Phan Minh Ngọc - Cải cách, tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước cần bắt đầu từ đâu?

Chẳng cần phải nghĩ ngợi lôi thôi, nhìn đâu xa, suy xét rắc
rối làm gì mà hãy nhìn vào ngay và chấm dứt ngay những việc
có thể gọi là "lố bịch" như thế này. Chẳng là hôm nay
nhân cáo ốm ở nhà, đọc báo chơi tớ thấy có bài này: "Tập
đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam: Chăm lo cho người nghèo là
một trong những nhiệm vụ trọng tâm"
(http://daidoanket.vn/index.aspx?Menu=1372&Style=1&ChiTiet=40391).

Càng đọc càng thấy mị dân và đúng nghĩa là lố bịch.

"Chăm lo cho người nghèo" không phải là nhiệm vụ, và càng
không phải là "một trong những nhiệm vụ trọng tâm" của
tập đoàn này hay bất cứ tập đoàn nào khác ở Việt Nam. Tớ
không đọc các văn bản liên quan đến việc thành lập và
hoạt động của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (TDDK)
nên không dám chắc rằng có bác lãnh đạo nào đó hứng chí
lên phang luôn điều này vào trong điều lệ hoạt động của
nó hay không. Nhưng nếu đúng có như vậy thì cần phải cắt
bỏ ngay điều khoản này nếu muốn bắt đầu thực hiện
nghiêm túc quá trình tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước. Vì:

Thứ nhất, về chức năng, chăm lo cho người nghèo là nhiệm
vụ của các cơ quan chuyên trách của Chính phủ, của các tổ
chức phi Chính phủ. Đã là doanh nghiệp thì nhiệm vụ chủ
yếu là kinh doanh mang lại lợi nhuận cho cổ đông. Vì là doanh
nghiệp nhà nước, mà lại là doanh nghiệp đầu mối, nên
nhiệm vụ của TDDK chắc là có thêm chuyện đảm bảo an ninh
năng lượng cho quốc gia, chứ không nên và không được có
thêm chức năng "chăm lo cho người nghèo".

Thứ hai, về nguyên tắc, nếu quả đúng TDDK có lòng thương
người đến như vậy thì cũng không thể đem tiền cho người
nghèo như vậy một cách vô nguyên tắc như vậy được. Kể
cả khi biện hộ rằng tiền này là trích từ lợi nhuận của
nó. Tại sao ư? Vì kể cả tiền trích từ lợi nhuận thì cũng
đều là tiền thuộc về chủ sở hữu của nó, tức là nhà
nước, và tức là toàn dân Việt Nam, và chi tiêu thế nào là
thuộc về quyết định của nhà nước mà đại diện là Chính
phủ, chứ không phải là thuộc quyết định của TDDK. Làm từ
thiện kiểu này có nghĩa là mị dân nhưng lại theo kiểu
"của người phúc ta", tiền của dân trích ra mang cho (một
bộ phận) dân còn mình thì được tiếng thơm là hào hiệp,
tử tế.

Thứ ba, về tính kinh tế, cứ cho là TDDK được phép làm cái
việc sai chức năng và vô nguyên tắc này thì việc làm này
rất phi kinh tế. Hoạt động từ thiện không chuyên nghiệp
của TDDK sẽ không thể hiệu quả bằng các tổ chức chuyên
trách của Chính phủ và phi Chính phủ. Nếu muốn có hiệu quả
hơn thì TDDK phải lập ra một cái ban chuyên trách, đại loại
như "Ban từ thiện". Như vậy, hoạt động của ban này sẽ
gây tốn kém, tiêu tốn thêm nguồn lực cho TDDK, và cuối cùng
là gặm vào phần lợi nhuận trích nộp ngân sách (tức là liên
quan đến phần để lại cho dân), chưa nói đến chuyện tính
hiệu quả của cái ban này cũng không thể bằng được các cơ
quan chuyên trách khác vì tính quy mô của nó.

Thứ tư, về tính minh bạch, các doanh nghiệp nhà nước thường
có những lời biện bạch đại loại rằng doanh nghiệp bị thua
lỗ, khó khăn là vì phải thực hiện "nhiệm vụ an sinh xã
hội", "ổn định kinh tế vĩ mô". Thế là tất cả các
yếu kém, ngu dốt, sai lầm trong bộ máy quản lý được xóa
nhòa bởi nhiệm vụ cao cả này.

Tóm lại, chỉ nói sơ qua như vậy thôi cũng đủ thấy cái sự
"vớ vẩn" trong những cái chủ trương kiểu này từ doanh
nghiệp nhà nước và từ những "đại diện" cho ông chủ
thật sự của chúng. Cải cách và tái cơ cấu doanh nghiệp
không phải nhìn đâu xa mà hãy bắt đầu từ việc cắt bỏ
những cái vớ vẩn như thế này.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/10252), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét