Huy Đức - Xe Lam và Thăng Tư Lệnh

Bộ trưởng Giao thông Đinh La Thăng hình như đang muốn làm một
cái gì đó. So với những quan chức chỉ giữ ghế thì sự xông
xáo của ông rất đáng được hoan nghênh. Ông có vẻ như đã
đúng khi tìm thấy nguyên nhân làm ách tắc giao thông: Người
dân đô thị thay vì sử dụng giao thông công cộng đã chỉ
dùng phương tiện cá nhân. Ông cũng đúng khi cho rằng phải
hạn chế phương tiện cá nhân đồng thời tăng cường năng
lực vận tải công cộng. Nhưng, ông đề nghị: "<em>trước
hết là cấm xe cá nhân đi vào một số tuyến phố chính, sau
đó mở rộng dần</em>"; trong khi chưa thấy ông đưa ra cách
gì "tăng cường" các phương tiện công cộng để người
dân đi lại.

Trong ngày nhận chức, ông Đinh La Thăng nói với báo chí:
"<em>Ra đường nhìn thấy một cô gái mặc rất đẹp thì
không phải vì thế ta mua ngay bộ đồ đó về cho vợ
mặc</em>". Vậy mà, giờ đây, cứ bắt đầu một chính sách
là ông lại dẫn Singapore làm thế này, Thailand và Trung Quốc
làm thế kia. "<em>Các thành phố lớn của Trung Quốc làm gì
có xe máy</em>" như ông nói. Nhưng, một trong những thành phố
lớn đó là Quảng Châu, phải mất mười năm, đầu tư xe bus,
xây dựng hệ thống tàu điện ngầm, vận động nhân dân rồi
đến năm 2006, họ mới đưa toàn bộ xe gắn máy ra nghĩa địa.

Cũng trong ngày nhận chức, ông Thăng nói: "<em>Là tư lệnh
ngành, phải cho tôi toàn quyền như vị tướng ra trận, phải
được toàn quyền quyết định chiến đấu, tiến hay lùi mới
làm được</em>". Nếu ông Đinh La Thăng muốn làm tư lệnh thì
có lẽ Thủ tướng nên khuyến khích ông học bơi rồi giao cho
ông một hải đoàn ra lấy lại Hoàng Sa. Bộ trưởng là một
nhà hành pháp chính trị chứ không phải là "thủ lĩnh" như
hồi ông làm Bí thư Đoàn Tổng công ty xây dựng Sông Đà.
Phương tiện để thực hiện các ý nguyện của Bộ trưởng là
chính sách, là thuyết phục, chứ không phải là ra lệnh.

<div class="boxright220"><img
src="http://danluan.org/files/u1/sub02/400px-Bitexco_Financial_Tower.jpg"
width="400" height="600" alt="400px-Bitexco_Financial_Tower.jpg" /><div
class="textholder">Nếu tòa nhà văn phòng ấy có đủ người đến
làm việc thì giờ tan tầm lấy đâu chỗ cho họ đứng khi vừa
tiếp đất?</div></div>
Để giải bài toán giao thông đô thị không thể chỉ nắm
đầu đứa "bé miệng" nhất: xe máy. Không biết đã có khi
nào ông Đinh La Thăng ra ăn cháo gà Hải Triều, nhìn cao ốc
Bitexco 68 tầng được xây trên khuôn viên chỉ rộng 6.000m2.
Để tính, sau khi kinh tế phục hồi, nếu tòa nhà văn phòng ấy
có đủ người đến làm việc thì giờ tan tầm lấy đâu chỗ
cho họ đứng khi vừa tiếp đất. Bitexco cũng đang làm thủ
tục để biến Trung tâm cấp cứu Sài Gòn thành một cao ốc
khoảng 55 tầng. Dòng người từ các cao ốc được xây ở trung
tâm này sẽ di chuyển như thế nào để về nhà? Để trả lời
câu hỏi ấy, Bộ trưởng Giao thông phải thảo luận với Chính
quyền Thành phố, Bộ xây dựng và đương đầu với các thế
lực sau lưng Vincom, Bitexco… chứ không ngồi quyết một mình
được đâu "Thăng Tư lệnh" ạ.

Bài toán giao thông công cộng phải được giải trước khi
cấm các phương tiện cá nhân. Không chỉ vì giao thông công
cộng chỉ đáp ứng chưa tới 10% nhu cầu đi lại của người
dân Hà Nội, Sài Gòn, mà còn bởi taxi thì quá mắc còn xe bus
thì đang rất bất tiện. Ở "<em>các thành phố trên thế
giới</em>" mà ông Thăng hay ví dụ, từ bến xe bus hay Metro
người dân khá thoải mái khi đi bộ tới chỗ làm việc hay về
nhà. Ở Việt Nam, dân chúng đã chiếm hết vỉa hè, từ nơi
làm việc ra bến xe bus rồi từ bến xe bus đi bộ về nhà đều
vừa quá xa vừa bất tiện.

Để nối các khoảng cách đó, nên tham khảo một loại xe rất
được ưa dùng ở Sài Gòn trước đây: xe lam. Xe lam là một
phương tiện có thể len lỏi trong nhiều con phố nhỏ. Xe lam cũ
có nhược điểm là rất ồn. Nhưng, có thể đóng mới một
loại xe chở 8 người theo mô hình xe lam sử dụng đầu máy
honda 250 phân khối.

Xe bus cồng kềnh không nên để chạy trên tất cả các tuyến
như hiện nay vì xe thì to lại chạy hết sức nghênh ngang trong
khi đường sá thì quá chật. Xe bus lớn chỉ nên cho chạy từ
Đông sang Tây theo đại lộ Võ Văn Kiệt. Từ hướng Hóc Môn,
xe bus lớn nên dừng lại ở công viên Gia Định; Từ Củ Chi
nên dừng lại ở một trạm đầu đường Cộng hòa; Từ Thủ
Đức, nên dừng lại bên ngoài cầu Điện Biên phủ. Một loại
xe bus dưới 45 chỗ có thể chạy xuyên tâm theo trục Lý
Thường Kiệt, 3-2, Điện Biên Phủ… Phần còn lại dành cho
"xe lam". Trước đây, đã có những hợp tác xã vận tải
sử dụng xe Daihatsu cải tạo theo mô hình xe lam nhưng bị các
"ông lớn" xe bus gây sức ép để thành phố dẹp những
chiếc Daihatsu không xin trợ giá đó. Xe lam cũng chở được từ
8 đến 10 người như Daihatsu mà rẻ hơn và chiếm chỗ ít hơn.
Xe lam cũng sẽ làm giảm lượng taxi, loại phương tiện 4 chỗ
thường chỉ có một khách ngồi trên đó.

Tiếp theo, phải đầu tư skytrain và metro. Có thể làm trước
skytrain vì rẻ hơn và thời gian đưa vào sử dụng nhanh hơn, cho
dù nó có thể làm xấu không gian đô thị. Chỉ khi có metro và
skytrain nối trung tâm Hà Nội với Ba Vì, Tam Đảo; nối Chợ
Bến Thành với Bình Dương, Củ Chi… các khu chung cư cách thành
phố 30-45 phút skytrain bắt đầu mọc lên thì mới cho các cao
ốc văn phòng xây dựng giữa trung tâm thành phố. Các phương
tiện giao thông công cộng phát triển tới đâu thì ban hành
chính sách "làm khó" phương tiện cá nhân tới đó. Khi đó,
có thể học cách thu lệ phí xe vào thành phố của Thượng
Hải; có thể học cách thu lệ phí xe đi vào một số tuyến
đường trung tâm, cách đấu thầu quyền đăng ký xe mua mới
của Singapore… Có thể thu trước một số lệ phí xe cộ và
xăng dầu để đầu tư nếu Bộ trưởng thuyết phục được
người dân những khoản thu ấy là cần thiết.

Cấm như cách mà Bộ trưởng Đinh La Thăng định làm thì tất
nhiên là đỡ phải suy nghĩ hơn. Nhưng, Bộ không phải là công
trường như Sông Đà hay Ialy để cần một người ra lệnh. Vai
trò của Bộ trưởng là đưa ra chính sách. Muốn làm chính sách
thì phải phân tích và phải theo đúng quy trình. Đôi khi để
giải quyết một vấn nạn ở tầm quốc gia lại phải bắt
đầu bằng việc trả lời những câu hỏi nhỏ: Nếu cấm xe
máy ở một số tuyến đường như Bộ trưởng mới sáng kiến
thì làm sao người dân có nhà trên những tuyến phố ấy có
thể đón bạn bè đi xe máy tới nhà mình? Vì sao họ lại không
có quyền đi xe máy như người dân ở những con phố khác?

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/10128), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét