<center><em>Hình ảnh công an Việt Nam trấn áp người biểu tình
gây sôi động dư luận, Hà Nội ngày 17/7/2011</em></center>
Người Việt đang có nhiều ý kiến xung quanh dự luật biểu
tình đã được trình bày trước Uỷ ban Thường vụ Quốc hội
trong ngày 28/9/2011.
Có ý kiến cho rằng, chẳng "<em>fair play</em>" tý nào khi
đích thân Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng chỉ thị cho Bộ Công
an soạn thảo luật, một việc trái với thông lệ ở Việt Nam,
thường do các Bộ hay Ngành đề xuất.
Thực ra, ý kiến nêu trên có lẽ xuất phát từ, thứ nhất - do
định kiến về bộ máy đán áp biểu tình lại chấp bút viết
dự luật biểu tình, thứ hai - chưa lĩnh hội đầy đủ về
tiến trình làm luật.
Ở các quốc gia khác, không những thủ tướng, các Bộ, các
Ngành, mà bất kỳ dân biểu nào của quốc hội cũng có quyền
đưa ra sáng kiến về một dự luật. Có rất nhiều bộ luật
ra đời mang chính tên người có sáng kiến.
Còn ở Việt Nam, Điều 87 của Hiến pháp cũng cho phép nhiều
chủ thể có thể trình quốc hội dự luật.
Thông thường, uỷ ban pháp luật của quốc hội tiếp nhận dự
thảo, lập nhóm chuyên trách, tham khảo ý kiến của các cơ quan
xã hội, báo chí, thậm chí tiến hành thăm dò dư luận, sau đó
điều chỉnh, hoàn thiện, rồi mới trình quốc hội.
Cho nên, quan trọng không phải ai là người đề xuất dự
luật, mà là nội dung và tính thực thi của nó.
<h2>Thụ động và bị động</h2>
11 chủ nhật liên tiếp, bắt đầu từ ngày 5/6/2011 đến ngày
21/8/2011 dân chúng đã xuống đường biểu tình tại Hà Nội và
Sài Gòn, thể hiện lòng yêu nước, phản đối sự xâm lấn
ngang ngược của Trung Quốc trên lãnh hải Việt Nam. Sự kiện
không tiền lệ này đã đặt nhà nước Việt Nam vào thế lúng
túng, thụ động và bị động.
Lúng túng, thụ động và bị động, vì phía chính quyền không
thể phủ nhận quyền được biểu tình của dân chúng do Hiến
pháp quy định. Mặt khác nhà nước chưa có luật biểu tình
nên người tham gia bám lấy nó như một thứ vũ khí bảo vệ
trước bạo lực trấn áp của công an.
Những người am hiểu pháp luật còn phản đối Nghị định
38/2005/CP của Chính phủ về tụ tập đông người mà an ninh
lấy nó làm cơ sở để bắt bớ, ngăn chặn. Thực chất, Nghị
định này mang tính quy phạm hành chính, nhưng lại vi hiến.
Lúng túng, thụ động và bị động, vì phía chính quyền cũng
muốn chứng tỏ bộ máy nhà nước "pháp quyền xã hội chủ
nghĩa" có đủ mũ, mão, xiêm áo và pháp đình cho một vị Bao
công. Nhưng trong thực tế thì pháp đình là sân khấu, còn Bao
công là con rối do các nhà lãnh đạo chóp bu của Đảng Cộng
sản Việt Nam (ĐCSVN) điều khiển theo ý đồ của mình khi
thấy đặc quyền và đặc lợi có nguy cơ bị đe doạ từ các
cuộc xuống đường.
Song song, không một nhà nước nào từ cổ tới kim lại cấm
đoán nhân dân thể hiện lòng yêu nước và tinh thần chống
ngoại xâm.
Lùng bùng trong đống nghịch lý hỗn mang đó, lực lượng an
ninh, trật tự lúc thì đàn áp thô bạo; lúc thì cho cảm
tưởng như bật đèn xanh; lúc thì đại biểu quốc hội và
giám đốc công an thành phố Hà Nội tuyên bố biểu tình là
thể hiện lòng yêu nước và nới lỏng; nhưng rồi cuối cùng
thì quy chụp tội gây rối trật tự, chống phá nhà nước và
cấm luôn bằng một văn bản khác thường, không mang tính
cưỡng chế pháp lý vì không có người ký, của một thành
phố Hà Nội, nhưng chủ trương lại xuyên suốt toàn quốc,
thấy rõ qua hành động sách nhiễu, kiểm soát chặt chẽ của
công an ở khắp nơi và cách phổ biến trên các cơ quan truyền
thông chính thống.
<h2>Ma giáo trên sân chơi</h2>
Xem xét các điều của Hiến pháp Việt Nam, bộ luật khung cao
nhất, chúng ta thấy nhiều điều được kết thúc tuỳ tiện
bằng cái đuôi "theo quy định của pháp luật". Ví dụ,
được biểu tình, được lập hội, được thế này, thế
kia... nhưng chốt lại "theo quy định của pháp luật"!
Cái đuôi kết thúc này thực chất là trò ma giáo của nhà cầm
quyền.
Cố ý tạo khe hở để từ đó ban hành các bộ luật, nghị
định, nghị quyết, v.v... ĐCSVN chủ trương hạn chế các
quyền của công dân được Hiến pháp bảo hộ, hơn là tôn
trọng Hiến pháp, cụ thể hoá các điều của Hiến pháp, hay
định chế hoá trong sáng các sinh hoạt bình thường của xã
hội.
Hơn thế, trong Hiến pháp của CHXHCN Việt Nam, Điều 4 quy định
quyền lãnh đạo tuyệt đối của ĐCSVN, nên lãnh đạo ĐCSVN
khi cần có thể đứng trên cả Hiến pháp. Cựu Chủ tịch
nước Nguyễn Minh Triết đã từng nói bỏ Điều 4 đi là tự
sát. Đây chính là nguyên nhân của mọi nguyên nhân dẫn đến
xung đột trong xử lý trên bình diện pháp lý.
Trên một sân chơi mà ĐCSVN nắm hết các vai trò, vừa là ông
bầu, vừa là cầu thủ, vừa cầm còi trọng tài, thì cái câu
"có một rừng luật nhưng xử theo luật rừng" không có gì
lạ!
Luật biểu tình sắp tới, tôi cho rằng không nằm ngoài kiểu
chơi ma giáo, bất bình đẳng, lấy thịt đè người này.
Vì sẵn sàng chuẩn thuận mọi đề án của ĐCSVN, Quốc hội
sẽ cố gắng phết màu mè sặc sỡ cho việc xây dựng Luật
biểu tình, nhưng cũng như những luật khác, nó chỉ là công
cụ đối phó mới, giúp nhà cầm quyền ngặn chặn tối đa
khả năng tụ họp, tuần hành, biểu tình của nhân dân.
Lẽ ra các nhà lập pháp trước hết phải nhắm vào mục đích
vừa bảo vệ kỷ cương phép nước, nhưng cũng vừa bảo vệ
cả quyyền lợi của công dân được ghi trong hiến pháp. Đằng
này đang trong tiến trình dự thảo, Chủ nhiệm Uỷ ban pháp
luật Quốc hội Phan Trung Lý đã cho biết luật biểu tình sẽ
"gây khó khăn cho công tác quản lý xã hội" và "tạo
điều kiện xấu cho các đối tượng xấu, thế lực thù địch
lợi dụng chống phá chế độ"!
Với định kiến, bi quan và ngây ngô như thế thì làm sao có
thể cho ra bộ luật khách quan và có thiện chí với nhân dân?
Trong cuộc nói chuyện với RFA hôm 30/9/2011, ông Lê Hiếu Đằng,
nguyên Phó chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tại
Sài Gòn nói: "Tôi nghĩ động cơ là phải xuất phát thực
tình là thực hiện cái quyền dân chủ, vì dân, trong đó có
quyền biểu tình. Chứ nếu xuất phát từ việc thấy biểu
tình rồi sợ thế này thế kia rồi ra luật để hạn chế thì
tôi cho là không nên. Đó không phải là thực tâm để thực
hiện quyền dân chủ của người dân".
<h2>Thử nhìn sang nước khác</h2>
<center><img src="http://danluan.org/files/u1/sub02/93218725.jpg" width="500"
height="251" alt="93218725.jpg" /></center>
<center><em>400 cô gái điếm Hàn Quốc biểu tình đòi quyền
sống tại Seoul ngày 16/5/2011 - Ảnh: AP</em></center>
Để có cơ sở so sánh luật biểu tình tương lai của CHXHCN
Việt Nam, chúng ta có thể tham khảo một số tư liệu về luật
biểu tình của các nước khác.
Nói chung, không một nhà nước nào, độc tài hay dân chủ đều
giống nhau, mà lại thích thú dân chúng biểu tình. Các cuộc
biểu tình đôi khi có thể làm tê liệt hoạt động đời
sống, gây hậu quả nghiêm trọng về kinh tế và trật tự an
ninh xã hội.
Nước Pháp đi đầu với ngọn cờ nhân quyền, nhưng cũng nổi
tiếng quán quân ở Âu châu về số lượng biểu tình. Nhưng vì
hiến pháp bảo đảm quyền phản đối, hay ủng hộ chính sách
của người điều hành đất nước do dân chúng bầu chọn, nên
muốn hay không muốn nhà nước cũng phải chấp nhận. Luật
biểu tình trong các nước dân chủ vì thế dung hoà quyền và
lợi chung của cả hai phía.
Trong các nước có chế độ độc đài, biểu tình đòi tự do,
dân chủ, cải thiện dân sinh, thậm chí chỉ thể hiện lòng
yêu nước như ở Việt Nam, bị xem là chống đối nhà nước.
Vì thế dân chúng xuống đường tranh đấu mà không cần xin
phép, bất chấp sự đàn áp, đôi khi đẫm máu, bởi vì có xin
phép cũng không nhận được chấp thuận.
Cũng cần tách biệt tuyệt đối giữa biểu tình ôn hoà và gây
rối trật tự công cộng. Có bài viết trên báo Quân đội Nhân
Dân gần đây so sánh các cuộc biểu tình yêu nước ôn nước
ôn hoà tại Việt Nam với cuộc bạo loạn ở Anh quốc hồi
tháng 8/2011 để biện minh cho sự đàn áp của công an Việt Nam.
Đây là sự so sánh tầm bậy, nếu không nói là ngu xuẩn.
Tự do tư tưởng và chính kiến, tự do chỉ trích, hoặc ủng
hộ chính quyền không đồng nghĩa với việc tự do khiêu khích,
phá hoại tài sản của cá nhân hay công cộng, gây tổn thương
đến thân thể, tính mạng của người khác. Ở bất cứ đâu,
các hành động tội phạm như thế đều không thể dung thứ.
Người Ba Lan đã xuống đường biểu tình liên tục nhiều năm
để tranh đấu với chế độ cộng sản. Chỉ riêng trong giai
đoạn một tháng sau thiết quân luật (ngày 13/12/1981), đã có
gần 10 ngàn người bị tù giam. Nếu không chấp nhận hy sinh,
tổn thất, chờ xin phép chế độ cho biểu tình, liệu nhân dân
Ba Lan có cuộc sống tự do, dân chủ hôm nay?
Nhưng sau khi giành được dân chủ vào cuối năm 1989, ngày
5/7/1990, quốc hội dân chủ đầu tiên của Ba Lan đã ban hành
ngay luật biểu tình, liên tục sửa đổi, bổ sung và đến nay
vẫn có một số vần đề cần phải hợp lý hoá với tiêu
chuẩn của Liên minh Âu châu mà Ba Lan là thành viên từ năm
2005. Vì thế tôi nghĩ luật biểu tình của Ba Lan có thể là
một trong những tài liệu tốt để tham khảo.
Mỗi nước có một hoàn cảnh, đặc điểm riêng, nhưng dường
như một số khái niệm chung về tụ họp đông người tương
đối giống nhau. Tranh cãi nhiều nhất trong khuôn khổ đánh giá
mức tiến bộ của một luật biểu tình là phần thủ tục xin
phép chính quyền và thời hạn giải quyết. Tôi tóm lược một
số ý chính của luật biểu tình Ba Lan.
- Mọi người đều có quyền tự do tụ họp hòa bình. Tụ họp
đông người là một tập hợp của ít nhất 15 người trở
lên, với mục đích thảo luận hoặc thể hiện quan điểm.
- Quyền tổ chức tụ họp đông người áp dụng cho những
người có đầy đủ năng lực pháp luật, các pháp nhân, tổ
chức và các nhóm dân chúng, loại trừ việc tham gia đối với
những người mang theo vũ khí, chất nổ hoặc các công cụ nguy
hiểm khác.
- Luật biểu tình không áp dụng cho các cuộc tụ họp được
tổ chức bởi các cơ quan của chính phủ hay chính quyền địa
phương, hoặc trong khuôn khổ hoạt động tín ngưỡng của các
giáo hội, hiệp hội tôn giáo.
- Người tổ chức có thể là người lãnh đạo, chỉ đạo
(vận động, kiểm soát và kết thúc tiến trình) chịu trách
nhiệm trước pháp luật về diễn biến của cuộc tụ họp.
- Người tổ chức phải thông báo cho chính quyền địa phương
nơi diễn ra cuộc tụ họp không chậm quá 3 ngày, và sớm nhất
30 ngày, trước thời gian có cuộc tụ họp dự kiến.
- Sau khi xem xét thông báo, chính quyền địa phương sẽ ra
quyết định cấm tổ chức. Trong trường hợp cấm, phải có
văn bản chuyển giao cho người tổ chức trong vòng 3 ngày kể
từ ngày nộp thông báo, nhưng không chậm hơn 24 giờ trước khi
bắt đầu cuộc tụ họp dự kiến. Chính quyền không ra
quyết định cấm, hoặc không trả lời mặc nhiên được xem
như đồng ý.
- Người tổ chức có thể khiếu nại quyết định cấm của
chính quyền theo luật định lên toà án, nhưng sự khiếu nại
không đồng nhất với việc đình chỉ thi hành quyết định
cấm. Trong trường hợp tụ họp không thông báo, những người
vi phạm sẽ bị phạt giam giữ tới 14 ngày, hoặc bị phạt
tiền.
Thoạt quan sát chúng ta thấy luật biểu tình của Ba Lan có vẻ
tạm ổn, chấp nhận được. Nhưng không hẳn trơn tru. Trong quá
trình thực hiện, vẫn còn một số điểm chưa đáp ứng tinh
thần của Hiến pháp.
Ngày 10/11/2004, tiếp nhận khiếu nại của tổ chức phi chính
phủ "Ulica" (Đường Phố), Tổng thống Ba Lan đã kháng nghị
lên Toà Hiến pháp xem xét điều khoản cấm những người tham
dự mà phía chính quyền không có khả năng nhận dạng (ví dụ
bị che kín mặt).
Toà Hiến pháp Ba Lan đã phán quyết rằng, Hiến pháp không yêu
cầu tiết lộ nhân dạng đối tượng tham gia, và sự mơ hồ,
chung chung trong cách gọi "người có đầy đủ năng lực pháp
luật" có thể dẫn tới hạn chế tự do tham gia tụ họp, vi
phạm nguyên tắc tương xứng trong việc hạn chế quyền và tự
do hiến định. Tòa án cũng cho rằng luật biểu tình buộc
người tổ chức phải chịu trách nhiệm chung về sự thiệt
hại gây ra bởi thủ phạm trực tiếp, có thể dẫn đến vi
phạm hiến pháp về tự do tụ họp.
Trong năm 2007, Tòa án Nhân quyền Châu Âu xử thắng cho hai công
dân Ba Lan trong vụ kiện nhà nước Ba Lan chậm trễ tiến trình
xét xử khiếu kiện và Toà án Nhân quyền buộc Ba Lan phải thay
đổi luật biểu tình.
Trên cơ sở đó, tổ chức Nhân quyền Helsinki đã viết thư
thúc dục Thủ tướng Chính phủ và các nhà lập pháp Ba Lan
nhanh chóng sửa đổi luật biểu tình, vì nhìn thấy vấn đề
nghiêm trọng nhất liên quan đến hoạt động của tự do tụ
họp là chiều dài của thời hạn từ lúc nộp kháng nghị
quyết định cấm tới lúc được giải quyết.
<h2>Kết luận</h2>
Việt Nam đang ở vào thời buổi mà chỉ có hai người phụ
nữ, xin nhấn mạnh: chỉ hai người phụ nữ thôi, đi dạo trên
bờ Hồ Hoàn Kiếm, mỗi người cầm một bên lá cờ Việt Nam,
xin nhấn mạnh lần nữa: cờ Việt Nam, giăng ra để chụp ảnh,
mà ngay lập tức nhiều công an chìm nổi xúm lại, to tiếng có,
nhẹ nhàng có, ra sức khuyên cất lá cờ đi, khuyên đi về...
– thì xin hỏi, luật biểu tình ra đời liệu có tác dụng
tích cực gì không?
Chuẩn mực xã hội Việt Nam đang bị nhũng loạn ghê gớm,
thậm chí chính quyền còn thúc đẩy hành vi tội phạm. Bà Phó
chánh án tỉnh Bình Phước đánh ghen chồng, đập vỏ chai vào
đầu người khác, không những không bị xử phạt mà còn
được thăng chức lên Phó giám đốc sở Tư pháp, là một trong
nhiều ví dụ.
Đã gần một năm đã trôi qua, gia đình khiếu nại, báo chí
truyền thông và các tổ chức quốc tế đòi hỏi, mà chính
quyền Việt Nam vẫn làm ngơ về sự bặt âm vô tín khó hiểu
của blogger Nguyễn Văn Hải (tức Điều Cày ) kể từ khi anh
mãn hạn tù vào ngày 19/10/2010.
Quyền lực trong tay, thậm chí nếu muốn, nhà cầm quyền có
thể tìm ra một lần nữa tội "trốn thuế" để đưa ra toà
xét xử! Vậy thì tại sao không thể cho công luận biết về
tình trạng pháp lý và sức khoẻ của anh Điều Cày? Có gì
hắc ám đằng sau sự việc?
Chỉ từ một ít sự kiện nói trên, chúng ta đã thấy công lý,
bình đẳng trước pháp luật chẳng có giá trị nào trong hệ
thống chính trị hiện nay của CHXHCN Việt Nam.
Nói theo ngôn ngữ dân gian, luật biểu tình biểu tiếc, họp
hiếc, bàn biếc làm chi cho mất thời gian, chỉ tốn thêm tiền
dân nước mà thôi!
Mặt nạ che giấu đạo đức giả, dối trá của nhà cầm
quyền đã quá dày, có độn thêm một lớp "luật biểu
tình" nữa cũng không ý nghĩa!
Rồi chúng ta sẽ thấy, "luật biểu tình" rốt cuộc chỉ là
thêm một hài kịch mới!
© 2011 Lê Diễn Đức – RFA Blog
________________________
<strong>Các tài liệu sử dụng trong bài:</strong>
* 1- Về Luật biểu tình của Ba Lan:
http://lex.pl/bap/student/Dz.U.1990.51.297.html
* 2- Về Luật biểu tình của Ba Lan:
http://www.rozbrat.org/publicystyka/kontrola-spoeczna/443-nowelizacja-ustawy-o-zgromadzeniach-niekonstytucyjna
* 3- Về Luật biểu tình của Ba Lan:
http://pl.wikipedia.org/wiki/Zgromadzenie_%28prawo%29
* 4- Bài "Đau đẻ 19 năm mà giăng chưa sáng" của Đặng
Phương Bích:
http://chimkiwi.blogspot.com/2011/09/au-e-19-nam-ma-giang-chua-sang.html
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/10120), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét