thì tui thiệt là rầu hết biết. Hổng hiểu sao cho thấu
được cái chế độ và luật pháp ở đất nước quê nhà. Mà
thôi để tui kể chuyện bên quê người.
Phó thường dân tui ở đây có ông hàng xóm làm nghề thợ
điện. Ngày mới dọn vô nhà thì buổi chiều đã nghe có tiếng
bấm chuông. Mở cửa ra thì thấy hai vợ chồng ông bà người
Mỹ đứng trước cửa ôm cái bánh táo (apple pie) và tấm thiệp
trao tặng. Ông bà nói lời chào mừng chúng tôi, người hàng
xóm mới. Dần dà cũng gặp nhau đôi lúc khi ra lấy thư ở
đầu ngõ. Hai vợ chồng và ba đứa con nói chuyện đàng hoàng,
hiền lành, và vui vẻ. Ông ta trông vẻ bình thường cũng như
mọi người dân ở đây.
Một hai năm sau đó trong những lần thăm hỏi nhau
thì ông ấy đề cập đến việc bản thân ông đi kiện Căn
Cứ Tàu Ngầm Hải Quân vì họ không đáp ứng yêu cầu cung
cấp thông tin về kế hoạch và phương án phòng ngừa với các
rủi ro với đầu đạn nguyên tử trang bị cho tàu ngầm. Cách
đây hơn một tháng thì ông thợ điện hàng xóm của tui cho
biết là đã sang thủ đô Washington dự phiên xử ở Tối Cao
Pháp Viện (Supreme Court) và kết quả là ông ta thắng kiện với
tỉ số 8 thuận 1 chống. Đây là một quá trình kiện tụng khá
dài của ông từ tiểu bang (state), tới khu vùng (circuit court),
và cuối cùng là Tối Cao Pháp Viện.
Tưởng cũng nên nhắc lại ở đây một chút là có chín vị
thẩm phán được bổ nhiệm bởi Tổng thống với phê chuẩn
từ Quốc hội vào Tối Cao Pháp Viện Hoa-kỳ. Nhiệm kỳ của
họ là suốt đời trừ khi họ từ chức vì lý do sức khoẻ
hoặc qua đời thì Tổng thống mới bổ nhiệm người thay thế.
Với tư thế hoàn toàn độc lập họ tuân thủ bảo vệ hiến
pháp tối thượng, giải thích luật theo hiến pháp, và bảo vệ
quyền hiến định của người dân. Họ không thiên vị cho bất
cứ đảng phái hoặc phe nhóm nào, cho kẻ giàu có hay người
nghèo khó.
Quyền hiến định và vốn có (constitutional and inherent rights)
của mỗi công dân Hoa-kỳ phải được tôn trọng, đáp ứng.
Một trong những quyền này là quyền được biết việc làm
của các tổ chức nhà nước vì vai trò của chính quyền là
phục vụ người dân. Để công dân biết tất cả các việc
làm của chính quyền thì Hoa-kỳ có Đạo luật Tự do Thông tin
(Freedom of Information Act) nhằm ngăn ngừa việc các cơ quan hành
chánh, tư pháp, lập pháp lạm quyền che dấu thông tin.
Chỉ riêng Nhà Trắng, Bộ Ngoại Giao, Cơ Quan
Tình Báo FBI, CIA, và Quốc Phòng có hồ sơ mật (secret) vì lý do
an ninh quốc gia (national security) thì rơi vào trường hợp ngoại
lệ. Tất cả các cơ quan khác thì không được quyền bảo mật
hồ sơ hay tài liệu của mình mặc dù có những văn kiện
được xếp hạng là kín (confidential). Ngoại trừ quyền bảo
mật các tài liệu kỹ thuật (trade secrets), các công ty tư nhân
phải cung cấp các hồ sơ hành chánh nếu có án lệnh của cơ
quan nhà nước trong việc điều tra trong các vụ kiện tư nhân
hoặc khởi tố.
Nói chung, chỉ các hồ sơ trong dạng dự thảo (draft) có
thể phân loại là kín nhưng khi đã hoàn chỉnh và lưu hành
(ngay cả khi chỉ trong nội bộ) thì các tài liệu này đều
phải được cung ứng nếu có yêu cầu.
Các yêu cầu về thông tin phải được đáp ứng trong
khoảng thời gian quy định (không quá 20 ngày). Nếu chậm trễ
quá thời hạn thì sẽ bị phạt hành chánh. Người dân chỉ
cần trả chi phí bản sao (photocopy) tương đương với giá trên
thị trường.
Chuyện đáng nói nữa là không phải bất cứ hồ sơ nào cứ
được đóng dấu "Mật"là trở thành tài liệu bí mật. Các
hồ sơ đóng dấu mật nhưng không đúng tiêu chuẩn thì cũng
phải bị bật mí.
Không phải như ở Việt Nam cứ tự do vô tội vạ đóng dấu
mật thì được bảo vệ là mật. Từ phường, xã, huyện,
tỉnh, thành phố mạnh anh nào anh đó "ịn" dấu mật để
che dấu các quyết định bất hợp pháp. Các hồ sơ, tài liệu,
công văn về Vinashin, Bô-xit Tây Nguyên, tiền Polymer đã chôn
trong hũ mắm dán giấy mật thì có ai mà khui ra được.
Riêng phó thường dân tui đã từng yêu cầu các các tài liệu
liệt vào loại công cộng (public record request) như thế từ
Thành phố Seattle. Dĩ nhiên tui đã được cung cấp đầy đủ
không rắc rối, phiền hà. Sau khi nhận giấy yêu cầu của dân
như tui chẳng hạn thì họ xin thời gian để thu thập và hẹn
ngày thuận tiện đến xem xét.
Tụi tui được họ cung cấp tất cả công văn, điện
thư, tài liệu liên quan đến đề mục đòi hỏi. Họ cho sử
dụng một phòng nhỏ riêng để chúng tôi có thể duyệt qua các
hồ sơ và đánh dấu những tài liệu nào cần bản sao. Nếu
số lượng bản sao ít hay/và quan trọng thì nhân viên sẽ cung
cấp bản sao ngay tại chỗ, còn nếu số lượng lớn thì họ
yêu cầu cho thời gian sao chép và gởi bằng bưu điện đến
tận nhà hoặc đến lấy sau.
Về vấn đề cư trú, cảnh sát Hoa-kỳ không được quyền vào
nhà người dân để khám xét trừ khi có lệnh của toà án.
Muốn được lệnh của quan toà, cơ quan cảnh sát phải có
bằng chứng rất rõ để thuyết phục ông quan toà viết lệnh
khám xét. Không phải cái kiểu nghi ngờ khơi khơi rồi khám
xét, dựng chuyện, tạo bằng chứng để kết tội.
Ông quan tòa nào viết lệnh hớ không có bằng chứng
thuyết phục sẽ bị báo chí bêu xấu và dân cư tẩy chay không
tín nhiệm và không bầu cho nữa, hoặc có thể kiện luôn sở
cảnh sát và quan toà. Không có chuyện mời "làm việc" vì
người dân chẳng có mắc mớ gì phải làm việc với cảnh sát
khi chưa bị truy tố về một tội phạm nào. Cảnh sát nào cứ
lảng vảng liên tục theo dõi thì sẽ bị kiện là quấy nhiễu
(harassment).
Như thế mới gọi là nhà nước pháp quyền. Mọi người phải
tuân thủ luật pháp và mọi người bình đẳng trước pháp
luật.
Đó là chuyện quê người. Nhìn lại cái Toà án tối cao của
Việt Nam thì ra sao? Theo như lời trong bài "Toà Án (mạo danh)
Nhân Dân" thì công lý của TAND thiệt là quá ớn:
<div class="special_quote"><em>Ông Chánh án TATC Trịnh
Hồng Dương để lại câu nói lịch sử. "Luật ở Việt Nam xử
sao cũng được" và ông chánh án TATC kế tiếp là ông Nguyễn
Văn Hiện cũng đi vào lịch sử với câu nói bất hủ: "ngành
tòa án thiếu cán bộ trầm trọng phải vơ vét cả lái xe, nhân
viên vệ sinh, cán bộ phòng tiếp dân của tòa án đi học
nghiệp vụ về để làm thẩm phán".</em></div>
Tưởng như nói cà rỡn kiểu "Nhỏ không học lớn làm thẩm
phán" nhưng thiệt là trúng phóc.
• Trong xã hội ở chế độ dân chủ thì Toà Án Tối Cao bảo
vệ hiến pháp và quyền lợi của người dân.
• Trong chế độ độc tài cộng sản Việt Nam thì Toà Án
(mạo danh) Nhân Dân Tối Cao bảo vệ đảng ma-phia và bè lũ
tội phạm.
Cái nhà nước Việt Nam dưới quyền cai trị của băng đảng
tội phạm CSVN lấy luật lệ(nh) đè người vi phạm quyền
hiến định của người dân. Dzậy mà lúc nào cũng ra rả cái
"nhà nước pháp quyền". Họ sử dụng công an làm sức
mạnh bạo lực trấn áp và dùng luật lệ(nh) với toà án làm
công cụ kềm kẹp và trừng trị người phản kháng. Họ dung
túng và kết nối với xã hội đen để khủng bố, đe dọa
giới bất đồng.
Phó thường dân tui nói tới đây lại nhớ đến chuyện học
chính tả ở cấp tiểu học. Học tả cảnh, tả người, tả
thú vật v.v... Dzui nhất là bài tả thú vật nuôi trong nhà.
Học trò làm biếng nhớt thây như tui thì cứ điền tên con thú
nuôi theo sườn bài có sẳn bắt đầu bằng câu "Nhà em có
nuôi một con chó/mèo, tên nó là vá/lulu/kiki, lông nó đen/vàng,
có đốm/khoanh v.v..." Từ đó đám học trò tiểu học tui
đặt ra câu hát vè "Nhà em có nuôi một con chó, sáng nó kêu
gấu gấu gấu, trưa nó kêu gầu gầu gầu, tối nó kêu gậu
gậu gậu."
Cứ theo bài viết của cô Tạ Phong Tần và tin tức ở các báo
nhà nước thì em Phương Nga , phát ngôn viên bộ ngoại giao sẽ
được phó thường dân miêu tả bằng câu hát vè "Nhà nước
ta có nuôi một con két, sáng nó kêu pháp pháp pháp, trưa nó kêu
quyền quyền quyền, tối nó kêu pháp quyền pháp quyền pháp
quyền" thì cũng đặng dzậy.
© 2011 Vietsoul:21
[Loạt bài Phó Thường Dân: (1) <a
href="http://vietsoul21.net/2010/11/20/pho-th%C6%B0%E1%BB%9Dng-dan-1/">Anh
tám hồ hởi</a> – (2) <a
href="http://vietsoul21.net/2010/11/24/pho-th%C6%B0%E1%BB%9Dng-dan-2/">Nôị-thực-dân</a>
– (3) <a href="http://vietsoul21.net/2010/12/25/pho-thuong-dan-3/">Sợ</a>
– (4) <a href="http://vietsoul21.net/2011/01/14/pho-thuong-dan-4/">Kỳ
đà – cắc ké – kỳ nhông</a> – (5) <a
href="http://vietsoul21.net/2011/01/21/pho-thung-dan-5/">Con dân – con cá
– cò mồi</a> – (6) <a
href="http://vietsoul21.net/2011/02/03/pho-thuong-dan-6/">Bình vôi – bái
vật – bà đồng</a> – (7) <a
href="http://vietsoul21.net/2011/02/22/pho-th%C6%B0%E1%BB%9Dng-dan-7-vo-h%E1%BA%ADu/">(Vô)
Hậu</a> - (8) <a
href="http://vietsoul21.net/2011/03/06/pho-thuong-dan-8/">Gió mưa là
chuyện của trời …</a> – (9) <a
href="http://vietsoul21.net/2011/08/05/pho-thuong-dan-9/">Vô liêm sỉ -
man rợ</a> – (10) <a
href="http://vietsoul21.net/2011/08/18/pho-thường-dan-10-phế-anh-hung/">Phế-anh-hùng</a>
– (11) <a href="http://wp.me/pzqro-1IR">Luật Lệ(nh)</a> …]
________________________
[1] <a
href="http://seattletimes.nwsource.com/html/localnews/2016180252_navydepot12m.html">Does
Navy depot pose a danger to public?</a>, Seattle Times
[2] <a href="http://danluan.org/node/9928">Toà Án (mạo danh) Nhân
Dân</a>, Dân Luận
<a
href="http://danlambaovn.blogspot.com/2011/09/toa-nhan-dan-hoan-thanh-nhiem-vu-cua.html?utm_source=BP_recent">Tòa
án nhân dân: hoàn thành nhiệm vụ của đảng và các nhiệm vụ
chính trị</a>, Dân Làm Báo
[3] <a href="http://wp.me/pzqro-1IR">Luật Lệ(nh)</a>, Vietsoul:21
[4] <a
href="http://danlambaovn.blogspot.com/2011/09/su-e-hen-cua-cong-viet-nam.html?utm_source=BP_recent">Sự
đê hèn của công an Việt Nam</a> & <a
href="http://danlambaovn.blogspot.com/2011/09/to-cao-nha-cam-quyen-csvn-van-duy-tri.html">Tố
cáo nhà cầm quyền CSVN vẫn duy trì việc đàn áp, khủng bố
tinh thần các con của Lư Thị Thu Trang</a>, Dân Làm Báo
[6] <a
href="http://www.nguoi-viet.com/absolutenm2/templates/?a=137113&z=321">Phiên
tòa 'đi ngang về tắt'</a>, Người Việt Online
[7] <a
href="http://vanganh.info/so-luoc-blogger-huynh-cong-thuan-bi-hanh-hung-ngay-8-9-2011/">Blogger
Huỳnh Công Thuận bị hành hung</a>, TTXVA
[8] <a href="http://danluan.org/node/9918">Nguyễn Phương Nga! Bà là
một kẻ nói dối trơ trẽn</a>, Dân Luận
[9] <a
href="http://www.facebook.com/notes/nguyen-hoang-linh/nh%C3%A2n-ch%E1%BB%8B-nguy%E1%BB%85n-ph%C6%B0%C6%A1ng-nga-%C3%B0%C6%B0%E1%BB%A3c-th%C4%83ng-quan/10150294572624285">Mới
được tin em Phương Nga hót hay</a>, chịu tiếng đời vài năm
muối mặt giờ đã thoát kiếp con két/vẹt, lên chức Thứ
trưởng Bộ Ngoại Giao
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/9960), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét