nội dung phải giải quyết từ tổ chức bộ máy nhà nước,
quyền sở hữu đất đai đến quyền phúc quyết HP của người
dân… Và đặc biệt, nó đã được sự quan tâm, kỳ vọng
rất lớn của nhân dân.
Tôi cho rằng các nhà chính trị, các luật gia sẽ là khó khăn
trong việc giải quyết các nội dung này, nếu như ngay từ
đầu, không có một quan niệm đúng đắn và đầy đủ về HP.
HP đã được chúng ta quan niệm như thế nào? Đó là bộ luật
gốc, luật mẹ, luật cơ bản và có hiệu lực pháp lí cao
nhất. Mọi văn bản pháp luật khác không được trái với nó.
Đó là một hệ thống những qui định về bản chất nhà
nước, chế độ chính trị-kinh tế-xã hội; những qui định
về quyền và nghĩa vụ công dân… Đó là những quan điểm
đúng về HP, nhưng tôi cho rằng chưa đầy đủ, chưa đi vào
thực chất cốt lõi của nó. Nếu không có một lí thuyết về
HP dẫn đường, soi sáng những vấn đề, những nhu cầu của
xã hội, cái logic vận động của đời sống hiện thực thì
tôi e rằng lần sửa đổi HP này vẫn chưa thể đáp ứng
được tâm nguyện và ước vọng sâu xa của nhân dân.
Một lí thuyết mới về HP dẫn đường không thể không nói
đến vấn đề QUYỀN LỰC và mối quan hệ của quyền lực
chính trị của Đảng với bản thân nó. Khi nói về vấn đề
này, GS Nguyễn Đăng Dung đã có một ý kiến đúng rằng, cốt
lõi của HP là ở sự giới hạn quyền lực. Tôi xin được nói
thêm rằng bản chất của HP là quyền lực chính trị của nhân
dân được trao cho, ủy thác cho nhà nước. Nếu nội dung này
không được khẳng định, không được làm rõ thì cũng không
có vấn đề được đặt ra về sự giới hạn quyền lực nhà
nước.
Quyền lực chính trị của nhân dân trao cho nhà nước bằng HP
và thông qua HP là gì? Chúng ta phải nói đến đó là quyền
được quyết định những vấn đề lớn, trọng đại của
đất nước về đối nội, đối ngoại; về an ninh, quốc
phòng; về kinh tế, văn hóa-xã hội; về dự toán ngân sách;
về cách thức tổ chức bộ máy nhà nước; về cơ chế kiểm
soát, hạn chế quyền lực…
Nhưng có một điều làm chúng ta phải suy nghĩ, phải đặt ra
bởi những khó khăn của HP khi nó va chạm, gặp phải những
vấn đề gọi là nhạy cảm.Đó là quyền được quyết định
những vấn đề lớn của đất nước, của xã hội đã thuộc
về ĐẢNG như một tất yếu lịch sử khi Đảng lãnh đạo
nhân dân giành được chính quyền, và xây dựng chính quyền
nhà nước trong suốt những năm kháng chiến, chiến tranh chống
giặc ngoại xâm.
Một tất yếu lịch sử đã không được soi sáng bởi một trí
tuệ, một tư duy chính trị sâu sắc và dũng cảm khi chiến
tranh đã đi qua. Đất nước đã được độc lập, được tự
do. Kết quả ấy, thành quả ấy đương nhiên thuộc về sự hi
sinh, sự lãnh đạo tài tình của Đảng. Nhưng thực tiễn và
triết lí lịch sử cũng đã hiểu ra rằng thành quả ấy đầu
tiên và cuối cùng cũng là của nhân dân, của sự hi sinh xương
máu của nhân dân. Sự hi sinh ấy đã đem lại cho nhân dân cái
khả năng, cái tư thế của người làm chủ đất nước, của
người có khả năng ra được những quyết định về những
vấn đề lớn, hệ trọng của đất nước và của cuộc đời
mình dưới sự lãnh đạo của các chính đảng, của một chính
đảng.
Ta gọi đó là quyền lực chính trị. Nó phải là của nhân
dân, thuộc về nhân dân ngay từ đầu khi cái khả năng nói
trên đã xuất hiện. Nhưng tiếc rằng, như một sự trớ trêu
của lịch sử, cho đến tận ngày hôm nay chúng ta vẫn chưa có
được cái điều tưởng như là logic, là hiển nhiên đó.
Điều lệ Đảng, chương III, điều 19, Đảng đã tự qui
định nội dung quyền lực chính trị này thuộc về BCHTW. Như
vậy có thể nói quyền lực chính trị đối với đất nước
đã không thuộc về nhân dân. Điều ấy có nghĩa là, quyền
lực nhà nước thuộc về nhân dân, HP là văn bản nhân dân trao
quyền lực cho nhà nước chỉ còn là giả, là vật trang trí mà
thôi…
Để tránh một sự hiểu lầm tai hại có thể có, tôi cũng
phải nói rằng, từ trong lí thuyết đạo đức, ý chí đạo
đức của Đảng, ngoài quyền lợi của nhân dân, Đảng không
còn quyền lợi nào khác. Từ mệnh đề có tính đạo đức
ấy, chúng ta phải suy ra được rằng quyền lực chính trị
của Đảng, về thực chất cũng là của nhân dân…
Tuy nhiên từ cách thức tổ chức, từ mô hình chính trị đã
được xây dựng, tư duy chính trị phải thấy ra cái logic không
chối bỏ được này: do từ trong bản chất, Đảng là một tổ
chức thống nhất về quyền lợi, về ý chí và về hành
động, nên một lẽ tự nhiên, Đảng đã mang mô hình của một
thể chế chính trị "quân chủ chuyên chế" áp đặt vào cho
nhân dân, cho xã hội chúng ta (có thể là do vô thức, vô
tình?). Đây cũng là điều đã được một số nhà lãnh đạo
cao cấp của Đảng nhận ra.
Nói theo ngôn ngữ HP, quyền lực chính trị nằm trong tay Đảng
là vi hiến (mặc dù đã có qui định của điều 4). Nhưng tiếc
rằng thể chế chính trị này đã không có được cơ quan tư
pháp (hiểu theo đúng chức năng và nhiệm vụ của nó), và cũng
chẳng có được một chính trị gia, một lí luận gia nào cắt
nghĩa cho được cái điều phi logic này ngoài việc cổ vũ cho
Đảng phải luật hóa nó (điều 4). Đó là điều không thể
làm được vì những hệ lụy của nó đối với sự lãnh đạo
của Đảng
Theo logic của lịch sử, của nhà nước pháp quyền hiện
đại,quyền lực chính trị thực sự thuộc về nhân dân thì
nhân dân phải có được 2 hành động liên tiếp sau:
Bước 1/ nhân dân trao, ủy thác quyền lực của mình cho nhà
nước bằng HP, thông qua HP (nhờ đó nhà nước mới trở thành
cơ quan quyền lực của xã hội)
Bước 2/ nhân dân tiếp tục trao các cơ quan nhà nước cho các
chủ thể chính trị bằng lá phiếu của mình. Bởi vì, các cơ
quan nhà nước phải do những con người bằng xương, bằng
thịt thuộc các chính đảng nắm giữ, điều hành.
Trong trường hợp người viết bài này, đó là một tiên đề
chính trị đã được mặc định (giống như tiên đề 5 Ơclit
vậy), đó là việc nhân dân ta trao quyền lực nhà nước cho
ĐCS thông qua các cuộc bầu cử QH và nguyên thủ QG.
Vì không thấy được cách thức tổ chức mô hình chính
trị của mình là vi hiến, Đảng đã vô tình tạo ra những cơ
chế chính trị cho sự sản sinh và nuôi dưỡng tham nhũng. Không
phải là cơ chế tiền lương như GS HOÀNG TỤY đã lí giải là
ngọn nguồn của nó.Đó sẽ là một sự nhầm lẫn tai hại về
bản chất.
Một bộ phận bảo thủ không nhỏ trong Đảng đã tìm thấy cơ
sở lí luận cho hành động biến quyền lực của Đảng thành
lợi ích, thành tiền bạc cho bản thân, cho vợ con mình, cho
những đ/c của mình. Điều này càng trở nên rõ ràng và nghiêm
trọng hơn bởi lịch sử nước nhà đang bị chi phối mạnh mẽ
bởi qui luật đa nguyên (ít ra chúng ta cũng đã nhìn thấy
điều đó trong lĩnh vực của các quan hệ kinh tế, của các
lợi ích kinh tế, của lĩnh vực Tồn Tại).
Cơ sở lí luận ấy chính là cơ chế quyền lực không được
kiểm soát, không có giới hạn và đứng bên ngoài, bên trên HP.
Bộ phận quan chức này đang hàng ngày hàng giờ làm cho Đảng
ta suy yếu, xa dân và mất uy tín với nhân dân. Đây chính là
điều làm cho tướng VĨNH đau lòng chăng!?
<strong>Kết luận:</strong> Công cuộc sửa đổi HP chỉ có thể
có được thành quả như một bước ngoặt lịch sử, khi Đảng
CS nhất định hiểu ra được rằng: Đảng chỉ là một tổ
chức chính trị (thuần túy) trong sự tồn tại của chính mình.
Chỉ trở thành một tổ chức quyền lực khi Đảng trở thành
ĐẢNG CẦM QUYỀN thông qua bầu cử, qua lá phiếu bầu của
nhân dân.
Điều đó đòi hỏi Đảng phải dũng cảm, mạnh mẽ thay đổi
nhiều nội dung của Điều lệ, thay đổi cách thức tổ chức
của mình. Tôi tin rằng, mặc dù là rất khó khăn,với điều
đó, Đảng sẽ "trường tồn" cùng dân tộc và, đó cũng
chính là cơ sở lí thuyết và thực tiễn cho công cuộc đổi
mới HP 1992.
N.H.C.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/10061), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét