<ul>
<li><a
href="http://tuoitre.vn/The-gioi/457787/Bo-truong-Han-Quoc%C2%A0tu-chuc-vi%C2%A0dien-cup.html">Bộ
trưởng Hàn Quốc từ chức vì điện cúp</a></li>
</ul></div>
Bấy lâu nay, đã có nhiều bài viết, nhiều người dân lên
tiếng về vấn đề này, nhưng ở Việt Nam, dường như vẫn
chưa có có sự chuyển biến nào đáng kể. Việc cảm thấy
"xấu hổ và từ chức" khi tự thấy mình không đủ năng
lực đảm nhiệm vị trí công tác là một sự trung thực, dũng
cảm rất đáng cho mọi người suy nghĩ. Nó thể hiện trách
nhiệm cá nhân trước những bê bối, sai phạm, thậm chí là
không thành công của một chủ trương, chính sách…
<h2>Từ văn hóa "xấu hổ"…</h2>
Từ cuộc sống thường nhật, chúng ta từng chứng kiến nhiều
cảnh "xấu hổ" qua các hình ảnh như xe biển xanh chạy
ngược chiều ghé vào quán nhậu trong giờ làm việc, quan chức
cao cấp học giả bằng thật hay xấu hổ hơn là học giả
bằng giả, hoặc sinh viên với khăn quàng đỏ chói cùng với
huy hụy Đoàn ngang nhiên vượt đèn đỏ hay đua xe ngay trong
giờ học.. Những điều này khiến chúng ta phải suy nghĩ lại
về một nền văn hóa biến dạng đang lưu hành ngày một phổ
biến ở nước ta. Đặc biệt hơn, sự biến dạng này lại
toàn loại "xấu xa", "xấu hổ"; nghiêm trọng hơn, nó
không những phổ biến trong thường dân mà lại là loại "cao
cấp" đối với nhiều nhà lãnh đạo ngày nay.
Độ trơ đến từ những diễn viên, ca sĩ thích "khoe
hàng"… cho đến những vị giáo sư, tiến sĩ khả kính với
các đề tài khoa học "đạo". Phổ biến đến mức những
loại tin như thế trở thành nhàm tẻ trên mặt báo, không còn
"sức bật" thành một scandal, mới thấy rằng tìm hai chữ
"xấu hổ" trong người dân bây giờ khó quá.
Nhiều quan chức địa phương nói các cô gái Việt Nam không
biết "xấu hổ" khi lần lượt lấy chồng Đài Loan, Hàn
Quốc, Trung Quốc… Các cô chắc chắn không lựa chọn bỏ cha
mẹ làng xóm ra đi, phiên lưu đời mình nếu quê hương cho các
cô một cuộc sống ổn định. Nhưng ngẫm lại, liệu một lãnh
đạo – dù là cấp nhỏ nhất ở làng xã– có trách nhiệm
thì làm gì có chuyện như vậy xảy ra. Đặc biệt khi nói đến
những người dân bần cùng buộc phải ra đi để kiếm miếng
cơm cho gia đình…
Sự kiện gần đây nhất gây nhiều chú ý trong dư luận là
việc cảnh sát thông công khai nhận "mãi lộ". Qua việc này,
người dân – những người đóng thuế để nuôi các "chiến
sĩ" này – có cái nhìn như thế nào về những người thi
hành luật mà lại vi phạm pháp luật một cách trắng trợn mà
không biết tự xấu hổ đối với bản thân hay ngành nghề họ
phục vụ. Họ đã thản nhiên vòi vĩnh, làm tiền nhân dân mà
không cảm thấy xấu hổ chút nào!
<h2>… cho đến văn hóa "từ chức"</h2>
Quay sang văn hóa từ chức thì được hiểu như một văn hóa
hơn là chuyện pháp lý, chế tài ở đây chính là lương tri.
Nếu có một văn hoá chính trị dựa trên lương tri thì việc
từ chức khi không hoàn thành nhiệm vụ là điều gần như bắt
buộc.
Tôi đã từng nghe một nhân vật có chức vụ trong Bộ Công an
nói rằng: "xấu hổ thì ở đâu cũng có, nhưng từ chức đó
chỉ là văn hóa ở các nước phương Tây". Ơ hay! Các nước
Châu Á như Hàn Quốc, Đài Loan, Ấn Độ… họ vẫn có văn hoá
ấy tồn tại một cách vững vàng trong xã hội và ý thức
người dân, đặc biệt và nổi trội hơn cả có lẽ là Nhật
Bản.
Ở Nhật, một cử chỉ nhỏ hay một lời nói thiệu trách
nhiệm thì người viên chức nhà nước phải tự về văn phòng
soạn thư từ chức. Điều này nói lên sự tôn trọng và trách
nhiệm của họ đối với công việc được giao phó, quan trọng
hơn cả là trách nhiệm đối với nhân dân mà họ phục vụ.
Còn ở Việt Nam thì sao? Dù quan chức có phát ngôn bừa nói bãi
thì cũng chẳng quan nào thấy xấu hổ hay từ chức cả. Sự
kiện thời sự gây nhiều chú ý nhất trong hai tuần qua là vụ
việc Thứ trưởng Bộ Y tế Cao Minh Quang bị phát hiện sử
dụng bằng giả, và báo chí đã vào cuộc đưa tin rầm rộ.
Nhưng ông thứ trưởng vẫn ngồi lì, không biết khi nào mới
từ chức? Đó chỉ là một ví dụ điển hình ờ nước ta trong
bối cảnh xã hội ngày nay, và tất nhiên còn biết bao nhiêu
vụ khác không thể đếm xuể.
Phải chăng "tự kiểm điểm", "tự khiển trách" là đủ?
Hay vì lâu nay quan chức Việt Nam vẫn có quan niệm gần như
trở thành "chính thống" rằng chức vụ của một ai đó là
do "nhân dân ủy thác" và do Đảng chịu trách nhiệm trước
nhân dân bố trí, bổ nhiệm hoặc giới thiệu ra ứng cử…
nên họ ninh ninh không chịu từ chức?
Một khi người ta không còn nỗi lo mất chức vụ, quyền hành,
lợi ích thì người ta có cẩn thận trong hành động hay suy
nghĩ không? Khi không có chế tài khiến quan chức sợ thật sự
thì có gì đảm bảo cho sự phấn đấu và phát triển? Hay
"kỷ luật hết thì ai làm việc"? (Nguyễn Sinh Hùng)
<h2>Lời kết!</h2>
Nhiều nơi trên thế giới, những người sinh hoạt chính trị
vì trách nhiệm thúc dục, chứ đôi lúc không đơn thuần về
phải đồng tiền để kiểm sống – nên, việc từ chức đối
với họ có lẽ chẳng khó khăn là bao.
Riêng Việt Nam, làm chính trị vì mục đích làm giàu thì
chuyện tham nhũng có lẽ là không thể tránh khỏi. Việc chọn
người tài vào các chức vụ là hết sức quan trọng và cần
phải công khai, minh bạch thông qua bầu cử tự do công bằng
để họ có trách nhiệm với nhân dân. Không như hiện nay,
việc thay thế các lãnh đạo qua sự dàn xếp thì việc từ
chức sẽ chẳng bao giờ xảy ra, và văn hóa xấu hổ sẽ vẫn
tồn tại một cách ngang nhiên.
Hãy đọc lại xem Hồ Chí Minh đã nói gì: "<em>Họ (những
đảng viên có đạo đức thấp kém) họ tham danh trục lợi,
thích địa vị quyền hành. Họ tự cao tự đại, coi thường
tập thể, xem khinh quần chúng, độc đoán, chuyên quyền… Cũng
do chủ nghĩa cá nhân mà mất đoàn kết, thiếu tính tổ chức,
tính kỷ luật, kém tinh thần trách nhiệm… làm hại đến lợi
ích của cách mạng, lợi ích của nhân dân</em>" (HCM toàn
tập, tr. 438-439; Nxb Chính trị Quốc gia).
Một đất nước với "văn hóa xấu hổ" trong đó các
người đứng đầu ngành lại góp phần phát triển nó thì
không biết đến khi nào xã hội mới "ngẩn mặt nhìn
đời"?
K.M.
25/9/2011
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/10088), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét