(gọi là giải chính thống), thậm chí cả giải Hồ Chí Minh
ngày một nhạt, chán, lời ra tiếng vào và quá nặng mùi, thì
việc ra đời các giải thưởng văn học tư nhân như Bách
Việt, Làng Chùa, Lá Trầu, Trần Nhương... là đáng cổ vũ,
khích lệ, nó tạo thêm một món ăn lạ và một sân chơi mới
cho văn giới.</div>
Không thích thơ, nhưng tôi lại thích giải thơ Bách
Việt. Một giải văn học tư nhân ra đời lần đầu vào năm
2008 với trị giá 30 triệu đồng dành cho tập thơ "Ma thuật
ngón" của Trần Tuấn. Không kể trị giá giải thưởng mà
các giải của Hội nhà văn Việt Nam nằm mơ cũng không thấy,
tính khích lệ và dấu ấn của giải Bách Việt nhiều khi lại
ấn tượng và tác động mạnh đến đời sống văn học nhiều
hơn một số giải thưởng quốc gia.
Sau thành công ở giải thơ, công ty sách Bách Việt lại
tiếp tục khởi động thêm giải văn Bách Việt.
<div class="boxright220"><img
src="http://danluan.org/files/u1/sub02/giai%20thuong%20khac%5B5%5D.jpg"
width="240" height="161" alt="giai thuong khac[5].jpg" /></div>
Trước đó, năm 2007, một giải văn học tư nhân khác:
giải thưởng thơ Lá Trầu của quỹ Lời Vàng Eva cũng đã thu
hút mạnh sự quan tâm của văn giới.
Sau Bách Việt, Làng Chùa, Lá Trầu... một giải thưởng
văn học tư nhân khác vừa được khởi xướng bởi chủ nhân
trang web cá nhân TrầnNhương.com. Hai tác phẩm đầu tiên đoạt
giải Trần Nhương.com là bộ tiểu thuyết lịch sử "Bão táp
triều Trần" của Hoàng Quốc Hải và tiểu thuyết "Thời
của thánh thần" của Hoàng Minh Tường.
Trong khi những giải thưởng nhà nước (gọi là giải
chính thống), thậm chí cả giải Hồ Chí Minh ngày một nhạt,
chán, lời ra tiếng vào và quá nặng mùi (mời đọc thêm bài:
<a href="http://motgocnhinkhac.blogspot.com/2011/07/mui-danh-hieu.html">Mùi
danh hiệu</a>), thì việc ra đời các giải thưởng văn học tư
nhân như Bách Việt, Làng Chùa, Lá Trầu, Trần Nhương... là
đáng cổ vũ, khích lệ, nó tạo thêm một món ăn lạ và một
sân chơi mới cho văn giới. Tại sao cứ phải nhốt không gian
sáng tạo ở một sân chơi "chính thống", tại sao chỉ có
một loại giải chính thống, và chắc gì cái giải chính thống
và sân chơi chính thống kia đã hấp dẫn, thú vị hơn? Đến
một nhà thơ nổi tiếng, ôm đến bao nhiêu loại giải như
Nguyễn Trọng Tạo cũng phải thốt lên: "Giải thưởng, danh
hiệu… những từ nghe thiêng thế mà giờ nói ra lại thấy ơn
ớn. Nó có vẻ như đang mất thiêng trong thời đại đầy chộp
giật, gian dối, háo danh, vụ lợi này. Đấy là sự xuất hiện
nhan nhản những giải thưởng, danh hiệu đặt ra để vinh danh
hay hại danh cũng không rõ nữa" (<a
href="http://nguyentrongtao.org/2011/09/27/gi%E1%BA%A3i-th%C6%B0%E1%BB%9Fng-trannhuong-com-t%E1%BA%A1i-sao-khong/">nguyentrongtao.org</a>).
Giải thưởng đã không còn là chuyện độc quyền của
nhà nước. Bất kể ai, nếu có khả năng và tấm lòng đều có
thể lập giải. Xã hội cần hình thành những giải thưởng
khác, thật khác biệt so với hệ giải thưởng chính thống nhà
nước ôm giữ, đó có thể là giải của một cá nhân hay bất
kỳ tổ chức phi chính phủ nào.
Và không chỉ là giải văn chương. Ví như ta đã có
giải thưởng văn hóa Phan Chu Trinh của Quỹ văn hóa Phan Chu
Trinh, một giải thưởng tôi cho là khá uy tín và danh giá.
Hoặc ví như một mai có điều kiện, tôi sẵn sàng
lập một giải trao thưởng cho một hành vi đáng vỗ tay của
ông Tổng Bí thư, Chủ tịch nước hay Thủ tướng chẳng hạn,
hoặc một giải thường niên để động viên khích lệ những
ngài Bộ trưởng như ông Vương Đình Huệ vừa rồi. Hoặc một
giải thưởng báo chí ăn đứt cái giải báo chí quốc gia
thường niên của hội nhà báo Việt Nam.
Tại sao không? Ngay như giải thưởng Nobel danh giá
chẳng đã được thành lập từ sự khởi xướng và gần như
toàn bộ gia sản của nhà khoa học Alfred Nobel đó sao. Rất
nhiều giải thưởng danh giá trên thế giới lại chính là giải
thưởng tư nhân. Chuyện này thế giới cũ rích rồi, nhưng
Việt ta vẫn mới, vẫn tỏ ra e ngại, và trong chừng mực nào
đó nó vẫn còn chưa nhận được sự ủng hộ.
Biết đâu một ngày đẹp trời nào đó, nếu có...
điều kiện, Trương Duy Nhất sẽ cho ra đời một giải gì đó
rất khác, giải thưởng mang tên <em>Sự khác biệt</em> chẳng
hạn. Tất nhiên là theo tiêu chí: có thể không mới, chưa hẳn
đã hay, nhưng phải khác!
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/10092), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét