gọn là bầu Kiên) đã làm được một việc có ý nghĩa: Sổ
toẹt cái báo cáo đẹp đẽ về bóng đá ngay tại Hội nghị
tổng kết mùa giải bóng đá Việt Nam 2011. Hơn thế nữa, sau
phát biểu của ông, từ "SẠCH" được báo chí nhắc đến
rất nhiều. Nhiều người bày tỏ khát vọng sống sạch không
chỉ trong bóng đá mà còn ở nhiều lĩnh vực khác của cuộc
sống. Như vậy là chúng ta công khai thừa nhận với nhau, cuộc
sống xã hội đang bị nhiễm "BẨN" nặng.</strong></em>
<h2>Bóng đá được chọn làm nơi khởi đầu cho khát vọng
"Sạch"?</h2>
Kỳ lạ là bóng đá Việt Nam rất lẹt đẹt, xếp hạng thứ
129 gì đó, nhưng tình yêu bóng đá của người Việt Nam được
xếp vào loại nhất, ngang ngửa với dân Brazil. Đã có những
lúc bóng đá Việt Nam sạch sẽ, thơm tho cuốn hút hàng triệu
khán giả tới sân.
Bao nhiêu năm nay, người ta nói về cái bẩn của bóng đá,
nhưng chỉ nói ở quán nước hay trên báo, còn vừa rồi ông
Kiên nói trực diện ngay tại Hội nghị của Liên đoàn bóng
đá Việt Nam. Thật vui khi có người dũng cảm và thẳng thắn
nói lên khát vọng SẠCH. Còn vui và hy vọng hơn khi những
người yêu cái sạch lần này rất kiên quyết. Họ được sự
cổ vũ của đông đảo quần chúng nên quyết tâm làm cuộc
"cách mạng SẠCH" trong bóng đá. Và "chuyển động sạch"
trong bóng đá Việt Nam đã được bắt đầu. Kết quả ra sao
thì chúng ta còn phải chờ đợi, nhưng ít nhất là chúng ta có
niềm hy vọng.
Tôi rất hoan nghênh, thậm chí là biết ơn những doanh nhân tài
năng và thành đạt bỏ nhiều tiền và công sức ra để phát
triển bóng đá nước nhà, nhưng tôi vẫn xin nói thẳng là họ
vẫn thiếu một chút cao ngạo! Hơn nữa, họ là những doanh
nhân mà lại không biết quý trọng "thương hiệu". Những
cái tên đã trở thành "thương hiệu" của bóng đá Việt Nam
như Thể Công, Công an Hà Nội, Cảng Hải Phòng, Cảng Sài
Gòn… đã bị xóa đi không thương tiếc vì một số người có
tiền. Tại sao không học nước ngoài? Tỷ phú người Nga
Abramovich bỏ tiền mua đội bong Chelsea của Anh nhưng ông ta có
đổi tên đội bóng ấy đâu? Hay nước Nga đã trải qua những
biến động lớn, các đội bóng nổi tiếng đã thay chủ sở
hữu, nhưng vẫn còn đó những cái tên quen thuộc: Spartak, CSKA,
Dinamo, Lokomotiv… Bỏ tiền ra để "chơi" bong đá nhưng không
gắn tên tuổi mình, công ty mình vào đó mới là cuộc "chơi
đẹp".
Dẫu sao thì hiện nay ở nước ta, trong bóng đá đã thể hiện
khát vọng SẠCH. Nhưng có lẽ bóng đá chỉ là sự khởi đầu,
vì cái BẨN hiện hiện khắp nơi. Muốn bóng đá sạch, chúng ta
phải làm đồng bộ thì cơ hội thành công sẽ lớn hơn nhiều.
Hơn nữa, có những lĩnh vực quan trọng hơn, thiết thực hơn
bóng đá đang rất mong được làm sạch.
<h2>Thời trong trẻo, thanh tao nay còn đâu?!</h2>
Năm 1982, tôi tốt nghiệp đại học. Sau khi nộp giấy tờ cho
Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp, tôi về quê đi tắm
biển. Sau vài tháng có giấy gọi ra nhận công tác. Nhận quyết
định xong, tôi phải hỏi đường chán mới về được trụ
sở Tạp chí Cộng sản. Tôi ra mắt cơ quan bằng một bao thuốc
lá Sông Cầu và một lạng chè Thái Nguyên. Hơn chục năm làm
việc ở đó cho tôi biết nhiều thứ. Tôi chuyển chỗ làm
việc nhiều lần nữa, nhưng lãnh đạo ở các cơ quan tôi đến
làm việc không nhận được ở tôi một chút quà, kể cả một
chai rượu. Ấy vậy mà tôi vẫn làm việc bình thường, thân
thiện.
Chính vì vậy, dăm năm trước, khi một người bạn khoe: "Mình
vừa chạy cho con gái mình vào làm việc ở Bệnh viện Xanh Pôn.
May có người quen mối lái, hết có 70 triệu đồng thôi", tôi
đã nổi đoá lên: "Cái gì?! Lương tâm của cái bọn người
ấy ở đâu mà nỡ lấy 70 triệu đồng mới cho người học
giỏi, có bằng cấp đàng hoàng được làm việc để cứu
người?!". Thấy tôi hùng hổ, mấy người bạn chỉ cười,
cho rằng tôi chẳng hiểu gì thực tế cuộc sống ở Việt Nam
cả, chỉ cần sống một thời gian sẽ thấy.
Đúng thế thật, mấy năm sau tự tôi được chứng kiến cảnh
ăn tiền vô tội vạ ở mọi lĩnh vực, trong đó có ngành y
tế, giáo dục, văn hóa… và đặc biệt là lĩnh vực tổ
chức-cán bộ. Người ta làm bẩn mọi thứ vì tiền.
Tôi là người am hiểu giáo dục vì có 5 năm ngồi ở trụ sở
Bộ Giáo dục và Đào tạo 49 Đại Cồ Việt, Hà Nội nên thật
sự căm phẫn vì những cái bẩn trong ngành này. Để được
làm giáo viên mà phải chạy tới cả trăm triệu đồng thì mong
gì nền giáo dục ấy sạch sẽ, tốt đẹp! Khi người ta công
khai bôi bẩn nền giáo dục, cũng có nghĩa là cuộc sống càng
ngày càng bẩn nặng.
Nhưng nguyên nhân của mọi cái bẩn có lẽ nằm ở công tác
tổ chức – cán bộ, hay nói chính xác là nơi sắp xếp
"ghế", dự định ban phát chức, quyền.
<h2>Bây giờ, cái gì cũng đùng đục, bẩn thỉu</h2>
Tôi có nhiều bạn bè, người quen có chức có quyền, nhưng
cũng có nhiều người không được ngồi vào cái ghế mà đáng
ra họ được ngồi. Còn có những người không hề có những
phẩm chất xứng đáng với vị trí đó, nhưng họ vẫn cứ
được đặt vào. Ngồi trò chuyện với mọi người, được
biết là người ta chạy bằng tiền cả đấy. Thế mới biết
cái câu: "Cái gì không mua được bằng tiền thì mua được
bằng rất nhiều tiền" là rất chí lý.
Mặc dù không có giá cố định cho những chức vụ tương
đương vì ở những vùng miền khác nhau, giá khác nhau. Hoặc
cũng là vụ trưởng cả đấy, nhưng ở vụ tài chính - kế
toán khác với vụ, quản lý học sinh – sinh viên chẳng hạn.
Chỉ biết chức vụ càng cao, vị trí càng béo bở thì số
tiền chi ra để được ngồi vào đó càng nhiều, có khi lên
tới hàng chục tỷ đồng.
Tôi có người anh em họ, công tác trong lực lượng vũ trang.
Gần chục năm trước đây, khi anh mang quân hàm thượng tá, anh
đã giữ chức trưởng phòng. Bây giờ anh đã mang quân hàm
đại tá, nhưng vẫn trưởng phòng. Tôi hỏi: "Tại sao anh
không được lên chức Cục phó, Vụ phó gì đó?". Anh cười
ngượng nghịu rồi khẽ trả lời: "Tôi không đủ tiền đi
"chợ". Với chức vụ đó phải mất cỡ 1 tỷ, tôi gom mãi
cũng chỉ đủ 500 triệu. Vậy nên chấp nhận "đứng" mãi
chức trưởng phòng". Còn một người bạn học cùng phổ
thông với tôi, làm cấp phó từ năm 1989 đến bây giờ mà
không lên trưởng được. Vừa rồi mới gặp nhau, tôi hỏi
thẳng: "Tại sao cậu mãi không lên được cấp trưởng?
Đừng nói với tôi là cậu không đủ tiền để đi "chợ"
đấy!". Anh bạn cười buồn, nhưng vẫn không giấu được
vẻ ranh mãnh, anh nói: "Tiền thì tôi có đủ, nhưng mãi gần
đây mới được gợi ý. Tôi nhẩm tính, thấy mình tuổi đã
cao, chi phí nhiều, thời gian tại vị ngắn, có giỏi cướp may
ra mới hoà vốn. Vì vậy tôi thôi, không chạy chọt nữa…"
<h2>"Thợ mộc vĩ đại và Giám đốc Tiếp thị đại
tài"</h2>
Trong cuộc gặp mặt bạn bè vui vẻ, một người đưa ra câu
đố đơn giản: "Theo các vị thì những người thợ mộc
giỏi nhất sống ở đâu?". Nhiều người trả lời: "Ở
Đồng Kỵ, Bắc Ninh". "Sai, những người thợ mộc giỏi
nhất, tạo nên những mặt hàng đắt tiền nhất sống ở Thủ
đô Hà Nội. Các vị thấy đó, họ tạo nên những chiệc ghế
bán hàng chục tỷ đồng…". Có người đế thêm vào:
"Đúng vậy, nhưng họ không chỉ là những người thợ mộc
vĩ đại đơn thuần mà còn kiêm luôn cả chức Giám đốc tiếp
thị nữa. Họ rao bán những chiếc ghế đó đúng lúc, đúng
chỗ nên luôn luôn có cạnh tranh đẩy giá lên. Kết quả họ
bán được giá rất hời". "Anh có ví dụ nào về vấn đề
này không?". "Có chứ! Trước ngày quyết định ai giữ vị
trí gì trong bộ máy công quyền của chúng ta vừa qua, có một
người đến chơi ở nhà một người có quyền cao, chức
trọng, có thể quyết định nhiều thứ. Vị này hỏi người
đến chơi: "Chú đã yên vị chưa?" "Làm sao yên được
anh?! Em quen với công việc điều hành cụ thể trên địa bàn,
nay làm một việc thiên về tổ chức trong các cơ quan, thấy
không hợp". "Vậy còn một vị trí nữa, nhưng chú không
phải là ứng cử viên duy nhất đâu…". Thế là người khách
hiểu, anh ta về, chuẩn bị tiền, vàng mang đến những nơi
cần thiết. Mấy ngày sau, anh ta ngồi vào vị trí mới, không to
hơn về hàm, cấp nhưng nhiều bổng lộc hơn. Các anh có thấy
người rao bán chiếc ghế đó tiếp thị tinh tế không?"
Ở bàn trà, quán nhậu, công sở (khi thủ trưởng cơ quan không
có mặt), trong gia đình, mọi người đều nói về những tệ
nạn bẩn thỉu trong các lĩnh vực của cuộc sống. Ai cũng căm
tức điều này, muốn loại bỏ nó nhưng chưa biết làm thế
nào.
<h2>Đi tìm nơi hang ổ của cái bẩn</h2>
Trên một chuyến xe chở đại biểu dự hội thảo ở Đồ Sơn
về Hà Nội, khi mọi người nói về vai trò quan trọng của
công tác tổ chức - cán bộ, tôi góp vui bằng câu chuyện sau:
"Tôi có người bạn từ cơ quan trở về, vui sướng nói với
bố: "Bố mừng cho con đi! Con vừa được đề bạt làm Vụ
trưởng Vụ Tổ chức - cán bộ!". Ông bố buồn bã lắc đầu
rồi nói: "Sao mày dại dột vậy con?! Đấy là chỗ dành cho
bọn vô học, mày là tiến sỹ, sao lại nhận cái chức đó?".
"Căn cứ vào đâu mà bố lại nói vậy?"; "Thế mày chỉ
cho tao ở Việt Nam cũng như trên thế giới, có cái trường
đại học nào gọi là trường Đại học Tổ chức không?"".
Mọi người cười ồ vui vẻ, chỉ có hai người là không
cười. (Sau này tôi mới biết đấy là hai quan chức làm ở Vụ
Tổ chức của một Bộ quan trọng ở Hà Nội). Tôi cho rằng,
nguyên nhân chính của cái BẨN mà chúng ta đang phải chịu
đựng hôm nay bắt nguồn từ việc mua quan, bán chức; hay như
bây giờ người ta thường nói là "chạy chức, chạy
quyền". Vì đã bỏ tiền ra để "mua" chức, quyền; khi có
chức quyền rồi thì người ta tìm cách lấy lại vốn – không
chỉ hoàn vốn, mà phải có lãi. Thế là nạn tham nhũng tràn
lan. Quan chức thì ăn tiền của cán bộ, nhân viên; cán bộ,
nhân viên thì ăn tiền của dân; trong giáo dục: trưởng phòng
giáo dục, hiệu trưởng ăn tiền của giáo viên, giáo viên ăn
tiền của cha mẹ học sinh… Tóm lại, chỉ những người dân
không có chức tước hay không phụ trách một công việc nào
đấy là không ăn "bẩn" được mà thôi.
Ai cũng công nhận việc hối lộ tiền bạc để được việc
là bẩn thỉu, nhưng nhiều người vẫn phải "nhắm mắt đưa
chân", nghĩa là chúng ta đã chấp nhận sống chung với cái
"bẩn" vì chống lại nó rất khó.
<h2>Cần nhiều "bầu Kiên" cho các lĩnh vực khác</h2>
Chưa biết trong tương lai bóng đá Việt Nam có trở nên sạch
sẽ và có đẳng cấp hay không, nhưng ít ra đã có những
chuyển động tích cực. Tất cả những điều này có được
là nhờ sự dũng cảm của ông Kiên và sự ủng hộ của quần
chúng thông qua hệ thống truyền thông. Bóng đá đã có
"chuyển động sạch", vậy các lĩnh vực khác thế nào?
Bầu Kiên đã tạo ra chuyển động sạch trong bóng đá Việt
Nam, nhưng điều chúng ta cần là "chuyển động sạch" trong
tất cả các lĩnh vực của cuộc sống, nhất là những lĩnh
vực như: Tổ chức – cán bộ (bố trí những người xứng
đáng vào những vị trí lãnh đạo quan trọng), an ninh, quốc
phòng, giáo dục, y tế, đầu tư, thuế vụ, văn hóa, nghệ
thuật… Tất cả những lĩnh vực này cần trở nên sạch sẽ
và mạnh mẽ.
Để tạo ra chuyển động sạch trong lĩnh vực này phải có
những người dũng cảm ở những tổ chức quan trọng như Quốc
hội, Trung ương Đảng, Chính phủ… Phải là những người có
hiểu biết, có niềm tin, có chí khí mới có thể phát biểu
thẳng thắn ở những diễn đàn quan trọng này (đã có một
số người như thế là đại biều Quốc hội khóa trước như
ông Nguyễn Minh Thuyết, bà Phạm Thị Loan, nhưng họ chưa kịp
nói những gì quan trọng nhất (tôi tin thế!) thì nay đã không
còn cơ hội để nói nữa. Nhưng tôi thấy vẫn có những trí
thức, doanh nhân, những người có chí khí trong các cơ cấu tổ
chức quyền lực của đất nước. Hy vọng những vị này làm
được cái việc giống bầu Kiên ở lĩnh vực của mình.
Nhiều người cho rằng, sở dĩ bầu Kiên nói thẳng nói thật
được vì lãnh vực bóng đá dù sao vẫn còn chỗ cho "fair
play" (chơi đẹp), còn ở những lĩnh vực khác thì đừng có
mơ, mà càng lên cấp cao, càng khốc liệt.
Thật ra tôi cũng biết điều này, nhưng tôi lại có niềm tin
vào tiết tháo, vào sự hào sảng của một số trí thức, doanh
nhân, quan chức… Ngày xưa ở nước ta có cụ Chu Văn An dám
dâng tấu đòi chém 7 tham quan là đại thần của triều đình.
Tuy ý nguyện của cụ Chu Văn An không được vua thực hiện,
nhưng họ (vua và 7 người bị đề nghị chém) vẫn để cụ
từ quan, về quê mở trường dạy học.
Còn nói rộng ra, thời xa xưa ở Trung Quốc có nhiều chuyện
còn ghê gớm hơn. Vua Trụ là người gian ác, đại quan Tỷ Can
luôn can ngăn những việc dốt, việc xấu, việc ác của vua
Trụ. Tức giận, vua Trụ nói với Tỷ Can: "Ta nghe nói tim của
thánh nhân có 7 lỗ", rồi bèn ra lệnh mổ Tỷ Can để xem tim.
Vua Trụ làm thế cốt để dọa những người khác không
được vạch cái xấu của vua ra, nhưng sau này vẫn còn nhiều
người chỉ ra cái dốt, cái xấu, cái ác của vua giữa sân
rồng. Họ nói xong, xăm xăm bước tới vạc dầu và bình thản
nhảy vào đó.
Dưới chế độ quân chủ độc tài xa xưa mà có những người
làm được như vậy, huống hồ hiện nay ta đang sống trong
thời đại dân chủ. Hơn nữa Đảng cộng sản Việt Nam xem
chuyện "Phê bình và tự phê bình" là một trong những biện
pháp làm cho Đảng trong sạch, vững mạnh hơn thì việc chỉ ra
cái kém của Đảng chắc phải được hoan nghênh!?
Nếu việc phát biểu thẳng thắn về những sự việc bẩn
thỉu trong đời sống của chúng ta ở những diễn đàn quan
trọng thực sự nguy hiểm thì những ai đó có vị thế, trách
nhiệm, có lương tâm, có chí khí vẫn phải làm. Để làm
được điều này, hãy sống theo phương châm của những người
thông thái: Xem ngày nào còn lại trong cuộc đời của mình cũng
như ngày cuối cùng! Khi đã có được quan niệm như vậy, mọi
việc trở nên nhẹ nhàng, kể cả cái chết.
Nếu tất cả chúng ta có khát vọng sống SẠCH mạnh mẽ, chúng
ta phải ủng hộ những người lên tiếng vạch trần cái bẩn
ở bất kỳ cấp nào trong bậc thang quyền lực đương thời
thì có hy vọng được sống trong sự sạch sẽ.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/10153), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét