biểu tình và giao Bộ Công an chủ trì soạn thảo đạo luật
này. Đó là thông tin được bộ trưởng Bộ Tư pháp cho biết
tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội tuần qua.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, thiếu tướng, PGS.TS Lê Văn Cương
(nguyên viện trưởng Viện Chiến lược và khoa học Bộ Công
an) nói:
<center><img
src="http://images1.tuoitre.vn/tianyon/ImageView.aspx?ThumbnailID=522989"
/></center>
<center><em>Thiếu tướng Lê Văn Cương - Ảnh: Nguyễn
Khánh</em></center>
- Trước hết cần thấy rằng biểu tình là một trong những
quyền tự do cơ bản nhất của người dân, để biểu thị
thái độ của mình trước một vấn đề trong nước hoặc
ngoài nước, đó có thể là những vấn đề ở tầm vĩ mô
hoặc trực tiếp liên quan đến cuộc sống của họ.
Nhìn trên phạm vi toàn thế giới, biểu tình là câu chuyện
bình thường trong các xã hội văn minh. Từ nhận thức như
vậy, có thể nói việc xây dựng Luật biểu tình ở VN hết
sức cần thiết và cũng là lẽ bình thường.
<em>* Theo ông, vì sao đây là vấn đề cần thiết nhưng đến
nay mới chỉ có nghị định 38 về một số biện pháp bảo
đảm trật tư công cộng mà chưa có Luật biểu tình?</em>
- Không phải tự nhiên mà quyền biểu tình của người dân
được đưa vào Hiến pháp, đạo luật gốc của quốc gia.
Hiến pháp năm 1959, điều 25 ghi rõ: "Công dân nước VN Dân
chủ cộng hòa có các quyền tự do ngôn luận, báo chí, hội
họp, lập hội và biểu tình". Hiến pháp 1980 cũng nêu:
"Công dân có các quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự
do hội họp, tự do lập hội, tự do biểu tình, phù hợp với
lợi ích của chủ nghĩa xã hội và của nhân dân".
Đến Hiến pháp 1992, điều 69 quy định: "Công dân có quyền
tự do ngôn luận, tự do báo chí; có quyền được thông tin; có
quyền hội họp, lập hội, biểu tình theo quy định của pháp
luật" và lần sửa đổi Hiến pháp năm 2001 quy định này
vẫn được giữ nguyên.
Nhìn vấn đề một cách hệ thống như vậy, chúng ta thấy chủ
trương của Đảng và Nhà nước rất nhất quán. Tuy nhiên vì
sao trong một thời gian dài chưa có Luật biểu tình, tôi nghĩ
rằng vấn đề nằm ở mô hình xây dựng đất nước trước
đây...
<div class="special_quote"><strong>Không nên gọi biểu tình là "tụ
tập đông người"</strong>
Chúng ta đã quen với mittinh, biểu tình hoan nghênh, ủng hộ mà
không quen biểu tình phản đối. Trong một xã hội văn minh
phải quen với chuyện như vậy. Nhà nước sinh ra không hoàn
thiện ngay mà phải thông qua hoạt động thực tiễn để hoàn
thiện dần.
Xã hội phát triển, có những điều cần trở nên bình thường
thì cơ quan quản lý lại chưa quen làm, thậm chí nhận thức
chưa hết. Đó là sự trì trệ của tư duy và nếp nghĩ, không
theo kịp cuộc sống.
Khi người dân biểu tình thì cũng không nên gọi là "tụ tập
đông người". Tụ tập là mức độ thấp của biểu tình,
dân ta khi nói tụ tập là có gì đó không lành mạnh. Trong khi
đó chúng ta đặt vấn đề xây dựng Luật biểu tình thì có
nghĩa đây là quyền chính đáng của người dân.
Thiếu tướng LÊ VĂN CƯƠNG</div>
<em>* Ông có thể phân tích rõ hơn?</em>
- Theo mô hình trước đây, trong nền kinh tế chủ yếu là quốc
doanh và hợp tác xã, các thành phần kinh tế khác chiếm tỉ
lệ không đáng kể. Như vậy với quan niệm người lao động
là người chủ đích thực, không có quan hệ chủ thợ... cũng
có thể dẫn đến quan niệm không cần biểu tình.
Từ Đại hội VI của Đảng, chúng ta triển khai đường lối
đổi mới, xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng
XHCN và đã xuất hiện những vấn đề hoàn toàn mới so với
trước. Trong bối cảnh mới, đông đảo người lao động làm
việc trong các dự án FDI, liên doanh, công ty cổ phần...
Rõ ràng trong doanh nghiệp cụ thể thì họ là người làm thuê,
không phải làm chủ. Từ đó xuất hiện nhu cầu khách quan của
người lao động cần thể hiện thái độ để bảo vệ quyền
lợi chính đáng của mình.
Chúng ta đã thống kê được rất nhiều cuộc đình công hằng
năm ở các khu công nghiệp trong Nam ngoài Bắc. Người ta đòi
giới chủ tăng lương, cải thiện điều kiện làm việc, bảo
hộ lao động. Tôi cho rằng đó là sự tồn tại khách quan và
phải được pháp luật bảo hộ.
<em>* Ngày nay, không chỉ có công nhân trong các khu công nghiệp
có nhu cầu biểu thị thái độ về công việc của họ, nhu
cầu của các tầng lớp nhân dân khác cũng rất đa dạng?</em>
- Bên cạnh nhu cầu biểu thị thái độ đối với giới chủ
của người lao động, cùng với quá trình đổi mới đất
nước, sự phát triển của xã hội và xu thế hội nhập toàn
cầu, nhu cầu biểu tình còn có nhiều khía cạnh khác mà ngay
một lúc khó liệt kê ra hết.
Có thể đó là người dân biểu thị ủng hộ một chủ trương
hoặc hoạt động nào đó của chính quyền. Hoặc là ủng hộ
xu thế hợp tác, phát triển và hòa bình trên thế giới, phản
đối các thế lực gây chiến tranh, mất ổn định. Chính
quyền ở địa phương bên cạnh hàng trăm cái đúng chắc chắn
cũng có những cái không phản ánh đúng ý chí, nguyện vọng
của nhân dân, do vậy nếu người dân muốn bày tỏ thái độ
thì điều đó là chính đáng. Doanh nghiệp nào đó gây ô nhiễm
môi trường, người dân đã gửi đơn khiếu kiện nhiều nơi
mà không được giải quyết, rõ ràng cộng đồng dân cư có
quyền biểu thị thái độ của mình...
Ở đây, thực tiễn càng đa dạng bao nhiêu càng cần có luật
pháp để điều chỉnh bấy nhiêu.
<em>* Theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Phan Trung
Lý, trong ủy ban này bên cạnh các ý kiến ủng hộ việc tạo
điều kiện cho công dân thực hiện quyền của mình, cũng có lo
ngại nếu đạo luật này được ban hành sẽ gây thêm khó khăn
cho công tác quản lý xã hội, tạo điều kiện cho các đối
tượng xấu, lợi dụng biểu tình chống phá chế độ?</em>
- Chỉ sợ tình trạng không có luật pháp. Nếu luật pháp minh
định rõ ràng thì không ai có thể lợi dụng quy định pháp
luật để làm hại cho xã hội, cho Nhà nước. Chúng ta xác
định Nhà nước của dân, do dân và vì dân sao lại e ngại khó
khăn. Tôi luôn nghĩ rằng người dân mình rất tốt, gắn bó
máu thịt với Đảng từ những ngày đầu cách mạng đến nay,
cần phải tin dân chứ không phải sợ dân.
Phải thấy rằng người dân bình thường không ai muốn đảo
lộn gì cả, ai cũng muốn yên ổn làm ăn, người ta chỉ yêu
cầu chính đáng là tổ chức, cá nhân khắc phục cái sai để
làm tốt hơn...
<em>* Luật biểu tình nên có những nội dung cơ bản nào, thưa
ông?</em>
- Về phía công dân, quyền bao giờ cũng gắn với nghĩa vụ. Ví
dụ như anh đi biểu tình thì phải báo trước cho chính quyền
10 ngày với các nội dung như biểu tình về vấn đề gì,
tuyến đường và lượng người dự kiến, biểu ngữ ra sao...
Nghĩa là luật phải nêu rõ quyền và nghĩa vụ của người
dân.
Bên cạnh đó là trách nhiệm của cơ quan nhà nước. Nói chung
là đảm bảo hành lang pháp lý cho các bên liên quan hoạt
động, bao gồm cả hai mặt quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm
để tránh những hành động thái quá. Bất cứ nhà nước văn
minh nào cũng làm như vậy.
<em>* Theo nghị định 38, "việc tập trung đông người ở nơi
công cộng phải đăng ký trước với UBND có thẩm quyền nơi
diễn ra các hoạt động đó". Khi đăng ký thì cơ quan nhà
nước có thể cho phép hoặc từ chối, như vậy luật cần tính
tới trường hợp cơ quan chức năng vì lý do nào đó đưa ra
sự từ chối không chính đáng làm ảnh hưởng đến quyền
công dân?</em>
- Cần quy định rõ nếu tổ chức, cá nhân nào đó yêu cầu
biểu tình về vấn đề này, vấn đề kia mà đúng luật pháp
thì trong thời gian nhất định chính quyền phải trả lời,
đồng thời công khai, minh bạch cách giải quyết của chính
quyền trước công luận.
Luật phải ràng buộc trách nhiệm của các cơ quan công quyền
chứ không phải thiên về quản lý. Nếu người dân bày tỏ
thái độ đúng pháp luật và trong trật tự thì cơ quan quản
lý nhà nước phải trả lời và buộc lòng đáp ứng quyền cơ
bản này.
<em>* Thực tế trong và ngoài nước cho thấy cần có quy định
cụ thể về cách hành xử của lực lượng giữ gìn an ninh
trật tự đối với người biểu tình, thưa ông?</em>
- Cách hành xử đối với biểu tình phải hết sức văn minh.
Tôi nghĩ đây là thước đo rất quan trọng. Ví dụ với một
cuộc biểu tình đúng pháp luật diễn ra trên đường phố thì
công việc của lực lượng chức năng là hướng dẫn bà con
tuần hành, khi xảy ra vấn đề gì đó trước hết cần có sự
thuyết phục...
Như tôi đã nói, khi có luật thì các bên liên quan căn cứ quy
định pháp luật để thực hiện quyền và chức năng của
mình. Để xây dựng Luật biểu tình, không cần đi đâu xa,
chúng ta nên tham khảo ngay các nước trong khu vực xem họ ứng
xử với biểu tình như thế nào. Ví dụ như Thái Lan, biểu
tình và phát triển kinh tế - xã hội có quan hệ, ảnh hưởng
thế nào? Chúng ta thấy kinh tế Thái Lan vẫn phát triển trong
những năm qua.
<em>VÕ VĂN THÀNH thực hiện</em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/10125), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét