Ngày 13/8/2011 mới đây, một vụ tai nạn giao thông xảy ra trên
đường Võ Thị Sáu (P7, Q3, TP. HCM), mà nếu ai được đọc
trên VietNamNet, sẽ không khỏi cúi đầu suy nghĩ, xót xa, khi
chứng kiến "Sự hiếu kỳ đớn hèn trên đường phố".
Nạn nhân, một thanh niên đi xe máy nằm bất động trên
đường, do bị va chạm với một xe máy khác. Chiếc xe này ngay
lập tức đã bỏ trốn. Một chiếc xe buýt chở đầy khách may
mắn kịp dừng lại trước người bị tai nạn. Nhưng thật lạ
lùng, người bị nạn vẫn nằm đó, im lìm, bất động. Tài
xế, nhân viên nhà xe thì đứng đó… chờ, còn hành khách
ngồi bình thản trong xe. Trên lề đường, người hiếu kỳ tụ
tập đứng nhìn…
Thật ra, cái hình ảnh đó quá quen thuộc trên bất cứ đường
phố nào trong xã hội ta hiện nay. Người ta đứng nhìn, và
nhìn…. Tựa như chưa bao giờ nhìn thấy người bị tai nạn
giao thông, mà quên đi cái sống chết với người bị nạn chỉ
mong manh gang tấc, đang rất cần những bàn tay giơ ra cứu giúp.
Rất may, có 3 đoàn viên thanh niên trong Đội phản ứng nhanh
của Thành đoàn TP.HCM. Các anh lao đến bên nạn nhân, tìm cách
chặn các xe ô tô đi qua. Nhưng một lần nữa, những chiếc xe
ô tô cũng lướt nhanh qua, "vô cảm" như những con người
hiếu kỳ đang đứng đó.
Cuối cùng, một chiếc xe cứu thương đang trên đường đưa
người bệnh đến cấp cứu, cũng đã dừng lại.
Không biết số phận người bị nạn ra sao. Nhưng "sự hiếu
kỳ đớn hèn" trên đường phố còn đọng lại trong lòng
người đọc, như một nỗi xót xa không dễ gì tan ngay được.
Liệu cái sự nhẫn tâm đến thành vô cảm có phải là hiện
tượng hiếm?
<div class="boxleft300"><img
src="http://danluan.org/files/u1/sub02/hc3b4i-ce1bba7a-trc3aan-c491c6b0e1bb9dng-phe1bb91.jpeg"
width="300" height="168"
alt="hc3b4i-ce1bba7a-trc3aan-c491c6b0e1bb9dng-phe1bb91.jpeg" /><div
class="textholder">Hôi của trên đường phố Sài Gòn. Ảnh:
internet</div></div>
Trước đó, ngày 18/6, báo Pháp Luật TP. HCM đưa tin và ảnh
một vụ việc xảy ra dưới thanh thiên bạch nhật có thể nói
là đồng loại…ăn cướp một cách đê hèn của đồng loại.
Một người đàn ông đi xe máy gặp cướp ngay vòng xoay ngã 5 An
Dương Vương. Không giằng được túi xách, 2 tên cướp tẩu
thoát bỏ lại nạn nhân với chiếc túi rách toạc, tiền bay
tung tóe.
Ngay lập tức, những người quanh đó và nhiều người đi
đường dừng xe. Nhưng thay vì đuổi cướp, họ hối hả
"đuổi" theo những đồng tiền đang vung vãi, hối hả
"cất hộ" tiền của nạn nhân vào túi mình, trước ánh
mắt bất lực và đau đớn của nạn nhân.
Người đàn ông thoát khỏi kẻ cướp chuyên nghiệp, nhưng lại
gặp phải bọn cướp nhân danh…đồng loại. Và ông đã không
thể thoát
Nói thật, khi nhìn hình ảnh đám đông xúm xít vì những đồng
tiền ăn cướp, người viết bài thấy sao mà cay đắng thế.
Cay đắng đến muốn khóc!
Không hiểu họ có giầu lên vì những đồng tiền ăn cướp
của người bị nạn không? Và họ nghĩ gì khi tiêu những
đồng tiền đó? Họ có bao giờ đặt hoàn cảnh mình, hoặc
chính người thân của mình chẳng may bị nạn, thì sẽ nghĩ
thế nào? Hay tặc lưỡi theo chủ nghĩa Mackeno: "Sống chết
mặc bay, tiền ông bỏ túi"!
Xe máy bị cướp, nhưng xe tải cũng chẳng thoát khỏi thân
phận.
Đó là vụ việc ngày 28/7, chiếc ô tô tải mang BKS 47P chạy
theo hướng Nam- Bắc, đến km 648 quốc lộ 1A thuộc xóm 16
(Đại Trạch, Bố Trạch- Quảng Bình) thì bị lật nghiêng
khiến toàn bộ thùng hàng chứa hoa quả đổ tung tóe giữa
đường.
Thế là, thay cho việc giúp đỡ người lái xe không may, hàng
trăm người dân đi đường "tự giúp mình" bằng cách lao
vào tranh giành hoa quả, khiến cảnh tượng vô cùng hỗn loạn
và tuyến quốc lộ 1A lâm vào ùn tắc nghiêm trọng.
Đương nhiên, không phải lúc nào những kẻ cướp loại này
cũng gặp may, mà có khi lại phải đóng vai bi hài. Một vụ tai
nạn tương tự cách đây ít lâu trên đường quốc lộ 5. Một
chiếc xe tải đổ, và những kẻ cướp thì hí hửng vơ vét.
Nhưng rồi, 2 chiếc xe máy của kẻ cướp đường trong phút
chốc cũng bị kẻ khác nẫng mất. Từ kẻ cướp đường thành
kẻ bị hại. Ngưu tầm ngưu, thì mã tầm mã. Cổ nhân nói cấm
sai.
Khi chứng kiến các vụ việc, những người có chút lương tâm
không khỏi xót xa. Vì xưa nay, đạo lý của người Việt bao
giờ cũng thấm đẫm tính nhân văn theo tinh thần "chị ngã em
nâng", "lá lành đùm lá rách"…. Có bao giờ thờ ơ kiểu:
"Anh chết mặc anh", hay "Lá lành lừa… lá rách" như bây
giờ? Vì sao vậy?
Lý giải về những hiện tượng tiêu cực, trước đây chúng ta
thường đổ tại- đó là vì kinh tế thị trường làm tha hóa
con người. Thế nhưng cũng có không ít quốc gia, kinh tế thị
trường phát triển sớm, nhưng xã hội ổn định, đâu có nhan
nhản những chuyện vô cảm đến đau lòng như vậy? Cho dù
chắc chắn, xã hội nào cũng có người tốt, kẻ xấu, có
chuyện hay chuyện dở.
Thì việc đổ tại kinh tế thị trường làm tha hóa con người,
là thứ ngụy biện dễ nhất. Mà không thấy rằng, chính chúng
ta đang tự làm tha hóa chúng ta. Từ vô cảm đến tội ác,
khoảng cách đó không xa.
<h2>Diện mạo con bệnh vô cảm</h2>
Khi mổ xẻ gốc rễ của con bệnh vô cảm, cũng có không ít
người đổ lỗi cho giáo dục là nguyên nhân sâu xa của văn
hóa làm người. Điều đó có phần đúng nhưng không phải tất
cả. Lý do là ngay sau vụ cướp tiền của các bậc cha chú, ngay
trên mạng xã hội, nhiều tiếng nói, trong đó có cả thanh niên
thế hệ 9X đã chỉ trích việc làm vô lương tâm này.
"Tôi là sinh viên, là thế hệ trẻ 9x. Những người lớn
tuổi làm những chuyện xấu này liệu có thể dạy được con,
cháu chúng tôi lớn lên và trở thành một công dân tốt? Liệu
có thể tạo ra một người tốt nếu như bản thân họ lại có
những hành vi đáng trách như vậy?"
(VietNamNet, ngày 7/8)
Vậy phải chăng, lỗi của căn bệnh vô cảm có gốc gác ở
ngay chính trong cơ chế quản lý xã hội này, mà giáo dục chỉ
là một thành viên góp phần?
Ai có thể nhìn thấy diện mạo của con bệnh vô cảm, mặt
ngang mũi dọc ra sao?
Trong trả lời phỏng vấn báo chí mới đây, chuyên gia kinh tế
cao cấp Phạm Chi Lan đã nhìn ra nó. Đó cũng là 2 trong số 5
biểu hiện bệnh lý mà xã hội ta sẽ phải đối mặt nếu
muốn vượt ra khỏi "vòng nguy hiểm" trên hành trình phát
triển và hội nhập:
- Là quốc nạn tham nhũng đang biến tướng, ngày càng phức
tạp với quy mô rộng hơn, tham lam hơn, làm thất thoát tài sản
của dân nhiều hơn.
- Là những nhóm lợi ích đã và đang chi phối xã hội ở
nhiều lĩnh vực. Đó là những nhóm lợi ích ích kỷ, chỉ nghĩ
cho cá nhân mình, gia đình mình, công ty và tập đoàn mình,
không nghĩ tới lợi ích chung của đất nước.
Nhưng con bệnh vô cảm còn lây lan và lộng hành hơn thế. Nó
biến hóa vô hình. Không chỉ nằm trong những nhóm lợi ích,
những người có điều kiện tham nhũng, con bệnh vô cảm len
lỏi đến mọi ngõ ngách của đời sống xã hội, đến tận
cách hành xử của thường dân.
Nó nằm trong đồng tiền mà người cán bộ công quyền thản
nhiên đút túi, mỗi khi người dân cần đến cửa quan.
Nó nằm trong đồng tiền mà người thầy thuốc thản nhiên
đút túi mỗi khi người bệnh cần cứu giúp.
Nó nằm trong đồng tiền mà người thầy giáo thản nhiên đút
túi mỗi khi học trò, người học cần kiến thức, để vượt
qua cửa ải của học vấn.
Sự thản nhiên của con người trước nỗi đau đồng loại
càng nhiều, sự vô cảm càng nảy nở.
Khi con người chúng ta, là nô lệ của tham vọng ích kỳ, đặt
lợi ích quốc gia dưới lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm; khi con
người là nô lệ của thèm muốn quyền lực, của mua quan bán
tước, là nô lệ của đồng tiền, lợi lộc không phải do lao
động làm ra, ấy là khi con bệnh vô cảm được tự do hoành
hành nhất, "dọc ngang nào biết trên đầu có ai".
Thì việc nó nằm trong thái độ thờ ơ của con người với
cái sống chết của con người đang bị tai nạn, nằm trong thái
độ cướp bóc một cách hèn hạ không chút day dứt trước
nỗi đau của đồng loại, cũng là điều không khó hiểu, dù
thật đau xót và đáng phẫn nộ.
Đó là sự vô cảm nhân danh… đồng loại.
Nhưng liệu, có liều thuốc đắng nào có thể chữa trị cho con
bệnh vô cảm này không?
Kim Dung. 15-09-2011
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/9947), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét