width="480" height="300" alt="DANLUAN0100082.jpg" /></center>
Nhân ngày quốc khánh Trung Quốc 1-10- 1949 – 1-10-2011, trên báo
chí quốc tế đang diễn ra cuộc bàn luận lý thú về triển
vọng phát triển của Trung Quốc. Có những ý kiến trái ngược
nhau.
Một bên là những ý kiến ca ngợi sự phát triển liên tục
của Trung Quốc, từ một nước nghèo, lạc hậu, thực hiện 4
hiện đại hóa, trở thành nước công nghiệp ở mức trung
bình, đang lao tới như một đoàn tàu tốc độ cao, gia nhập
câu lạc bộ các nước phát triển, thành siêu cường.
Trên báo The Age của Úc một nhà bình luận nổi tiếng dự
đoán rằng Trung Quốc vẫn sẽ duy trì tỷ lệ phát triển
chừng 10 % mỗi năm, sau khi vượt giá trị sản lượng nước
Đức, nước Anh, năm nay vượt qua Nhật Bản, tất sẽ vượt
Hoa Kỳ trong hơn 1 chục năm nữa thôi. Hoa Kỳ và châu Âu đang
lâm vào khủng hoảng và trì trệ nặng kéo dài cả về tài
chính và kinh tế. Có thể đoán trước thế kỷ XXI là <em>thế
kỷ của Trung Quốc</em>. Nhiều nhà kinh tế Trung Hoa cũng tỏ ra
lạc quan, nêu cao vai trò chủ nợ thế giới của Trung Quốc, có
dự trữ ngoại tệ hơn 3 ngàn tỷ đôla, đang phóng túng đầu
tư và viện trợ lớn cho hàng loạt nước châu Phi, còn bỏ
tiền đầu tư và cho một số nước châu Âu vay dài hạn để
kiếm thêm lợi nhuận lớn.
Tuy nhiên, cũng có luồng suy nghĩ và lập luận trái ngược.
Một số chuyên gia kinh tế, như Robert Fogel, giáo sư đại học
Harvard Hoa Kỳ được tặng giải Nobel về kinh tế; nhà bình
luận Salvatore Babones… cho rằng nên thận trọng, đi vào chiều
sâu tình hình kinh tế - xã hội để phân tích, cần thấy Trung
Quốc có nhiều nét đặc thù. Trung Quốc hiện là nước mới
giàu lên, nhưng còn rất nghèo, tổng sản lượng lớn là do dân
quá đông, hơn 1,3 tỷ dân, nhưng hiện thu nhập tính theo đầu
người lại đứng thứ 93 của thế giới - hơn 4.000 đôla/năm -
chỉ bằng 1/10 của Hoa Kỳ. Chất lượng phát triển rất thấp.
Các nhà kinh tế - xã hội cho rằng từ nghèo giàu lên đến
mức trung bình có thể là một bệ phóng, lại có thể là<em>
một cạm bẫy</em>. Họ đưa ra những thí dụ ở Nam Mỹ và
châu Á. Argentina trong 26 năm từ 1964 đến 1990 sản lượng tính
theo đầu người từ 1.000 đôla lên đến 8.000 đôla, nhưng 12
năm sau con số ấy tụt hẳn xuống, nay chỉ còn 2.000. Indonesia
và Philippines cũng vậy, sau một thời gian phát triển cao lại
trì trệ, từ hơn 3.000 đôla nay chỉ còn 2.000 đôla/năm. Trong
khi đó Singapore và Nam Triều Tiên giữ được tốc độ phát
triển đều đặn, nay đạt hơn 40.000 đôla/năm. Đó là những
con hổ phát triển lên thành rồng.
Vậy bí quyết để biến thành hổ rồi thành rồng là gì? Các
bài phân tích chỉ rõ ngay sau khi đạt được phát triển tốc
độ khá cao, lãnh đạo các nước đó cần khiêm tốn và tỉnh
táo, có những chính sách và chủ trương kịp thời:
- <em>Phân chia thành quả phát triển</em> công bằng, rộng khắp,
ngành nào, địa phương nào, cá nhân nào đóng góp nhiều cho
phát triển được hưởng tương đương, không để cho sự tăng
trưởng chung bị những kẻ bất xứng tước đoạt một cách
bất công, sẽ làm mất nhuệ khí phát triển, nhất là các nhà
kinh doanh vừa và nhỏ;
- Việc <em>phòng chống tham nhũng và lãng phí</em> phải được
đặt ra cấp bách nghiêm chỉnh, thành quả phát triển ưu tiên
tăng vào <em>quỹ tiền lương</em> cho lao động, viên chức,
thực hiện pháp luật thật nghiêm, đề cao đạo đức xã hội,
coi kẻ tham nhũng xấu và nhục như bọn móc túi, bọn đào
ngạch, bọn mafia cướp nhà băng. Để ai cũng <em>không cần,
không dám, không nỡ</em> phạm tội tham nhũng, như ông Lý Quang
Diệu khuyên nhà cầm quyền Hà Nội để rồi lắc đầu chán
nản <em>«vì họ không muốn nghe tôi»</em>.
- Thành quả phát triển cần dồn trước hết không phải cho
quốc phòng an ninh thường là một cách quá đáng, vượt quá xa
sự cần thiết, mà cho <em>giáo dục, y tế và nghiên cứu khoa
học</em>, vì đó là những nhân tố trực tiếp nâng cao chất
lượng của nhân lực, của con người, động lực đầu tiên
của phát triển. Riêng với Trung Quốc đây là vấn đề hệ
trọng vì nền giáo dục trong cả nước còn sơ khai, cấp đại
học bị xếp hạng thấp, y tế xã hội lạc hậu, bảo hiểm
xã hội thô sơ.
Điều nguy hiểm ở Trung Quốc hiện nay là chênh lệch giàu
nghèo không những không thu hẹp, lại mở rộng ra ở mức quá
đáng. Mới cách đây 30 năm, Trung Quốc chỉ có vài tỷ phú
đôla, nay đã lên đến gấn 200 tỷ phú, tỷ phú giàu nhất
sắp được vào Ban Chấp hành Trung ương đảng CS. Trong khi ở
sâu trong nội địa, có vùng thu nhập bình quân chỉ đạt 1/10
mức trung bình. Hiện nay 1% dân số - chừng 12 triệu người
thuộc phe nhóm, gia đình, con ông cháu cha thế lực cầm quyền -
nắm trong tay hơn 40 % tài sản quốc gia. Bất mãn xã hội tăng
rõ rệt. Mất ổn định chính trị do lòng dân không yên thêm
trầm trọng. Bùng nổ xã hội là tất yếu. Hiện nay một năm
đã có hơn 300.000 cuộc đấu tranh, đình công, bãi công, phá
hoại công sở, nhà máy, gấp 6 lần 10 năm trước.
Các học giả gọi tình trạng đó là <em>«bị sập bẫy của
phát triển», «chui vào cạm bẫy của mức công nghiệp trung
bình»</em>, lãnh đạo thất bại trong việc <em>«làm chủ chất
lượng phát triển»</em>, làm thui chột công cuộc phát triển
vì không thay đổi cơ chế, không chuyển đổi hệ thống cai
trị.
Họ cho đây là căn bệnh cận thị của các nhà độc đoán,
không sao nhìn nhận ra tâm lý quần chúng tuy khao khát tiền của
vật chất, nhưng <em>khi tạm no đủ, họ càng khao khát công
bằng xã hội, tự do kinh doanh và nhân cách làm người. </em>
Các nhà kinh tế chỉ cho giới lãnh đạo Trung Quốc rõ là Nam
Triều Tiên, Đài Loan, Philippines, Indonesia không bị sập bẫy là
vì đã sớm từ bỏ chế độ quân phiệt Park Chung Hee, chế
độ độc tài Tưởng Giới Thạch, chế độ độc đoán
Ferdinand Marcos và Suharto. Ngay Singapore cũng đã cho phép đảng
Dân chủ hoạt động và đặc biệt thực hiện tự do báo chí
cởi mở nhất Đông Nam Á, có nền hành chính «thân dân và
trọng dân» nhất châu Á, còn đạt kỷ lục về chống tham
nhũng, chính quyền trong sạch, đứng hàng đầu của thế giới.
Có nhiều nhân vật cấp cao của Trung Quốc đồng tình cảnh
báo nguy cơ «sập bẫy» trên đây.
Trung tướng Lưu Á Châu, chính ủy Học viện Quốc phòng, công
khai cảnh báo rằng Trung Quốc sẽ sụp đổ như Liên Xô trước
đây nếu không sớm từ bỏ chế độ hiện nay. Ông tự nhận
là người yêu nước nên mới cảnh báo điều này, ông khẳng
định ông không là kẻ theo Mỹ, nhưng công nhận kiểu chế
độ Hoa Kỳ là mô hình tốt nhất. Ông chỉ rõ sức mạnh Hoa
Kỳ không nằm ở phố Wall, trụ sở của các trùm tư bản;
cũng không nằm ở thung lũng Silicon, trung tâm sản xuất điện
tử ở California, mà là ở <em>cơ chế dân chủ và nền pháp
trị tiên tiến</em>, mô hình mà Trung Quốc cần áp dụng để
phát triển bền vững.
Sự sụp đổ đột nhiên của các chế độ độc đoán ở Bắc
Phi đang trên đà phát triển là thêm một cảnh báo «sập bẫy
trong phát triển» cho Trung Quốc và một số nước phát triển
không lành mạnh, chênh lệch giàu nghèo mở rộng toang hoác, do
đó không vững bền, chứa nhiều nguy cơ, dễ đổ vỡ.
<strong>Bùi Tín</strong>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/10118), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét