Đông Đức của blog RFA tiếp tục giới thiệu phần tiếp theo
của "<a href="http://danluan.org/node/9930">Phóng Sự Lý Sơn</a>" của
Mẹ Nấm. Mẹ Nấm và những người bạn trong nhóm đã đến
tận đảo Lý Sơn để làm một chương trình phóng sự về ngư
dân đã từng sống nhờ vào ngư trường trên quần đảo Hoàng
Sa nay đang bị Trung Quốc xâm chiếm. Xin cám ơn Mẹ Nấm đã cho
phép đăng tải những thông tin và hình ảnh đến cho độc giả
của blog RFA trong và ngoài nước.</div>
<h2>AI ĐANG BẢO VỆ NGƯ DÂN?</h2>
Trong bài viết trước "Ai đang bám biển cùng ngư dân?" tôi có
chia sẻ cùng mọi người câu chuyện của những người thân
trong gia đình ngư dân Lê Văn Huy.
Hôm nay, viết tiếp những dòng này, tôi xin chia sẻ cùng mọi
người, những khó khăn và những mối băn khoăn thực sự của
những con người đang ngày đêm bám biển đảo quê hương.
Bạn và tôi, chúng ta đã được dạy yêu quê hương qua từng
tấc đất, thì với những ngư dân này, họ yêu biển, yêu ngư
trường bởi ngoài ý nghĩa quê hương, đó còn là máu thịt, là
cuộc sống của họ. Họ ra biển, đối mặt với thử thách
thiên tai bằng kinh nghiệm đi biển. Và day dứt bởi rất cần
"sự bảo lãnh" từ phía chính quyền để "vô tư đi làm" và
đối mặt với những "rủi ro vì bị bắt".
<h2>Có hay không chuyện "môi giới chuộc người"?</h2>
Cùng là nghề đi biển, nhưng ngư dân lại phân loại thành 2
nghề khác nhau: nghề lặn và nghề lưới. Những đội tàu làm
nghề lặn có vẻ khá giả hơn đội tàu làm nghề lưới. Nói
khá giả hơn, không có nghĩa là những người đi lặn giàu hơn
những người làm lưới. Bởi bản chất của nghề lặn nguy
hiểm và cực khổ hơn nghề lưới rất nhiều. Có lẽ vì thế
mà sau khi khai thác, sản phẩm thuđư ợc của nghề lặn được
trả giá cao hơn. Khi có sự cố nhân tai xảy ra, các tàu lặn
thường trở về sau khi "nậu" (tức người bỏ tiền ra bao
trọn sản phẩm đánh bắt trên tàu) đồng ý bỏ ra một khoản
tiền lớn cùng với chủ tàu để chuộc tàu về. Mỗi con tàu
"bị chuộc", sẽ được cấp cho một giấy chứng nhận là đã
nộp phạt, để lần sau nếu bị bắt, có may mắn thì sẽ
được tha. Với những người đi lưới thì khó hơn một chút,
nên đa phần họ chấp nhận bị bắt, bị đánh, bị tịch thu
ngư cụ. Đa số ngư dân trên đảo Lý Sơn chọn nghề lặn mưu
sinh, trong khi đó ngư dân Quảng Ngãi lại chọn nghề lưới làm
ngư nghiệp cho mình.
Theo chị Võ Thị Tam, vợ anh Lê Văn Huy cho biết, khi anh bị
bắt giam, chị đã phải vất vả thuê xe lên tận thành phố
Quảng Ngãi, để tìm "người môi giới" ở đây tiến hành
"đàm phán thả người" giúp chị. Mỗi lần đi lại như thế
rất tốn kém, vì phải mời cơm nước và "lót tay" cho họ.
Người môi giới ở đây có thể là người biết tiếng Trung
Quốc ở Quảng Ngãi, nhưng cũng có thể là người có kinh
nghiệm và nắm rõ các trình tự "chuộc người" ở Đà Nẵng.
<center><img src="http://danluan.org/files/u1/sub02/gocdaolyson3.jpg"
width="480" height="640" alt="gocdaolyson3.jpg" /></center>
Tất cả những việc này đều do gia đình những người bị
nạn tự lo, theo đúng con đường "ngoại giao nhân dân" với
hải quân Trung Quốc (nhưng hoàn toàn vắng bóng nhân viên Bộ
ngoại giao), để chuộc lấy người thân của mình về.
<h2>Ngư trường truyền thống và đường lưỡi bò:</h2>
Chúng ta - những người có điều kiện tiếp cận với báo chí
với Internet hàng ngày, được nghe, được thấy nhiều về cái
gọi là "yêu sách đường lưỡi bò" trên bản đồ hải giới
của Trung Quốc. Nhưng với những ngư dân bám biển, họ khó có
thể hình dung được việc này. Với họ, ngư trường truyền
thống là vùng biển mà nơi bao thế hệ người Việt xưa này
đã đến và khai thác ở đó. Thử lắng nghe bạn nhé.
Theo lời anh Võ Văn Tư, em vợ của ngư dân Lê Văn Huy: "Vùng
biển Việt Nam mình đây rất là rộng lớn chứ không phải
hẹp đâu. Nhưng mà bây giờ thằng Trung Quốc nó xâm chiếm
nhiều quá. Trên tuyến đường mình đi ra, Việt Nam gọi đó là
đảo Tri Tôn đó, khi mình muốn chạy qua vùng biển của Trung
Quốc đó, thì mình phải đi dưới đảo của nó rất là xa
mình mới đi qua được. Đó là những chiếc tàu lớn đi thẳng
ra Trung Sa để làm, còn những chiếc tàu nhỏ thì phải đi trong
vùng biển Hoàng Sa để khai thác, chứ tàu nhỏ quá không thể
đi ra Trung Sa thì không được sẽ nguy hiểm đến tài sản và
tính mạng.
Việt Nam mình nói vùng đảo Hoàng Sa là của Việt Nam thì ngư
dân mình cứ ra đó khai thác mà khai thác thì cuối cùng cứ bị
tàu của Trung Quốc nó bắt miết. Hễ mà nó bắt thì anh nào
có tiền nộp thì về, anh nào không có thì nó bắt nhốt ở
bển. Nên đời nó có những cái đặc biệt như vậy".
Những sự đặc biệt khó hiểu trong đời ngư phủ của mình
như anh Tư tâm sự buông khẽ cuối câu, có thể không quá lạ
với anh - với những người phải đối mặt với mối nguy
hiểm đến từ "người láng giềng" trên biển thường xuyên,
nhưng nghe xong, chúng tôi thấy thật đắng lòng.
<center><img src="http://danluan.org/files/u1/sub02/gocdaolyson2.jpg"
width="600" height="450" alt="gocdaolyson2.jpg" /></center>
<h2>Giải pháp nào cho ngư dân Việt?</h2>
Khi được hỏi: "Nếu có điều kiện để tiếp tục nghề làm
biển thì anh (chị) hy vọng điều gì?"
Tôi đã nhận được câu trả lời: "Đảo Việt Nam phải có
dân Việt Nam, nhưng mà người dân ở đây ra đó thì bị bắt
hay bị đánh đập gì đó mà anh không can thiệp được thì
người dân họ phải băn khoăn chứ? Sắp tới đây anh lại ra
biển làm ăn, người dân ở đây chỉ mong được nhà nước che
chở cho những người dân lao động nếu có xảy ra rủi ro tai
nạn".
Toàn những băn khoăn thắc mắc mà tôi, một công dân nước
Việt Nam như anh, không thể nào trả lời.
<h2>Trách nhiệm này thuộc về ai?</h2>
Khi những người Việt Nam tại Sài Gòn và Hà Nội đồng loạt
xuống đường trong tháng 6, tháng 7 và tháng 8 vừa qua để bày
tỏ sự phẫn nộ trước hành vi gây hấn, xâm lược của Trung
Quốc và đòi hỏi phải có chính sách bảo vệ ngư dân trên
biển Đông bị dè bĩu bằng những cụm từ đánh tráo khái
niệm như "đi ngang qua", "tụ tập đông người", "gây rối
trật tự nơi công cộng"... trong đất liền. Thì ngoài biển xa,
những người Việt Nam chọn cho mình nghiệp mưu sinh bằng cách
bám biển vẫn phải tự mình đương đầu với tên láng giềng
xấu bụng tham lam.
Khi những người tham gia biểu vẫn còn tiếp tục bị sách
nhiễu, bị thẩm vấn, bị buộc phải thôi việc vì bày tỏ
tình yêu với đất nước và sự đồng cảm với đồng bào
mình. Thì có lẽ, câu trả lời cho câu hỏi "Trách nhiệm này
thuộc về ai?" và "Ai bảo vệ ngư dân?" không còn là một sự
câm lặng khó hiểu.
Nó đã được trả lời bằng một cách khác - đau đớn hơn và
tủi nhục hơn.
Về đâu ngư dân Việt Nam ngay trên chính ngư trường truyền
thống của mình?
<em>Mẹ Nấm</em>
[video:http://www.youtube.com/watch?v=3WfsSGotCF4]
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/9952), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét