chế.
Sau khi Cách mạng Tân Hợi thắng lợi và Trung Hoa Dân quốc
được thành lập, cho dù trong suốt thời gian dài có sự tranh
giành quyền lợi giữa các giới quân phiệt, chính đảng và
chính khách, đã từng xuất hiện sự ngóc đầu dậy tạm thời
cùng những hiện tượng xấu xa như hối lộ, "mua chuộc các
ông nghị"…để đến nỗi chúng ta phải nói rằng, Trung
Quốc vẫn "có hiến pháp mà không lập hiến". Cái tên
nước cộng hòa là danh bất kì thực, song nếu nhìn nhận
dưới con mắt lịch sử, thì chế độ cộng hòa lập hiến và
bầu không khí xã hội cách nay gần 100 năm trước vẫn không
thể cùng hơi thở so với hiện trạng của Trung Quốc đại
lục bây giờ, khi ấy người Trung Quốc được hưởng quyền
tự do trên các phương diện ngôn luận, tín ngưỡng, lập
hội… điều vẫn khiến cho chúng ta hôm nay phải ngưỡng mộ
mãi.
Chúng ta phải nhìn thẳng vào sự thật này: nếu lấy đại
lục để đại diện cho đất nước Trung Quốc, thì nền dân
chủ lập hiến của Trung Quốc (nói cho khách quan một chút)
tiến bộ chậm rì, chúng ta cần phải hỏi rằng nguyên nhân
nằm ở đâu vậy?
<h2>Chủ nghĩa Tam dân và huấn chính</h2>
Người Trung Quốc không phải là không có duyên với nền cộng
hòa lập hiến. Nước Trung Hoa Dân quốc được thành lập sau
thắng lợi của cuộc Cách mạng Tân Hợi, trải qua bao nhiêu
gian nan thất bại, đã thực hiện được một cách khá đầy
đủ nền cộng hòa lập hiến. Cũng là cùng trên một mảnh
đất Trung Quốc, với những người Trung Quốc cùng giống nòi,
cùng văn hóa, không thể dùng các khái niệm văn hóa, lịch sử,
truyền thống để giải thích, mà chúng ta chỉ có thể hỏi:
vì sao việc đã làm được dưới thời Quốc Dân đảng lại
không thể làm được dưới thời Đảng Cộng sản?
Sẽ có người nói rằng không được tô hồng Quốc Dân đảng,
không được đem hai đảng Quốc – Cộng ra để mà một thì
bốc lên mây xanh, một thì dìm xuống đất, Quốc Dân đảng
cũng đã từng chuyên chế, từng cự tuyệt thực hành tự do
dân chủ suốt một thời kì dài. Xin không tranh luận chuyện
xấu tốt giữa hai đảng Quốc – Cộng ở đây, mà chỉ bàn
về một nét khác biệt mang tính căn bản.
Quốc Dân đảng tôn thờ Chủ nghĩa Tam dân do ngài Tôn Trung Sơn
đề xuất, đồng thời cho rằng, với nội tình của Trung Quốc
thì việc quyết định nền dân chủ lập hiến không thể là
chuyện một sớm một chiều, nên đã phân chia mục tiêu cần
thực hiện ra làm 3 giai đoạn "quân chính, huấn chính, hiến
chính" (1). Điểm đáng chỉ trích rất nhiều ở đảng này là
thời gian huấn chính quá dài. Đảng Cộng sản đã tìm mọi
cách công kích bôi xấu cái được của nó, nói đó là chính
sách áp chế dân chủ, áp chế nhân dân, là tác phong quan liêu
"coi quần chúng là xuẩn ngốc, coi mình là Gia Cát Lượng".
Thời gian huấn chính quá dài là do nguyên nhân chủ quan: bất
cứ nhà cầm quyền nào cũng đều không muốn quyền lực bị
chia sẻ, lại càng không muốn trao quyền lực. Và cũng có cả
nguyên nhân khách quan: đất nước rơi vào thế quân phiệt cát
cứ, không thống nhất, sự xâm nhập lãnh thổ của Nhật Bản,
nội chiến Quốc – Cộng… Song chúng ta cần phải nhìn nhận
rằng, huấn chính với việc thực hiện nền cộng hòa lập
hiến chỉ tồn tại vấn đề thời gian dài ngắn, Quốc Dân
đảng xưa nay chưa hề phủ nhận lời hứa "trả lại quyền
cho dân".
<h2>Chủ nghĩa Mác-Lê và "đại dân chủ"</h2>
Hình thành sự đối trọng rõ nét với chủ nghĩa Tam dân và
Huấn chính là chủ nghĩa Mác-Lê và "nền dân chủ nhân dân"
của Đảng Cộng sản. Một mặt đề xướng đấu tranh giai
cấp, tôn sùng chuyên chính, mặt khác lại trắng trợn phủ
nhận tự do, dân chủ, cho đến tận giờ, khi được gợi ý
nói đến việc thực hành chế độ dân chủ lập hiến, chủ
tịch Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn
quốc vẫn lặp lại "quyết không làm theo kiểu phương Tây".
Đối với Đảng Cộng sản Trung Quốc, nền cộng hòa lập
hiến không phải là vấn đề thời gian cần nhiều hay ít, mà
là kiên quyết không cần.
Nói theo kiểu tồi tệ nhất thì huấn chính lâu dài của Quốc
Dân đảng chẳng khác một người nào đó đi mượn tiền của
người khác rồi lần lữa mãi không trả, tìm đủ mọi lý do
(có khi bất đắc dĩ, có khi kiếm cớ) để trì hoãn, song xưa
nay chưa hề quịt nợ, chủ nợ tuy không vừa lòng, nhưng khi
muốn đòi nợ, bao giờ cũng rất đàng hoàng. Đến thập niên
70 của thế kỉ trước, dưới sự dẫn dắt của Tưởng Kinh
Quốc, lãnh đạo Quốc Dân đảng, Đài Loan đã mở ra tiến
trình trả lại quyền cho dân một cách thực sự. Còn Đảng
Cộng sản thì nói, sự chuyên chính của mình là "nền dân
chủ nhân dân", thậm chí còn nói trạng thái "không có trời
đất pháp luật gì" (2) ra thành "nền đại dân chủ của
quần chúng nhân dân chưa từng có trong lịch sử nhân loại",
khi nói đến mối quan hệ giữa đảng với quần chúng nhân
dân, đảng không những không mắc nợ xu nào, mà còn có ân
tình "cao hơn trời, sâu hơn biển".
Năm 2011, Trung Quốc đại lục tổ chức bầu cử đại biểu
nhân dân các cấp, một số công dân với tư cách ứng cử viên
độc lập bày tỏ ý muốn được ra ứng cử, kết quả là đã
bị đàn áp, bắt giữ.
Tình hình ở Trung Quốc đại lục cho thấy, bất luận là về
mặt lý luận hay thực tiễn, chúng ta còn ở cách nền cộng
hòa lập hiến rất xa, muốn thực hiện cho được lý tưởng
của 100 năm trước, trọng trách còn nặng nề và đường thì
còn dài lắm.
<strong>Ghi chú:</strong>
(1) Quân chính là quân chính phủ, do quân đội tạm thời quản
lỳ nhà nước. Huấn chính là chính phủ phái những người đã
huấn luyện, sát hạch đủ tiêu chuẩn đến các địa phương
tiến hành huấn luyện cho người dân sử dụng dân quyền và
thừa hành nghĩa vụ. Hiến chính là chính trị hiến pháp.
(2) Nguyên văn: vô pháp vô thiên.
Quốc Trung dịch từ BBC 手机版
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/10212), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét