Hellman/Hammett</h2>
(Bangkok, ngày 14 tháng Chín năm 2011) – Hôm nay, Tổ chức Theo
dõi Nhân quyền công bố có tám cây bút người Việt trong số
48 tác giả với một nhóm nhà văn đa dạng từ 24 quốc gia vừa
được trao giải thưởng uy tín Hellman/Hammett để ghi nhận lòng
dũng cảm và kiên định trước sức ép đàn áp chính trị.
"Các nhà cầm bút ở Việt Nam thường xuyên bị đe dọa,
tấn công, thậm chí bị bỏ tù chỉ vì bày tỏ quan điểm của
mình một cách ôn hòa," ông Phil Robertson, Phó Giám đốc phụ
trách Châu Á của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền, tổ chức quản
lý giải thưởng thường niên Hellman/Hammett nói. "Qua việc vinh
danh các nhà văn dũng cảm, những người đã phải chịu đựng
sự đàn áp chính trị, mất việc làm, thậm chí hy sinh cả tự
do, chúng tôi muốn hướng sự chú ý và ủng hộ của quốc tế
tới những cá nhân mà chính phủ Việt Nam đang cố buộc họ
phải câm lặng."
Tất cả những người được giải năm nay ở Việt Nam đều
là những cây bút mà tác phẩm và hoạt động của họ bị
chính phủ đàn áp với chủ ý hạn chế tự do ngôn luận,
kiểm soát báo chí độc lập, giới hạn khả năng truy cập và
sử dụng internet.
Tất cả những người được giải trong quá khứ đã từng,
hoặc hiện tại vẫn đang bị giam giữ. Vài người đã bị côn
đồ được hợp thức hóa tấn công và đả thương, hay bị
đấu tố và hạ nhục trong các buổi họp quần chúng được
dàn dựng trước. Tất cả những người được trao giải đều
từng bị chính quyền áp dụng các biện pháp đối phó, gây
cản trở tới đời sống và công việc, từ cắt đường
điện thoại và hạn chế đi lại, đến gây sức ép với gia
đình để buộc họ chấm dứt các việc làm của mình.
Những người được trao giải năm nay gồm có Cù Huy Hà Vũ,
một nhà vận động pháp lý; Hồ Thị Bích Khương, một nhà
vận động nhân quyền; Lê Trần Luật, nguyên luật sư; Nguyễn
Bắc Truyển, cựu tù nhân chính trị; Nguyễn Xuân Nghĩa, nhà
vận động tự do ngôn luận; Phan Thanh Hải, nhà vận động
pháp lý; Tạ Phong Tần, người viết blog; và Vi Đức Hồi,
nguyên cán bộ Đảng.
Cù Huy Hà Vũ, Nguyễn Xuân Nghĩa và Vi Đức Hồi hiện đang ở
tù. Hồ Thị Bích Khương bị bắt ngày 15 tháng Giêng năm 2011
không rõ tội danh và vẫn đang bị tạm giữ. Phan Thanh Hải đã
bị giam giữ từ ngày 18 tháng Mười năm 2010 với cáo buộc
tuyên truyền chống nhà nước. Tạ Phong Tần mới bị bắt ngày
mồng 5 tháng Chín năm 2011 không rõ tội danh. Nguyễn Bắc
Truyển, sau khi thụ án 42 tháng tù, đang bị quản chế và không
được tự do đi lại. Chỉ có mỗi Lê Trần Luật là không bị
giam giữ, nhưng hàng ngày bị công an theo dõi rất sát sao. (Xem
chi tiết tiểu sử trong phần dưới đây.)
"Tôi tha thiết mong rằng tự do dân chủ sẽ sớm đến với
nhân dân tôi, mọi người trên đất nước mình phải được
hưởng quyền con người như các nước tiến bộ khác trên thế
giới," Hồ Thị Bích Khương viết. "Tôi thấy trong cuộc
đấu tranh này, một lời nói lên tiếng của quý vị không chỉ
là nguồn động viên khích lệ mà chính các quý vị đang góp
phần đấu tranh cho dân tộc và cho nhân dân Việt Nam."
Giải thưởng thường niên Hellman/Hammett được trao cho các nhà
văn trên khắp thế giới là nạn nhân của đàn áp chính trị
hoặc lạm dụng về nhân quyền. Một ban tuyển chọn uy tín trao
giải tiền mặt nhằm vinh danh và trợ giúp những cây bút mà
tác phẩm và hoạt động của họ bị đàn áp do chính sách hà
khắc của chính quyền.
Giải thưởng này mang tên nhà biên kịch người Mỹ Lillian
Hellman và bạn đồng hành lâu năm của bà, tiểu thuyết gia
Dashiell Hammett. Cả hai đều từng bị truy vấn trước các ủy
ban quốc hội Mỹ về niềm tin chính trị và liên hệ với các
nhóm phái của họ trong thời kỳ điều tra chống cộng ngặt
nghèo do Thượng nghị sĩ Joseph McCarthy dấy lên vào thập niên
1950. Hellman chịu thiệt thòi về nghề nghiệp và gặp khó khăn
khi kiếm việc làm. Hammet phải vào tù một thời gian.
Năm 1989, những người chịu trách nhiệm điều hành di chúc
của Hellman đề nghị Tổ chức Theo dõi Nhân quyền thiết lập
một chương trình nhằm giúp đỡ các nhà văn bị đàn áp vì
bày tỏ những quan điểm ngược với chính phủ của họ, vì
chỉ trích các quan chức hoặc các hành động của chính phủ,
hoặc vì viết về những đề tài mà chính phủ của họ không
muốn phơi bày ra ánh sáng.
Trong 22 năm qua, hơn 700 nhà văn từ 92 nước đã nhận giải
Hellman/Hammett. Trong suốt những năm đó, hơn 3 triệu đô la đã
được trao cho các cây bút bị ngược đãi. Chương trình này
cũng trao những khoản tài trợ khẩn cấp nhỏ cho những nhà
văn đang cần cấp tốc rời khỏi đất nước của họ, hoặc
những người cần được điều trị y tế ngay sau khi ra tù
hoặc bị tra tấn.
"Giải Hellman/Hammett nhằm mục đích giúp đỡ những nhà văn
đã chịu thiệt thòi vì bày tỏ những ý kiến hoặc thông tin
chỉ trích các chính sách hay phê phán nhà cầm quyền," Lawrence
Moss, điều phối viên của giải thưởng, phát biểu. "Nhiều
nhà văn được vinh danh qua giải thưởng này cùng chia sẻ mục
đích chung với Tổ chức Theo dõi Nhân quyền: Bảo vệ nhân
quyền cho những người dễ bị tổn thương bằng cách đưa ra
trước ánh sáng những vụ lạm dụng và xây dựng áp lực công
luận để thúc đẩy những thay đổi tích cực."
<strong>Lý lịch vắn tắt của những người được trao giải
Hellman/Hammett năm nay ở Việt Nam:</strong>
<strong><span class="underlined-text">Tiến sĩ Cù Huy Hà
Vũ</span></strong>, 54 tuổi, là một họa sĩ có bằng tiến sĩ
luật của Đại học Sorbonne. Ông xuất thân trong một gia đình
ưu tú với nhiều đảng viên cao cấp của Đảng Cộng sản
Việt Nam và lão thành cách mạng. Tiến sĩ Vũ nổi tiếng nhất
với hai lá đơn kiện Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, đơn kiện
thứ nhất về việc đã ký Quyết định 167 tháng Mười một
năm 2007, phê duyệt dự án khai thác bô-xít đang gây nhiều tranh
cãi trên khu vực Tây Nguyên. Lá đơn thứ hai của Ts. Vũ kiện
thủ tướng đã ký Nghị định 136 năm 2006, có hiệu lực cấm
khiếu kiện tập thể. Ngoài ra, Ts. Vũ còn được biết đến
với các hành động công khai chỉ trích các quan chức cao cấp
của chính quyền, trong đó có Trung tướng Vũ Hải Triều của
Bộ Công an vì bị cho là đã chỉ đạo tấn công vi tính nhằm
vào các trang mạng nhạy cảm về chính trị không được lòng
chính quyền, và Lê Thanh Hải, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ
Chí Minh vì bị cho là đã tịch thu đất đai của các gia đình
liệt sĩ. Ts. Vũ bị bắt vào tháng Mười một năm 2010. Ông bị
đưa ra xử ngày mồng 4 tháng Tư năm 2011 với mức án 7 năm tù
và 3 năm quản chế vì đã vi phạm điều 88 bộ luật hình sự
có quy định cấm tuyên truyền chống nhà nước.
<span class="underlined-text"><strong>Hồ Thị Bích
Khương</strong></span>, 44 tuổi, là thành viên của một nhóm đang
hình thành và phát triển nhanh chóng gồm các nông dân sử dụng
mạng Internet để bảo vệ quyền lợi của những người dân
nghèo không có ruộng đất, và thúc đẩy quyền tự do ngôn
luận và tự do lập hội. Không những ghi chép rất cụ thể
về các hình thức đàn áp và sách nhiễu mà bản thân và gia
đình phải chịu, Hồ Thị Bích Khương còn viết về những
khổ đau mà những người nông dân nghèo khó và các nhà hoạt
động vì nhân quyền khác đã phải chịu đựng. Tháng Tư năm
2007, bà bị bắt tại một quán cà phê Internet ở Nghệ An và
bị xử hai năm tù vì tội "lạm dụng tự do dân chủ xâm
phạm lợi ích nhà nước" theo Điều 258 của bộ luật hình
sự. Hồi ký về thời gian ở tù của bà được tờ Người
Việt Online, một trong những tờ báo của người Mỹ gốc Việt
có ảnh hưởng lớn nhất ở Quận Cam, bang California, xuất bản
thành nhiều kỳ vào tháng Bảy và tháng Tám năm 2009. Ngày 15
tháng Giêng năm 2011, Hồ Thị Bích Khương bị bắt lại ở
Nghệ An và bị tạm giữ từ đó đến nay.
<span class="underlined-text"><strong>Lê Trần Luật</strong></span>, 41
tuổi, nguyên là luật sư đã bào chữa cho nhiều vụ án nhạy
cảm về chính trị ở Việt Nam. Ông cũng là một blogger viết
rất năng nổ về cải cách pháp lý và các vấn đề nhân
quyền. Văn phòng Luật sư Pháp quyền của ông bị chính quyền
buộc đóng cửa vào năm 2009. Kể từ năm 2008, Lê Trần Luật
bị công an sách nhiễu hàng ngày vì đã nhận các vụ án nhạy
cảm,chẳng hạn như bào chữa cho các nhà vận động dân chủ
Trương Minh Đức, Phạm Bá Hải và Phạm Văn Trội. Sau khi văn
phòng luật của mình bị đóng cửa, Lê Trần Luật không tìm
được việc làm vì công an gây sức ép với những nhà tuyển
dụng tiềm năng để họ không nhận ông. Những bài viết của
Lê Trần Luật mổ xẻ những nhược điểm của hệ thống pháp
luật ở Việt Nam và lên tiếng bảo vệ mạnh mẽ những nhà
vận động dân chủ. Blog của ông bị tấn công và phá hủy
bởi những kẻ tin tặc không rõ danh tính vào tháng Mười một
năm 2010.
<span class="underlined-text"><strong>Nguyễn Bắc
Truyển</strong></span>, 43 tuổi, cựu tù nhân chính trị. Những
bài viết của ông đóng góp cho các trang tin tức hải ngoại
những thông tin về các hành động đàn áp bất công và vi
phạm nhân quyền của chính phủ đã dẫn tới hậu quả ông
bị bắt giữ vào tháng Mười một năm 2006 theo điều 88 của
bộ luật hình sự về tuyên truyền chống nhà nước. Chính
quyền xử ông ba năm sáu tháng tù giam. Kể từ khi được ra tù
vào tháng Năm năm 2010, ông bị quản chế tại gia và luôn bị
sách nhiễu. Những bài viết của Nguyễn Bắc Truyển sau khi ra
tù tập trung vào các bạn tù chính trị của mình, và những
nỗi khó khăn và sự kỳ thị mà cựu tù nhân chính trị phải
đối mặt trong cuộc sống hàng ngày. Ông là một thành viên
tích cực của Hội Ái Hữu Tù nhân Chính trị và Tôn giáo
Việt Nam, có tôn chỉ hỗ trợ các tù nhân và gia đình họ.
<span class="underlined-text"><strong>Nguyễn Xuân Nghĩa</strong></span>,
62 tuổi, là một nhà báo, tiểu thuyết gia, nhà thơ và thành
viên ban biên tập tờ "Tổ Quốc," một tập san dân chủ
phát hành bí mật. Trong vai trò nhà báo, ông đã viết cho nhiều
tờ báo lớn của nhà nước đến tận năm 2003, khi bị cấm
đăng vì tham gia các hoạt động dân chủ. Là một thành viên
lãnh đạo của Khối 8406, một tổ chức dân chủ bị cấm
hoạt động, ông bị bắt vào tháng Chín năm 2008 và khởi tố
về tội tuyên truyền chống nhà nước theo điều 88 bộ luật
hình sự. Sau khi bị tạm giam hơn một năm, Nguyễn Xuân Nghĩa
bị tòa án Nhân dân Thành phố Hải Phòng xử sáu năm tù cộng
thêm bốn năm quản chế trong phiên xử ngày mồng 8 tháng Mười
năm 2009.
<span class="underlined-text"><strong>Phan Thanh Hải</strong></span>, 42
tuổi, là một người viết blog bất đồng chính kiến có bút
danh "Anhbasg." Là một thành viên sáng lập Câu lạc bộ Nhà
báo Tự do, các bài viết của Phan Thanh Hải nhằm thúc đẩy
sự minh bạch trong chính phủ, tự do ngôn luận và tự do lập
hội. Sau khi ông tham gia một cuộc biểu tình ở Thành phố Hồ
Chí Minh phản đối Olympics Bắc Kinh vào tháng Mười hai năm
2007, công an theo dõi Phan Thanh Hải rất ngặt nghèo, và nhiều
lần câu lưu, thẩm vấn ông. Dù Phan Thanh Hải đã tốt nghiệp
khóa luật và hoàn tất mọi thủ tục, đơn xin hành nghề luật
sư của ông vẫn bị Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh từ
chối vì ông đã tham gia biểu tình và các hoạt động trên blog
của mình. Ông không kiếm được việc làm nào ổn định vì
bị công an sách nhiễu. Vào ngày 18 tháng Mười năm 2010, công an
bắt giữ Phan Thanh Hải ở Thành phố Hồ Chí Minh với cáo
buộc tuyên truyền chống nhà nước theo điều 88 bộ luật hình
sự. Ông vẫn đang bị tạm giam.
<span class="underlined-text"><strong>Tạ Phong Tần</strong></span>, 43
tuổi, là cựu sĩ quan công an, nguyên đảng viên Đảng Cộng
sản. Bà bắt đầu viết với tư cách nhà báo tự do vào năm
2004. Các bài báo của bà được đăng trên nhiều tờ báo chính
thống, trong đó có Tuổi Trẻ, Người Lao Động, Vietnam Net,
Pháp luật TP Hồ Chí Minh, Thanh Tra, Cần Thơ và Bình Dương. Kể
từ tháng Ba năm 2006, nhiều bài báo của bà đã được đăng
tải trên trang mạng của Ban Việt ngữ Đài BBC. Điều đó
cuối cùng đã khiến bà bị khai trừ khỏi Đảng Cộng sản.
Kể từ khi khai trương blog riêng "Công lý & Sự thật" qua
Yahoo 360 vào tháng Mười một năm 2006, bà đã trở thành một
trong những người viết blog tích cực nhất ở Việt Nam. Bà
đã chấp bút cho ra hơn 700 bài viết về các vấn đề xã hội,
bao gồm ngược đãi trẻ em, tham nhũng, chính sách thuế bất
công nhằm vào người nghèo, và những nỗi oan ức của nông
dân do bị quan chức địa phương cưỡng chiếm đất đai. Bên
cạnh đó, với kiến thức và kinh nghiệm trong công tác cũ trong
ngành công an, bà đưa ra cái nhìn sắc sảo của người trong
cuộc về tình trạng lạm dụng quyền lực tràn lan của công an
Việt Nam. Hậu quả của những bài viết đó là bà bị công an
liên tục sách nhiễu. Kể từ năm 2008, bà đã nhiều lần bị
câu lưu, thẩm vấn về các việc bà làm, các mối quan hệ và
nội dung các bài viết trên blog. Tạ Phong Tần bị bắt ngày
mồng 5 tháng Chín năm 2011 và hiện vẫn chưa rõ đang bị giam
ở đâu.
<span class="underlined-text"><strong>Vi Đức Hồi</strong></span>, 55
tuổi, một nhà văn, người viết blog từ Lạng Sơn, một tỉnh
biên giới phía Bắc giáp Trung Quốc. Ông là người dân tộc
Tày, dân tộc thiểu số lớn nhất ở Việt Nam. Vi Đức Hồi
đã thầm lặng ủng hộ lời kêu gọi tôn trọng nhân quyền và
mở rộng dân chủ từ năm 2006, khi vẫn đang giữ các vị trí
quan trọng trong Đảng Cộng sản Việt Nam và cơ quan chính
quyền tỉnh Lạng Sơn. Ông là Trưởng Ban Tuyên giáo và là ủy
viên thường vụ Huyện ủy Hữu Lũng. Sau khi quan điểm trái
chiều của ông bị phát hiện, ông bị khai trừ khỏi đảng,
bị đưa ra kiểm điểm trong các cuộc họp quần chúng được
dàn xếp trước, bị câu lưu và thẩm vấn. Các bài xã luận
của ông về dân chủ, đa nguyên và nhân quyền, và hồi ký
Đối mặt: Đường đi đến với phong trào dân chủ được lưu
hành rộng rãi trên mạng Internet. Vi Đức Hồi bị bắt vào
tháng Mười năm 2010 và khởi tố về tội tuyên truyền chống
nhà nước theo điều 88 bộ luật hình sự. Ông bị kết án 8
năm tù vào tháng Giêng năm 2011, sau đó giảm xuống 5 năm trong
phiên phúc thẩm vào tháng Tư năm 2011, cộng thêm 3 năm quản
chế.
<strong>Trích lời những người được giải Hellman/Hammett năm
2011 ở Việt Nam</strong>
"Tôi đã sống để không hổ thẹn với tất cả những ai đã
dành trọn niềm tin nơi tôi trong cuộc đấu tranh vì Công lý,
Dân chủ và Nhân quyền ở Việt Nam."
<em>Nhà vận động pháp lý Cù Huy Hà Vũ</em>
"Tôi chẳng có động cơ nào khác ngoài động cơ thấy mình
cần phải bênh vực lẽ phải, bênh vực những người dân của
tôi, vì thế tôi quyết định những năm tháng còn lại của
cuộc đời tôi, tôi phải làm điều gì đó dù là ít ỏi để
rồi khi từ giã cõi đời này sẽ giảm bớt đi những ân
hận."
<em>Nhà hoạt động dân chủ Vi Đức Hồi</em>
"Việc đấu tranh cho dân chủ, nhân quyền tại Việt Nam cần
phải được làm vì điều đó rất cần thiết cho công cuộc
phát triển đất nước Việt Nam."
<em>Cựu tù nhân chính trị Nguyễn Bắc Truyển</em>
"Nhưng ở đâu đó, dưới những tán cây xanh kia cũng đang có
các nhân vật hoạt động đối kháng bất bạo động, một
lớp sinh viên và công dân ưu tú của đất nước đang đứng
lên đòi tự do, dân chủ, nhân quyền cho quê hương, mặc dù
bị đàn áp khốc liệt."
<em>Nhà văn và nhà hoạt động dân chủ Nguyễn Xuân Nghĩa</em>
"Tôi chỉ là một nhà báo tự do, tôi viết những điều tôi
mắt thấy tai nghe, tôi bình luận các vấn đề xã hội theo
cách nhìn của tôi…, tôi viết về những bất công do nhà
nước Việt Nam gây ra mà chính tôi hay bạn bè tôi là nạn
nhân, tôi bênh vực những người dân Việt Nam thấp cổ bé
miệng bị oan khuất."
<em>Cựu sĩ quan công an và blogger Tạ Phong Tần</em>
"Điều nguy hiểm nhất đó là chúng ta bị tước đoạt về
tự do ngôn luận. Tự do ngôn luận chẳng những là một quyền
căn bản mà nó còn là công cụ, phương tiện để chúng ta bảo
vệ các quyền tự do khác."
<em>Luật sư và blogger Lê Trần Luật</em>
"Blog là lối thoát của những cá nhân bị kềm kẹp trong ý
tưởng và hành động, là nơi bộc lộ ý thức phản kháng
đối với những bất công và bạo quyền. Blog là nơi cá nhân
thể hiện khát vọng tự do của mình một cách mạnh mẽ."
<em>Blogger Phan Thanh Hải (a.k.a. Anhbasg)</em>
"Tôi tha thiết mong rằng tự do dân chủ sẽ sớm đến với
nhân dân tôi, mọi người trên đất nước mình phải được
hưởng quyền con người như các nước tiến bộ khác trên thế
giới. Tôi thấy trong cuộc đấu tranh này, một lời nói lên
tiếng của quý vị không chỉ là nguồn động viên khích lệ
mà chính các quý vị đang góp phần đấu tranh cho dân tộc và
cho nhân dân Việt Nam."
<em>Nhà hoạt động vì nhân quyền Hồ Thị Bích Khương</em>
______________
<strong>Để biết thêm thông tin, xin liên hệ:</strong>
Ở New York, Lawrence Moss (tiếng Anh): +1-212-216-1810, hoặc
+1-212-228-4272 (di động)
Ở Bangkok, Phil Robertson (tiếng Anh, tiếng Thái): +66-85-060-8406;
email: RobertP@hrw.org
Gửi đề cử cho giải thưởng này vào năm 2012 từ nay cho đến
ngày 10 tháng Mười Hai, 2011.
Để biết thêm thông tin và mẫu đơn, xem
http://www.hrw.org/hhgrants/nominations
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/9937), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét