<center><img
src="http://danluan.org/files/u1/sub02/Sonne%20statt%20plutonium%20Copyright%20Draeger%20Greenpeace.jpg"
width="320" height="209" alt="Sonne statt plutonium Copyright Draeger
Greenpeace.jpg" /></center>
<center><em>Ảnh 1: Năng lượng mặt trời thay vì chất phóng xạ
(Nguồn ảnh: <a
href="http://www.greenpeace.de/themen/atomkraft/nachrichten/artikel/wackersdorf_erinnerungen_an_den_ausnahmezustand/ansicht/bild/3/">tại
đây</a>)</em></center>
Vào một ngày đẹp trời, một người có quốc tịch Đức tên
là M đã thông báo với cơ quan có thẩm quyền theo luật định
sẽ cùng một số người khác tổ chức một cuộc biểu tình
ôn hòa chống lại việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân ở
Wackersdorf. Mục đích của đoàn biểu tình là: "<em>mong muốn
những người xây dựng nhà máy và người dân thấy được sự
nguy hiểm, tác hại của nhà máy điện hạt nhân.</em>" Tiêu
ngữ của đoàn biểu tình này là: "<em>Năng lượng mặt trời
thay vì chất phóng xạ</em>" (Sonne statt Plutonium) (Xem ảnh 1).
Vào ngày 23/6/1986, khoảng 6h sáng, một nhóm khoảng 30 người
đã tiến hành biểu tình dưới hình thức ngồi xếp hàng dài
(Sitzblockade) ở nhà máy tại Wackersdorf. Từ 6h30 đến 8h30, một
vài người trong số đó có M xếp hàng trước cả lối ra vào
nhà máy nhằm không cho những người công nhân đi xe tải vào
khu đất xây dựng nhà máy. (Xem ảnh 2)
<center><img
src="http://danluan.org/files/u1/sub02/Wackersdorf%2C%20Sitzblocke%20vor%20dem%20Eingang%20Copyright%20C%20v.%20Stengel%2C%20Greenpeace.jpg"
width="320" height="210" alt="Wackersdorf, Sitzblocke vor dem Eingang
Copyright C v. Stengel, Greenpeace.jpg" /></center>
<center><em>Ảnh 2: Đoàn biểu tình ngồi xếp hàng trước lối
đi vào nhà máy (Nguồn ảnh: <a
href="http://www.greenpeace.de/themen/atomkraft/nachrichten/artikel/wackersdorf_erinnerungen_an_den_ausnahmezustand/ansicht/bild/3/">tại
đây</a>)</em></center>
Ngay sau đó, cảnh sát đã đến giải tán đoàn biểu tình. Tất
cả những người biểu tình đều bị bắt với lý do mà cảnh
sát đưa ra là họ đã xâm phạm trật tự công cộng theo Điều
240 Bộ luật hình sự của Đức.
Tiếp đó, M còn bị Tòa án sơ thẩm của bang tuyên phạt tiền
với số tiền tổng cộng là 700 DM (tương ứng 20 ngày công,
mỗi ngày 35 DM).
Không chấp nhận bản án sơ thẩm, M đã khiếu kiện lên Tòa
án hiến pháp liên bang để đề nghị giải quyết. M cho rằng
trong trường hợp này cả cảnh sát và Tòa án sơ thẩm ở
Wackersdorf đã xâm phạm quyền tự do biểu tình của M, cũng như
đoàn biểu tình.
Câu hỏi đặt ra là liệu trong trường hợp này quyền tự do
biểu tình của M và nhóm biểu tình có bị vi phạm hay không?
<h2>Phần 2. Tóm tắt lập luận và phán quyết của Tòa án Hiến
pháp liên bang</h2>
Tòa án Hiến pháp liên bang trong phán quyết BVerfG 104, 92 đã
lập luận và tuyên án như sau:
Muốn biết được việc cảnh sát giải tán đoàn biểu tình có
xâm phạm quyền tự do biểu tình hay không thì phải trở lại
với các tiêu chí cụ thể như: phạm vi bảo vệ quyền biểu
tình, mục đích chung của người tham gia biểu tình, thủ tục
pháp lý liên quan và tính có căn cứ pháp luật hay không trong
hành vi của cảnh sát cũng như của Tòa án sơ thẩm.
<span class="underlined-text">Thứ nhất</span>, cần phải xem xét
việc biểu tình có thuộc phạm vi bảo vệ của Điều 8 Khoản
1 Luật cơ bản và các qui định tương ứng trong Luật biểu
tình không? Điều 8 Khoản 1 Luật cơ bản bảo vệ <em>tất cả
người Đức quyền được biểu tình một cách hòa bình và
không sử dụng vũ khí</em>. Vì M là người có quốc tịch
Đức, do vậy M hoàn toàn thuộc phạm vi bảo vệ của quyền
này. Điều 8 Khoản 1 Luật cơ bản cũng bảo vệ tất cả
những dạng thức hành vi mà có quan hệ vật chất, trực tiếp
đến việc biểu tình (unmittelbare sachliche Zusammenhang).
<span class="underlined-text">Thứ hai</span>, cần xem xét cuộc biểu
tình của nhiều người có chung mục đích không? Trong trường
hợp này, thông qua biểu ngữ, hành động của tất cả những
người tham gia biểu tình (những yếu tố khách quan) và thông
qua động cơ, mục đích họ là mong muốn cảnh báo về mức
độ nguy hiểm của việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân ở
đây (những yếu tố chủ quan), hoàn toàn có thể khẳng định
rằng họ có chung mục đích.
<span class="underlined-text">Thứ ba</span>, về mặt thủ tục cần
xem xét việc biểu tình đã thực hiện đúng thủ tục luật
định chưa? Thực tế M đã thông báo biểu tình với cơ quan có
thẩm quyền trước 48 giờ. Như vậy việc biểu tình là phù
hợp với Điều 14 Khoản 1 Luật biểu tình của liên bang
(Bundesversammlungsgesetz) về thủ tục đăng ký biểu tình (Xem chú
thích số 1).
<span class="underlined-text">Thứ tư</span>, phải xem xét việc xếp
hàng dài và ngồi án ngữ trước cửa ra vào nhà máy liệu có
phải là hành vi biểu tình một cách ôn hòa hay không? Vấn đề
này, Tòa án hiến pháp liên bang đã viện dẫn Điều 5 khoản 3
Luật biểu tình (Versammlungsgesetz) để chứng minh khả năng
loại trừ. Điều khoản này qui định <em>những cuộc biểu
tình đươc coi là không ôn hòa khi những hành vi của những
người tham gia có tính chất gây nguy hiểm (Gefährlichkeit),
chống lại người khác, xâm hại tài sản công hay tài sản
của người khác hoặc bất cứ hành vi có tính chất bạo lực
nào</em>. Dựa trên căn cứ này, hành động của đoàn biểu
tình rõ ràng chưa gây nguy hiểm trực tiếp và vì thế phải
được coi là biểu tình ôn hòa. Cảnh sát do vậy chưa có đủ
căn cứ pháp lý rõ ràng để tiến hành giải tán hay bắt giữ
đoàn biểu tình.
<span class="underlined-text">Thứ năm</span>, Điều 240 Khoản 1 Bộ
luật hình sự qui định rất rõ điều kiện: "dùng vũ lực"
(mit Gewalt). Những người tham gia biểu tình ở đây không trang
bị vũ khí và cũng không dùng bất cứ hình thức vũ lực nào
để chống đối, do vậy việc nói rằng đoàn biểu tình gây
rối trật tự công cộng theo Điều 240 Bộ luật hình sự và
việc Tòa án yêu cầu nộp phạt 700 DM cũng là không có cơ sở
pháp luật.
Căn cứ vào những lập luận trên, Tòa án hiến pháp liên bang
đã đưa ra phán quyết: <strong>Thứ nhất, đoàn biểu tình không
vi phạm pháp luật về biểu tình; Thứ hai, hành động giải
tán, bắt giữ những người biểu tình và phạt tiền họ là
không có đủ cơ sở pháp lý</strong> (Xem chú thích số 2).
Từ ngày phán quyết này của Tòa án Hiến pháp liên bang có
hiệu lực, các giáo trình Luật hiến pháp cũng như các tài
liệu liên quan cũng đã liệt kê hình thức biểu tình ngồi
xếp hàng (Sitzblockade) thuộc phạm vi bảo vệ của Điều 8
Khoản 1 Luật cơ bản. Hay nói cách khác đó là hình thức biểu
tình được pháp luật ở Đức bảo vệ (Xem chú thích số 3).
Nguyễn Minh Tuấn
________________
<h2>Chú thích</h2>
(1) Về qui định các quyền cơ bản, ở Đức có hai điều khác
cơ bản với pháp luật Việt Nam: Thứ nhất, ở Đức chỉ có
luật do Nghị viện ban hành mới được giới hạn các quyền
của công dân. Quyền biểu tình cũng như nhiều quyền cơ bản
khác trong luật cũng vậy. Liên quan đến quyền biểu tình ở
Đức có Luật biểu tình lần đầu tiên có hiệu lực vào ngày
10/8/1953; thứ hai, khi cho rằng quyền tự do cơ bản của mình
bị xâm hại, công dân có quyền khởi kiện và được giải
quyết bởi một thiết chế Tài phán độc lập theo Điều 19
khoản 3 Luật cơ bản. Ngoài ra công dân Đức cũng có quyền
khởi kiện trực tiếp lên Tòa án Hiến pháp liên bang theo
Điều 93 Khoản 1 mục số 4a Luật cơ bản.
(2) Nguồn: BVerfG 104, 92, (104f.). Xem thêm các phán quyết khác
liên quan: BVerfG 73, 206 (235f.); BVerfG 87, 399, (406).
(3) Xem thêm: Lembke in JuS 2005, 984–988, 1081–1085; Gröpl in Jura
2002, 18–25; Epping, Grundrechte, 2. Aufl., 2005, Rn.36f; G. Manssen,
Staatsrecht II, 7. Aufl., 2010, Rn. 474.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/10215), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét