<em>Bruce Gilley</em>
<div class="boxright220"><img
src="http://danluan.org/files/u1/sub02/xi_jinping2.jpg" width="257"
height="299" alt="xi_jinping2.jpg" /><div class="textholder">Ông Tập Cận
Bình</div></div>
Có lẽ đã đến lúc phải thừa nhận rằng, ông Tập Cận
Bình, người sắp trở thành lãnh đạo Trung Quốc, không phải
là người ôn hoà như nhiều người nghĩ. Thật vậy, bằng
chứng trong quá khứ cho thấy, ông Tập Cận Bình sẽ lèo lái
Trung Quốc theo đường hướng hung hãn hơn, cả đối nội lẫn
đối ngoại. Gần đến lúc nhậm chức, ông Tập Cận Bình đã
bộc lộ những dấu hiệu về chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi trong
chính sách đối ngoại và ý muốn sử dụng bộ máy cảnh sát
để đối phó với những bất đồng trong nước. Do đó, sự
thăng tiến của ông ta có thể báo hiệu rằng, cuộc đấu tranh
lâu dài giữa những người theo chủ nghĩa Mao và những nhà
cải cách, biểu thị cho "thời kỳ cải cách" ở Trung Quốc
đã đến hồi kết thúc. Sự thay đổi trong thời kỳ này có
thể là điều gì đó giống như cuộc đấu tranh trong những
năm đầu của nước Cộng hoà Nhân dân [Trung Hoa], khi những
nhà cấp tiến xã hội tin rằng, học thuyết Mác-xít giải
phóng xã hội, đấu tranh chống lại những người theo chủ
nghĩa dân tộc chống Nhật (và cả chống Mỹ), là những
người theo học thuyết Lênin, nắm quyền kiểm soát chính trị.
Rõ ràng ông Tập Cận Bình thuộc phe chủ nghĩa dân tộc, đặt
trật tự và quyền lực lên trên tiến bộ xã hội, và ông ta
có thể sẽ dẫn dắt Trung Quốc theo đường hướng không mấy
dễ chịu.
Chính sách đối ngoại là điều mà các lãnh đạo mới Trung
Quốc có khuynh hướng tạo dấu ấn một cách nhanh chóng, do có
ít người liên quan so với chính sách đối nội. Do vậy, đây
cũng là lĩnh vực mà câu hỏi, ai đang nắm quyền ở Bắc Kinh
thì thực sự quan trọng, và thuật về sự cai trị của Bắc
Kinh vẫn còn quan trọng. Sau chuyến công du của Phó Tổng thống
[Mỹ] Joe Binden hồi tháng 8, đã khen ngợi ông Tập Cẩn Bình là
người "mạnh mẽ" và "thực tế". Ông Biden có thể
đúng, nhưng tính mạnh mẽ và thực tế của ông Tập Cận Bình
chưa hẳn là điềm báo tốt đẹp cho những ai lo sợ về một
nước Trung Hoa đang trỗi dậy.
Mặt tối về sự "mạnh mẽ" của ông Tập Cận Bình thể
hiện công khai lần đầu vào năm 2009, trong chuyến thăm Mêhicô,
khi ông ta nói với những người Trung Hoa ở đó rằng: "Những
người ngoại quốc ăn no rửng mỡ chẳng có gì làm tốt hơn
là chỉ trích Trung Quốc. Nhưng Trung Quốc không xuất khẩu cách
mạng, chúng tôi không xuất khẩu nghèo đói và chúng tôi không
can thiệp vào công việc nội bộ của người khác. Vậy có gì
phải phàn nàn [chúng tôi]?"
"Ba cái không làm" của ông Tập Cận Bình mà mọi người
biết, đã được những người theo chủ nghĩa dân tộc của
nước này hoan nghênh nhiệt liệt, kể cả các tác giả của
cuốn sách đầy cay độc:"Trung Quốc có thể nói không",
xuất bản năm 1996. Những người theo chủ nghĩa dân tộc này
bày tỏ hy vọng rằng, ông Tập Cận Bình sẽ là nhà lãnh đạo
đầu tiên sau ông Mao, có thể sẵn sàng đứng lên đối đầu
với phương Tây. Đầu tháng 9 vừa qua, ông Tập Cận Bình nói
với các sinh viên tại Trường Ðảng Trung ương, một học
viện đào tạo thành phần ưu tú của đảng ở Bắc Kinh,
rằng: "Hai mục tiêu quan trọng, đấu tranh cho độc lập dân
tộc và giải phóng nhân dân, mà chính là sự thực hiện cả
quyền lực nhà nước và sự thịnh vượng của nhân dân, luôn
luôn liên hệ chặt chẽ với nhau. Mục tiêu đầu luôn là cơ
sở cho mục tiêu sau".
Về mặt đối nội, ông Tập Cận Bình cũng thể hiện phong
cách mạnh mẽ như thế, đã ủng hộ ông Bạc Hy Lai, lãnh đạo
khét tiếng đàn áp ở Trùng Khánh. Ông Bạc Hy Lai (1), một ông
vua con khác, chắc chắn cũng sẽ tham gia vào Ủy viên Thường
vụ Bộ Chính trị năm 2012, đã tiến hành triệt hạ tội phạm
có tổ chức trong thành phố năm 2009, với một đợt càn quét
bừa bãi, bỏ qua các thủ tục pháp lý. Khi đến thăm thành
phố [Trùng Khánh] hồi cuối năm 2010, ông Tập Cận Bình đã
thổ lộ rằng, "cuộc đấu tranh nguy hiểm, 'chống lại các
các băng đảng hội tam hoàng và diệt trừ tội ác'" thì
"được dân chúng hoàn toàn hưởng ứng" và ca ngợi bộ máy
an ninh địa phương đã "dẫn đầu" trong việc diệt trừ
tận gốc nạn tội phạm. Sự khích lệ của ông ta qua "mô
hình Trùng Khánh" đôi khi được hiểu như là sự trở lại
của chủ nghĩa Mao (2). Thay vào đó, mô hình Trùng Khánh được
xem như sự quay trở lại của nhà nước cảnh sát dân tộc
chủ nghĩa, giống Tưởng Giới Thạch hơn là Mao Trạch Ðông.
Giữa tháng 7, ông Tập Cận Bình đã được cử tới Lhasa để
chủ trì "lễ kỷ niệm" lần thứ 60, ngày "giải phóng"
Tây Tạng. Trái ngược với chính sách hòa giải và nhân đạo
của ông Hồ Diệu Bang, cựu lãnh đạo đảng, người đã có
chuyến thăm Tây Tạng năm 1980, chuyến thăm được đánh dấu
là cơ hội cuối cùng để hoà giải thực sự với Tây Tạng,
chuyến thăm của ông Tập Cận Bình là một chuyến nghiên cứu
về sự thống trị. Sự hiện diện dày đặc của mật vụ và
cảnh sát tràn ngập thành phố, và không thấy một người Tây
Tạng nào trên khán đài chính. Thành phố gần như hoàn toàn
bị phong tỏa và ông Tập Cận Bình được đông đảo nhân
viên an ninh và quân đội hộ tống ở tất cả mọi nơi mà ông
ta đến. Theo tin từ truyền thông Trung Quốc, thậm chí ông ta
còn mang theo cả nước để uống, nấu ăn và tắm rửa, do quá
lo sợ bị đầu độc. Ông Tập Cận Bình đã không hề nỗ
lực hoà nhập với người dân Tây Tạng, thay vào đó, ông đã
có bài phát biểu cứng rắn dài 70 phút, tấn công Đức Đạt
Lai Lạt Ma và nhấn mạnh đến tầm quan trọng về sự hiện
diện đông đảo của lực lượng quân đội trong vùng.
Ðiều gì đằng sau ông Tập Cận Bình "sắt và máu" này?
Người ta cho rằng ông Tập Cận Bình – con trai của nhà lãnh
đạo ĐCSTQ ôn hòa, ông Tập Trọng Huân (3), là người đã
từng chịu đựng đau khổ dưới thời Mao – là nhà cải cách.
Thực ra, sự nghiệp của ông Tập Cận Bình hồi còn ở các
tỉnh duyên hải miền Nam cho thấy rằng, ông ta hăng hái trong
cải tổ kinh tế và hiệu quả hành chính. Nhưng thời kỳ cải
cách đó đã qua và những tranh luận [về đường lối cải
cách] đã thuộc về quá khứ. Các cuộc tranh luận hiện nay
giữa những người Mác-xít cấp tiến, nhiều người trong số
đó có được uy tín trong các tổ chức đảng và ở các khu
vực nghèo sâu trong nội địa, và với những người Lênin-nít
dân tộc chủ nghĩa mà nhiều người trong số họ như ông Tập
Cận Bình, đã thăng tiến qua các chức vụ kỹ trị trong chính
quyền, thường ở những vùng duyên hải giàu có.
Các nhà Mác-xít cấp tiến quan tâm chủ yếu đến bình đẳng
xã hội và ý thức hệ của đảng, trong khi những nhà dân tộc
chủ nghĩa Lênin-nít chủ yếu quan tâm đến sức mạnh quốc gia
và kỷ luật Ðảng. Ông Tập Cận Bình rõ ràng thuộc về nhóm
sau. Ông chẳng mấy quan tâm đến các vấn đề "xã hội hài
hòa", "phát triển lấy con người làm trọng tâm" và
"phát triển mang tính khoa học" là những điều thu hút sự
chú ý của hai nhà Mác-xít cấp tiến là ông Hồ Cẩm Ðào và
ông Ôn Gia Bảo, là những người đã nắm quyền lãnh đạo từ
năm 2002 cho đến nay. Thay vào đó, ông chú trọng đến quyền
lực nhà nước, được áp dụng cả trong các vấn đề đối
nội lẫn đối ngoại.
Ðối với Hoa Kỳ, trong khi cử chỉ đầy thiện chí của Phó
Tổng Thống Biden thích hợp ở cấp độ ngoại giao, các nhà
hoạch định chính sách ngoại giao [Mỹ] cần xem xét đến khả
năng gia tăng về chính sách đối ngoại có tính đối đầu hơn
[của Trung Quốc] dưới thời ông Tập Cận Bình.
Ông Bruce Gilley là phụ tá giáo sư khoa học chính trị tại
Trường Hành chính Nhà nước Mark O. Hatfield thuộc Porland State
University, và là tác giả của quyển sách "Quyền Thống Trị:
các nhà nước đã có được cũng như đánh mất tính chính danh
như thế nào".
<strong>Ghi chú:</strong>
(1) Cha của ông Bạc Hy Lai là Bạc Nhất Ba, được xem như là
một trong tám nhà lãnh đạo bất tử của Ðảng CS Trung Quốc.
Ông Bạc Nhất Ba từng là ủy viên bộ chính trị, phó thủ
tướng. Bị Mao thanh trừng, sau được Ðặng Tiểu Bình phục
hồi, làm Chủ tịch Ủy ban Kinh tế Nhà nước.
(2) Chủ nghĩa này vốn thường coi đàn áp của cảnh sát hay
bạo lực chuyên chế là biệt pháp hữu hiệu duy nhất để
tiêu diệt các lực lượng chống đối, bất kể là đối kháng
chính trị hay tội ác xã hội.
(3) Ông Tập Trọng Huân giữ chức phó thủ tướng từ 1959 –
1962. Đến năm 1962 thì ông bị thanh trừng vì bị coi là không
trung thành với Mao. Sau được Ðặng Tiểu Bình phục hồi, giữ
chức Bí thư tỉnh Quảng Ðông năm 1979-1981. Ðặc biệt, về
cuối đời, ông ta công khai phê phán vụ đàn áp Thiên An Môn.
Nguyễn Trùng Dương dịch từ <a
href="http://nationalinterest.org/commentary/meet-the-new-mao-5953">The
national Interest</a>
<center>* * *</center>
<h2>The Diplomat: Ấn tượng lớn về ông Bạc Hy Lai</h2>
<em>David Cohen</em>
<div class="boxleft220"><img
src="http://danluan.org/files/u1/sub02/bo-xilai-400x311.jpg" width="300"
height="233" alt="bo-xilai-400x311.jpg" /><div class="textholder">Ông Bạc
Hy Lai</div></div>
China Leadership Monitor (*) có một bản tin mới thú vị về đề
bạt thăng chức trong Ðảng cộng sản Trung Quốc, từ cấp bậc
trung cấp. Một làn sóng đề bạt sẽ xảy ra năm tới để
lấp vào các chỗ trống trong quá trình chuyển giao quyền lực
ở cấp cao nhất trong Ðảng. Rất đáng để đọc toàn bộ
bản phân tích này, để biết đầy đủ chi tiết (chẳng hạn
như, 96.4% lãnh đạo từ trung đến cao cấp là nam), nhưng các
đoạn trích trong phần này dành cho lãnh đạo tỉnh Trùng Khánh,
người đã mở một chiến dịch vận động đáng kinh ngạc
để được tham gia vào Ban Thường vụ Bộ Chính trị là điều
đặc biệt thú vị:
"Sự thách thức đối đầu trong giới lãnh đạo Trung Quốc
nói chung, và trong ban lãnh đạo đảng nói riêng, trước thềm
Ðại hội [Ðảng Cộng sản Trung Quốc] lần thứ 18 là hết
sức to lớn. Ðất nước chưa từng chứng kiến một sự vận
động chính trị công khai một cách khác thường của một ủy
viên Bộ Chính trị như thế, do ông Bạc Hy Lai, Bí thư Ðảng
ủy Trùng Khánh tiến hành. Ông Bạc Hy Lai tích cực thực hiện
chiến dịch quảng bá, tự đề cao mình, qua hai sáng kiến có
phong cách đặc trưng 'tấn công các các hội tam hoàng và hát
những bài ca cách mạng'.
Các phương pháp vận động chính trị của ông Bạc Hy Lai không
phải hoàn toàn mới. Nhiều người chỉ trích gọi chúng là
'sự vận động xã hội theo kiểu Cách mạng Văn hóa', kể
cả về mặt hình thức lẫn thực chất nội dung. Dùng Trùng
Khánh như một mô hình chính trị cho cả nước chỉ là một
phần nhỏ trong mục tiêu của ông Bạc Hy Lai. Ngay cả những
người dân thường cũng thấy được tham vọng chính trị của
ông ta: có được một ghế trong Ban Thường vụ Bộ Chính trị
sắp tới đây. Trong những tháng gần đây, năm trong chín ủy
viên Ban Thường vụ Bộ Chính trị hiện tại đã đi thăm Trùng
Khánh và ủng hộ chiến dịch vận động của ông Bạc Hy Lai.
Về mặt trận ý thức hệ, cũng có điểm đáng chú ý – và
ở một mức độ nào đó, [chiến dịch vận động này] chưa
có tiền lệ – cho thấy có sự thiếu nhất quán trong ban lãnh
đạo. Quan điểm được ưa chuộng của Thủ tướng Ôn Gia Bảo
về các giá trị 'phổ quát' của nền dân chủ và sự cần
thiết về các cuộc bầu cử dân chủ, sự chỉ trích mạnh mẽ
công khai của ông ta về việc chính thức tước đoạt đất
đai của nông dân để phát triển, mối quan ngại sâu sắc về
sự thịnh hành thái độ tôn sùng tiền bạc và suy đồi đạo
đức trong xã hội, cũng như sự e dè của ông ta mà mọi
người đều biết về 'mô hình Trung Quốc' phát triển và
sự quyết đoán ngày càng gia tăng của Trung Quốc trên trường
quốc tế, tất cả điều đó hoàn toàn trái ngược với nhiều
quan điểm của các đồng sự ông ta trong Bộ Chính trị".
Cách nay vài tháng, khi viết về ông Bạc Hy Lai, chúng tôi nghĩ
rằng khán giả của ông ta là Ủy ban Thường vụ [Bộ Chính
trị]. Nhưng gần đây, tôi cũng đã được nghe có lập luận
cho rằng, ông Bạc Hy Lai đang thực hiện một chiến dịch vận
động đông đảo quần chúng, cố gắng ép Bộ Chính trị miễn
cưỡng chấp nhận ông ta, qua việc giành được sự ủng hộ
trong quần chúng. Các chiến dịch vận động chính trị cá nhân
chưa từng xảy ra công khai ở Trung Quốc, kể từ ngày thành
lập nước Cộng hòa [Nhân dân Trung Hoa], nên nếu ông Bạc Hy
Lai giành được chức ủy viên thường vụ trong năm tới, có
thể có những ẩn ý lớn về cách mà các lãnh đạo Trung Quốc
tranh giành chức vụ.
Ghi chú:
(*) <a
href="http://www.hoover.org/publications/china-leadership-monitor">China
Leadership Monitor</a>, tức 'Quan sát giới lãnh đạo Trung
Quốc', là bản tin của Viện Hoover thuộc Ðại học Stanford.
Nguyễn Trùng Dương dịch từ <a
href="http://the-diplomat.com/china-power/2011/10/01/bo-xilais-big-impression/">The
Diplomat</a>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/10213), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét