Trong nghiên cứu về hiện tượng tội phạm ở gần như mọi
quốc gia chứ không riêng ở Việt Nam, để lý giải hiện
tượng này người ta đều nêu các nguyên nhân từ phía gia
đình, nhà trường và xã hội.
Trước hết là yếu tố gia đình. Thông thường chúng ta
thường quy cho gia đình, mà cụ thể là các bậc làm cha mẹ
như là nguyên nhân đầu tiên của hành vi tội phạm trong thanh
thiếu niên vì "con dại cái mang". Nhận định này đúng
nhưng chỉ đúng trong xã hội cổ truyền mà thôi. Thật vậy
trong xã hội cổ truyền, gia đình đảm nhận gần như mọi
trách nhiệm chính trong việc giáo dục con cái, bởi khi đó
thiết chế học đường chưa phát triển như xã hội hiện
đại ngày nay.
Ngược lại trong xã hội hiện đại, việc giáo dục cá nhân
đã chuyển sang cho thiết chế có trách nhiệm chính trong giáo
dục con người đó là nhà trường. Tức là trong xã hội hiện
đại, gia đình chỉ còn tham gia hỗ trợ nhà trường, cộng tác
với nhà trường trong việc giáo dục con cái, chứ không còn là
nơi chịu trách nhiệm chính nữa. Như vậy, không thể xem gia
đình phải chịu trách nhiệm chính cho những hành vi phản xã
hội đang bùng phát hiện nay, mặc dù ai cũng thấy phần lớn
phạm nhân đều xuất thân từ những gia đình có nhiều trục
trặc.
Nói như vậy cũng không thể quy trách nhiệm chính cho nhà
trường, bởi khác với những quốc gia khác, nhà trường ở
nước ta không có quyền tự chủ trong việc giáo dục con
người. Làm sao nói nhà trường có quyền tự chủ khi toàn bộ
nội dung chương trình, số tiết phải dạy cho từng bài học,
những gì phải dạy... đều do Nhà nước quy định và thầy cô
chỉ là người thực thi những gì đã được quy định trong
sách giáo khoa mà thôi, vì đó là pháp lệnh.
Như vậy làm sao nhà trường tăng cường được việc giáo dục
nhân cách cho người học, vì nếu thêm những điều đó vào
thì không hoàn thành nội dung quy định, học sinh thi không đạt
kết quả cao, nhà trường và giáo viên bị đánh giá không hoàn
thành nhiệm vụ. Do đó cũng không thể đổ trách nhiệm cho nhà
trường khi không tạo ra được những con người phát triển
đầy đủ về nhân cách và trí lực, do họ không có cơ hội
để làm điều đó.
Vậy trách nhiệm cuối cùng phải là xã hội. Trong xã hội ngày
nay ai là người thắng và ai là người thiệt thòi? Người
sống trung thực, thẳng thắn, trọng chân lý là người thắng,
hay những người ma lanh, biết luồn cúi, nịnh hót, hối lộ,
con ông cháu cha... mới là những người thắng?
Xã hội đang khuyến khích người ta theo đuổi những giá trị
tinh thần, những giá trị làm giàu nhân cách hay những giá trị
nặng về vật chất khi người ta luôn tôn vinh những cái con
người có và sở hữu (đại gia, chân dài, siêu xe, sành
điệu...). Xã hội đang nhìn sự thành bại của con người ở
những vật mà họ sở hữu hay những phẩm chất nhân cách của
họ? Trong một xã hội như vậy gia đình và nhà trường làm
được gì?
Vì vậy đừng đổ lỗi cho gia đình và nhà trường, mà trước
hết hãy nhìn xem xã hội đang được vận hành theo những quy
tắc, chuẩn mực nào để thấy cội rễ của hiện tượng tội
phạm đang trẻ hóa nằm ở đâu.
LÊ MINH TIẾN (giảng viên xã hội học)
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/9934), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét