đại lộ Ðông Tây tưởng đã không bao giờ đem ra xử vì gốc
bự dù to của ông Huỳnh Ngọc Sỹ, cho tới khi Nhật tạm cắt
viện trợ Việt Nam, theo các công điện của đoàn ngoại giao
Mỹ ở Việt Nam gởi về, trong số tài liệu bị Wikileaks tiết
lộ.
Số tiền ông Sỹ, phó giám đốc Sở Giao Thông Vận Tải và
giám đốc Ban Quản Lý Dự Án đại lộ Ðông Tây, nhận từ PCI
được tiết lộ là lên tới $2.3 triệu đô la. Ông Sỹ còn bị
phát giác ngăn chặn một dự án liên quan một công ty Mỹ chỉ
vì công ty này không chịu đưa hối lộ.
<center><img
src="http://danluan.org/files/u1/sub02/138328-Wikileaks-HuynhNgocSy-400.jpg"
width="320" height="241" alt="138328-Wikileaks-HuynhNgocSy-400.jpg"
/></center>
<center><em>Huỳnh Ngọc Sỹ bị đưa ra phiên tòa sơ thẩm hôm 11
tháng 3, 2009.
(Hình: AFP/Getty Images)</em></center>
<h2>Ăn hối lộ hãng Nhật, đòi hối lộ từ hãng Mỹ</h2>
Dự án đại lộ Ðông Tây là một chương trình viện trợ của
Nhật cho Việt Nam, xây một tuyến đường, vừa xây mới vừa
cải tạo đường cũ, chạy từ Bình Chánh vào tới Sài Gòn
gần cầu Calmette, xuống hầm qua Thủ Thiêm rồi chạy tới Ngã
ba Cát Lái trên đường về miền Tây.
Công ty thắng thầu dự án này năm 2001 và 2003, là PCI của
Nhật. Nhưng tới tháng 8 năm 2008, báo chí Nhật đưa tin cảnh
sát Nhật bắt giam 4 viên chức PCI về tội hối lộ. Lúc đó,
tin tức chỉ mới tiết lộ số tiền lót tay là $820,000 (tất
cả đơn vị tiền tệ trong bài là đô la Mỹ).
Lúc ra tòa, các viên chức này nêu danh người nhận hối lộ,
là ông Huỳnh Ngọc Sỹ. Biện lý cuộc cho biết PCI nhận đã
hối lộ cho ông Sỹ nhiều lần, cộng lại lên tới $2.3 triệu,
nhưng phía biện lý cuộc quyết định chỉ truy tố trên cơ sở
$820,000 thôi.
Vụ án tham nhũng này được nhắc đến trong <a
href="http://www.wikileaks.org/cable/2008/09/08HOCHIMINHCITY801.html">một
công điện đề ngày 3 tháng 9, 2008</a>. Công điện này, ngoài
việc tường trình vụ PCI, còn cho biết thêm về một vụ tham
nhũng khác liên quan tới một hãng Mỹ, hãng tư vấn điều hành
dự án CDM.
Tổng lãnh sự Kenneth Fairfax tiết lộ CDM từng nhờ tòa tổng
lãnh sự can thiệp với chính quyền Sài Gòn về một hợp
đồng vệ sinh môi trường đã được Ngân Hàng Thế Giới
chấp thuận. Bây giờ CDM chỉ còn chờ Ủy Ban Nhân Dân Thành
Phố đồng ý là bắt tay vào làm.
Thế nhưng giấy tờ bị kẹt tại Sở Giao Thông-Vận Tải nơi
không ai khác hơn là ông Sỹ đứng đầu ban quản lý (PMU) cho
dự án đó. Theo lời CDM, ông Sỹ muốn gặp riêng CDM sau giờ
làm việc, bên ngoài văn phòng Sở Giao Thông-Vận Tải, điều
mà CDM cho là sẽ dẫn tới việc bắt tay ngầm sau lưng nào đó.
Không muốn làm chuyện mờ ám, CDM từ chối. Giấy phép sau đó
đã không được cấp, và CDM nhờ tòa tổng lãnh sự giúp.
Dịp may đã tới vào ngày 7 tháng 8, vài ngày sau khi tin tức bên
Nhật tung ra. Một phái đoàn dân biểu Mỹ sắp tới Sài Gòn
để thảo luận về hạ tầng cơ sở, và tòa tổng lãnh sự
báo cho thành phố biết họ sẽ nói về vụ CDM.
Sáng hôm đó, Phó Chủ Tịch UBND Thành Phố Lê Thành Tài tới
trễ mất vài phút khi gặp phái đoàn. Ông nói ông vừa họp
với đại diện CDM ở ngay phòng bên cạnh. Trong buổi họp đó,
ông Tài không chỉ báo cho CDM biết giấy phép đã được cấp,
mà ông Sỹ cũng bị đẩy ra khỏi vị trí điều khiển PMU cho
dự án này.
<h2>Chối</h2>
Bị đối mặt với tối thiểu hai vụ án hối lộ mà bị
ngoại quốc biết được, vụ CDM với Mỹ và vụ PCI với
Nhật, "<em>Thành phố sẽ trả lời thế nào?</em>" - ông
Fairfax đặt câu hỏi.
Câu trả lời: "<em>Phản ứng đầu tiên là chối,</em>" ông
viết. Ngày 5 tháng 8, khi tin tức từ Nhật vừa loan tin về
đến Việt Nam, một đại diện UBND nói họ "<em>chưa nhận
được thông tin chính thức</em>" từ phía Nhật và ông Sỹ
đã giải trình thích đáng.
Tuy nhiên, điều này không che được mắt phía Mỹ vì họ đã
biết rằng, tới ngày 7 tháng 8, ông Sỹ đã bị đẩy ra khỏi
dự án liên quan tới CDM, một động thái mà ông Fairfax gọi là
"tích cực."
Ðược một động thái tích cực thì sau đó lại là một
động thái tiêu cực. Thứ Trưởng Ngoại Giao Hồ Xuân Sơn
phản bác lại tin tức từ phía Nhật, khẳng định là
"<em>Thực tế chứng minh chính phủ Việt Nam đã quản lý và
sử dụng rất có hiệu quả, rất đúng mục đích nguồn ODA
của Nhật Bản.</em>"
Không những vậy, ông này còn yêu cầu báo chí Nhật đừng loan
tin vụ tham nhũng. Ông nói, trong một bản tin Thông Tấn Xã
Việt Nam: "<em>Chúng ta cũng đã đề nghị phía Nhật Bản trong
khi vụ việc đang được điều tra, chưa có kết luận cuối
cùng thì các cơ quan truyền thông đại chúng của Nhật Bản
cũng như của Việt Nam đều không nên đưa tin, bài về việc
này.</em>"
Trích dẫn câu này, ông Fairfax viết: "<em>Cộng đồng blog
giễu cợt phát ngôn của ông Sơn như là một trò dở, chỉ
để bao che kẻ có tội và bịt miệng báo chí tường trình tham
nhũng.</em>"
Tới đây, ông Fairfax trích dẫn "<em>trang blog một cựu biên
tập viên báo Người Việt</em>" - chính là tác giả bài này,
khi đó đã nghỉ tại báo Người Việt trước khi trở lại.
Ông Fairfax tóm lược: "<em>Ðộng tác của Bộ Ngoại Giao phản
ánh thái độ vô lý và đáng xấu hổ của chính phủ, can
thiệp vào truyền thông của một nước khác và giới hạn báo
chí nước nhà. Ðiều này phản ảnh tư duy của giới lãnh
đạo cấp cao Việt Nam về vai trò của báo chí - báo chí không
được tường trình một vụ án cho tới khi vụ án đó được
giải quyết theo ý của các cấp lãnh đạo.</em>"
Nguyên văn trang blog là như sau:
"<em>Ðề nghị này của chính quyền Việt Nam phản ảnh những
khái niệm này:</em>
"<em>* Chính quyền nước này nhúng tay vào công việc của 'các
cơ quan truyền thông đại chúng' nước khác là chuyện... ngửi
được.</em>
"<em>* Chính quyền bảo ban 'các cơ quan truyền thông đại
chúng' không cho đưa tin, bài về việc này việc nọ, là chuyện
ngửi được.</em>
"<em>* Báo chí 'nên' chờ mọi chuyện 'xong đâu đấy' rồi
mới được đưa tin, đưa bài.</em>"
<h2>Bất khả xâm phạm cho tới khi...</h2>
Lý do ông Sỹ được bảo vệ lên tới Bộ Ngoại Giao, là vì
gốc bự dù to của ông này. Người bao che cho ông Sỹ không ai
khác hơn là Bí Thư Thành Ủy Lê Thanh Hải, sếp lớn của Sài
Gòn và là một ủy viên Bộ Chính Trị, bản công điện viết.
Không những thế, con trai ông Sỹ chuẩn bị lấy con gái ông
Hải, do đó "<em>mối liên hệ giữa Sỹ với Hải đã thân
tình còn sắp thân tình hơn</em>," ông Fairfax viết.
Với sự đùm bọc vững chãi như vậy, ông Sỹ mãi vẫn không
bị điều tra. Tới tháng 12, Nhật tạm cắt một phần viện
trợ cho Việt Nam.
Tin này được công bố trong một buổi họp của Nhóm Tư Vấn
Quốc Tế (gồm các nước viện trợ cho Việt Nam) tại Hà Nội.
Việc này được Ðại Sứ Michael Michalak tường trình trong một
công điện đề ngày 11 tháng 12, 2008.
"<em>Tin này được (Ðại Sứ Nhật Mitsuo Sakaba) tuyên bố
trực tiếp trong buổi khai mạc có mặt Thủ Tướng (Nguyễn
Tấn Dũng) thay vì trong một buổi họp riêng về việc chống
tham nhũng dự trù diễn ra sau khi thủ tướng ra về,</em>"
Ðại Sứ Michalak viết.
Các phái đoàn khác, kể cả EU, Liên Hiệp Quốc, Hoa Kỳ, và
Ðan Mạch cũng lên tiếng về nhu cầu chống tham nhũng, trong bài
diễn văn khai mạc, trước mặt thủ tướng.
Ông Dũng tỏ vẻ bất bình và nói: "<em>Chúng tôi yêu cầu
Nhật cung cấp bằng chứng nhưng họ không thể điều tra ở
đây được... và chúng tôi không thể truy tố ai dựa theo tin
tức trên báo chí.</em>"
Một viên chức tòa Ðại Sứ Nhật nói với tham tán chính trị
Mỹ họ ngạc nhiên trước phản ứng của Việt Nam vì thật ra
viện trợ của Nhật bị cúp trước đó mấy tháng rồi. Bà
này nói phía Nhật tin rằng vụ hối lộ này có liên quan tới
nhiều người, không chỉ có ông Sỹ.
Thêm chi tiết vụ án được tiết lộ trong một công điện
khác đề ngày 30 tháng 12. Trong một buổi ăn trưa, Ðại Sứ
Nhật Mitsuo Sakaba nói thêm cho Ðại Sứ Michalak biết về vụ
án:
"<em>Sau cuộc điều tra sơ khởi, nhà chức trách Nhật tới
Việt Nam để tiếp tục điều tra và tìm thêm bằng chứng cho
vụ án ở Nhật. Họ không được phía Việt Nam chính thức
hợp tác và đành phải điều tra không chính thức trong hai
tháng. Sau đó (tức khoảng tháng 10) phía Việt Nam bắt đầu
điều tra.</em>"
Ðại Sứ Sakaba nói: "<em>Viên chức PCI thú nhận đã trao tổng
cộng $2.3 triệu cho Sỹ để được chọn là tư vấn trưởng
cho dự án đại lộ Ðông Tây,</em>" và cho biết thêm về
chuyện trao tiền:
"<em>Có nhiều tay trung gian cho PCI, chuyển nhiều món tiền khác
nhau, nhưng tất cả đều đưa tiền cho một người, là ông
Sỹ.</em>"
Bộ Trưởng Công An Lê Hồng Anh là người do dự không muốn
công khai điều tra ông Sỹ. Phải tới sau khi chính phủ Nhật
áp lực, Thủ Tướng Dũng mới công khai tuyên bố điều tra và
Bộ Trưởng Anh miễn cưỡng đồng ý.
Một trong những vấn đề bên Nhật đòi hỏi, là Việt Nam
phải trả lại số tiền $30 triệu đã trả cho PCI. Ðây là
lần đầu tiên trong lịch sử Nhật đòi lại tiền viện trợ.
Ông Sabaka nói ngay cả trong vụ PMU-18, nước Nhật cũng không
đòi tiền lại và chính phía Việt Nam tự ý trả lại trị giá
hai chiếc xe được cho là mua bất hợp pháp.
Việc Nhật cúp viện trợ, tuy phía Nhật nói với Mỹ là
"<em>không phải để áp lực Việt Nam,</em>" nhưng cũng đã
có tác dụng đó. Năm ngày sau khi công bố tin viện trợ bị
cắt, ông Sỹ bị bắt, bị truy tố.
Tới tháng 2 năm 2009, Nhật nối lại nguồn viện trợ. Ông Sỹ
bị kết án vào tháng 9 với bản án 3 năm tù và tới tháng 10,
một bản án khác được đưa ra, tuyên phạt ông Sỹ tù chung
với tội danh "nhận hối lộ."
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/10237), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét