Đảng)
<div class="special_quote"><em>Kính gửi Ban biên tập trang Bauxite
Việt Nam</em>
<em>Tôi đã phát biểu và gửi bài viết này (xem file đính kèm)
cho những
tổ chức và cá nhân có thẩm quyền theo hệ thống tổ chức
Đảng tại lễ
trao huy hiệu 50 năm tuổi Đảng (24/05/2011) tại Trường Đại
học Kinh tế TP.HCM.</em>
<em>Nay xin gửi đến Dân, vì việc lớn của Dân của Nước là
chuyện của
Dân. Tôi chọn Bauxite Việt Nam để mong thực hiện được ý
nguyện đó.
Rất mong sự hỗ trợ – cho đăng tải trên trang Bauxite Việt
Nam bài
viết này của tôi.</em>
<em>Xin trân trọng cảm ơn và kính chào</em>
<em>Đào Công Tiến</em>
<em>Nguyên Hiệu Trưởng Trường Đại học Kinh tế TP HCM</em>
<em>Địa chỉ: 55 Nguyễn Sơn Hà, P 5, Q 3, TP HCM
Điện thoại nhà: (84-8) 3839 9804
Điện thoại di động: (84) 90 370 1631</em></div>
Tôi tham gia công việc của cách mạng từ lúc còn nhỏ – năm
14 tuổi làm liên lạc cho các tổ chức bí mật ở địa
phương, năm 16 tuổi gia nhập Vệ quốc đoàn (thuộc Bộ Tư
lệnh Tây Nam Bộ).
Năm 1954, sau chiến thắng Điện Biên, kết thúc cuộc kháng
chiến 9 năm, tôi tham gia đoàn quân tập kết ra miền Bắc,
được Tổ chức cho đi học văn hóa và được kết nạp vào
Đảng ngày 06/02/1960 tại Trường Bổ túc công nông trung ương.
Với 50 năm tuổi Đảng, huy hiệu mà tôi nhận hôm nay có cội
nguồn từ những cái mốc kể trên. Đó là những cái mốc từ
một sự lựa chọn do gia đình và quê hương Bến Tre truyền cho
tôi.
Theo Đảng từ chỗ là ý nguyện của gia đình, của quê hương,
rồi cùng với những trải nghiệm trong đời sống thực của
cách mạng, tôi cảm nhận theo Đảng cũng là ý nguyện của dân
tộc – một dân tộc giàu truyền thống yêu nước. Đảng
phất cao ngọn cờ giải phóng của Hồ Chí Minh vì độc lập,
thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, chống đói nghèo, thất
học và bệnh tật, chống áp bức và bất công. Với những
mục tiêu đó, dân đã chọn Đảng và Đảng dựa vào dân làm
Cách mạng tháng Tám thắng lợi, tiến hành hai cuộc kháng
chiến thành công, Đảng chấp nhận thực tiễn từ những nỗ
lực tháo gỡ khó khăn – xé rào vượt cơ chế cũ của người
dân, dẫn đến đổi mới đưa đất nước ra khỏi khủng
hoảng và tạo đà tăng trưởng liên tục trên 25 năm qua.
Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, Đảng đã phạm sai lầm và
khuyết điểm, thậm chí có những sai lầm, khuyết điểm nghiêm
trọng có thể đơn cử như: (1) Sai lầm trong cải cách ruộng
đất ở miền Bắc sau 1954; (2) Triệt phá kinh tế tư bản tư
nhân ở miền Bắc sau 1954 và ở miền Nam sau 1975; (3) Xóa bỏ
kinh tế hộ nông dân bằng việc hợp tác hóa và tập thể hóa;
(4) Kỳ thị kinh tế tư nhân và cấm đảng viên làm kinh tế tư
nhân; (5) Thái quá trong cách phân định và phân biệt đối xử
giữa các thành phần giai cấp trong xã hội – nêu khẩu hiệu
"trí phú địa hào, đào tận gốc trốc tận rễ" trong Xô
Viết Nghệ Tĩnh: ngược đãi nhân sĩ, trí thức yêu nước trong
vụ án "Nhân văn – Giai phẩm" và chống xét lại hiện
đại; (6) Chọn đổi mới, nhưng một bộ phận không nhỏ, cả
trong giới lãnh đạo của Đảng thiếu thái độ dứt khoát
ủng hộ đổi mới, cản trở đổi mới toàn diện và mạnh
mẽ vì sợ "đổi mới được kinh tế nhưng mất tư tưởng,
được bộ phận nhưng mất tổng thể, được trước mắt
nhưng mất lâu dài, được kết quả hiển nhiên nhưng xa rời
mục đích và những nguyên tắc cơ bản, được của cải nhưng
hỏng quan hệ sản xuất và con người"; (7) Chậm nhận biết
sự tất yếu mang tính quy luật của phát triển bền vững, nên
kinh tế càng tăng trưởng thì lâm nguy đối với văn hóa, xã
hội và môi trường càng lớn, càng gay gắt. Chạy theo tăng
trưởng nhanh, nhất là trên diện rộng và số lượng, gây bất
ổn kinh tế vĩ mô, với cái giá phải trả không nhỏ là chất
lượng tăng trưởng không cao, và chất lượng cuộc sống của
người dân chậm được cải thiện.
Những sai lầm, khuyết điểm như đã nêu ở trên, có nguyên
nhân từ bệnh giáo điều trong tư duy lý luận về học thuyết
Mác – Lê nin và CNXH. Những sai lầm, khuyết điểm đó còn có
nguyên nhân từ bệnh chủ quan, duy ý chí, thiếu tôn trọng
thực tế khách quan, thiếu tôn trọng những tư vấn và phản
biện xã hội – tư vấn và phản biện từ người dân. Và
nguyên nhân bao trùm lên tất cả là quyền lãnh đạo trực
tiếp, toàn diện và tuyết đối của Đảng đã trở thành siêu
quyền lực đặt trên dân quyền và pháp quyền, làm cho xã hội
thiếu người chủ thực sự có quyền và trách nhiệm đúng
nghĩa của nó.
Thực tiễn từ đời sống chính trị, kinh tế, xã hội vừa có
tính phổ biến, vừa là những hiện thực trực tiếp, dần
dần chỉ ra nhiều vấn đề, không thể quay lưng lại với nó
được. Nhận biết vấn đề đặt ra từ cuộc sống đã khó,
tìm lời giải và giải một cách thuyết phục cho những vấn
đề đó còn khó hơn. Nguồn lực của một người, thậm chí
một nhóm người đối với việc nhận biết và tìm lời giải
cho nó ví như giọt nước bỏ biển. Nhưng không có giọt nước
làm sao có biển. Nếu chưa vào cuộc mà đã mỏi gối chồn
chân thì chỉ có thể đem những giáo điều đã học thuộc
lòng ra dùng mãi.
Trên tinh thần đó, tôi xin đóng góp với Đảng với Dân một
số vấn đề nhận biết từ cuộc sống mà từ nhiều năm đã
trăn trở tìm lời giải.
<strong>Không nên tuyệt đối hóa và không nên kiên định một
cách máy móc học thuyết Mác – Lênin.</strong>
Trào lưu cách mạng vô sản và công cuộc xây dựng xã hội XHCN
ở Liên Xô, Trung Quốc và một số nước khác, trong đó có
Việt Nam cho chúng ta những cảm nhận: (1) Học thuyết Mác –
Lênin có cái trước đúng nay vẫn đúng; (2) Có cái trước
đúng, nay không còn phù hợp vì bối cảnh xã hội đã có quá
nhiều thay đổi; (3) Và cũng có cái trước và nay đều không
đúng. Do đó, để chọn được cái đúng, cái phù hợp để
vận dụng, thì không thể tuyệt đối hóa, không thể cứ kiên
định một cách máy móc học thuyết Mác – Lênin là nền tảng
tư tưởng, là kim chỉ nam cho mọi tư duy và hành động. Chính
C.Mac, Angghen, Lênin và Hồ Chí Minh cũng đã khuyến cáo đến
các thế hệ đồng chí, đồng đội về việc nhận biết và
vận dụng đối với chính học thuyết của mình như vậy (2).
Ngoài cái đúng, cái phù hợp của học thuyết Mác – Lênin,
còn có tư tưởng Hồ Chí Minh và những cái đúng, cái phù hợp
của những tư tưởng học thuyết khác. Đó, mới là những cái
cần và đủ để có được cái gọi là nền tảng tư tưởng,
là kim chỉ nam cho tư duy và hành động cách mạng.
<strong>Mô thức tổ chức xã hội XHCN có nhiều khuyết tật,
gây bất ổn cho hệ giải pháp phát triển và hoàn thiện xã
hội.</strong>
Xã hội XHCN theo cách hiểu và làm, một thời tồn tại ở Liên
Xô, Trung Quốc và một số nước khác, trong đó có Việt Nam,
vừa hàm chứa được những ý tưởng tiến bộ về mục tiêu
phát triển và hoàn thiện xã hội nhưng cũng có không ít
khuyết tật gây bất ổn trong hệ thống giải pháp.
Ý tưởng cao đẹp về mục tiêu phát triển và hoàn thiện của
xã hội trong mô hình XHCN là sự tôn vinh nhân tố con người –
con người là chủ thể của phát triển và hoàn thiện xã hội
– xã hội của con người và vì con người; là một xã hội
có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất
hiện đại và quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ và
tính chất cũa lực lượng sản xuất; có nền văn hóa tiên
tiến – đậm đà bản sắc dân tộc; có nhà nước pháp quyền
của dân, do dân và vì dân; có quan hệ hữu nghị và hợp tác
với các nước trên thế giới.
Ở ViệtNam, đã và đang có một sự đồng thuận cao (cả về
nhận thức và hành động) dành cho mục tiêu phát triển và
hoàn thiện xã hội, là "giữ vững độc lập thống nhất và
toàn vẹn lãnh thổ, dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ
công bằng và văn minh". Mục tiêu đó cũng được coi là mục
tiêu XHCN, là định hướng XHCN cần được kiên định trong sự
phát triển và hoàn thiện xã hội.
Những khuyết tật gây bất ổn cho hệ thống giải pháp nằm
trong mô thức tổ chức xã hội XHCN, đã một thời tồn tại
luôn gắn liền với các đặc trưng cơ bản: (1) Đảng nắm
quyền lãnh đạo trực tiếp và tuyệt đối mọi hoạt động
của đời sống chính trị, kinh tế, xã hội của đất nước.
Và trên thực tế quyền lãnh đạo đó đã trở thành siêu
quyền lực (có nơi, có lúc là Đảng trị và sùng bái cá nhân)
đặt trên dân quyền và pháp quyền; (2) Tổ chức xã hội theo
thuyết giai cấp và đấu tranh giai cấp, coi đấu tranh giai cấp
là động lực phát triển xã hội. Coi chuyên chính vô sản là
nguyên tắc và trên thực tế đã không tránh khỏi tình trạng
lấy vô sản chuyên chính dân tộc, phá vỡ khối đại đoàn
kết dân tộc; (3) Mô thức tổ chức nền kinh tế bị chi phối
gần như tuyệt đối bởi sự công hữu hóa tư liệu sản
xuất chủ yếu và kinh tế nhà nước là chủ đạo, kế hoạch
hóa tập trung quan liêu bao cấp.
Sự hiện hữu của siêu quyền lực như vậy, không phù hợp
với tinh thần đề cao dân chủ và thượng tôn pháp luật. Tổ
chức xã hội theo thuyết giai cấp và đấu tranh giai cấp, cũng
không phù hợp với tinh thần đại đoàn kết dân tộc. Coi công
hữu tư liệu sản xuất là nền tảng chủ yếu của nền kinh
tế quốc dân và coi kinh tế nhà nước là chủ đạo, cũng
không phù hợp với tinh thần "lấy dân làm gốc", không
khuyến khích, tạo điều kiện cho việc huy động và sử dụng
có hiệu quả mọi nguồn lực, nhất là nguồn lực của dân,
từ khu vực dân doanh.
Mô thức tổ chức xã hội XHCN với ba đặc trưng như đã trình
bày, đã phá sản ở Liên Xô, các nước XHCN Đông Âu và không
còn cơ sở để tồn tại ở nhiều nước khác, trong đó có
Việt Nam để nhường chỗ cho một mô thức thích hợp được
lựa chọn để thay thế. Mô thức thích hợp được lựa chọn
để thay thế mô thức tổ chức xã hội XHCN là mô thức tổ
chức xã hội hiện đại, với kinh tế thị trường hiện
đại; xã hội dân chủ; nhà nước pháp quyền.
Với trên 25 năm Đổi mới, Việt Nam đã chọn phát triển sản
xuất hàng hóa nhiều thành phần (mà đỉnh cao của sự phát
triển và hoàn thiện là kinh tế thị trường hiện đại); tự
chủ cho người sản xuất và tiêu dùng, trong đó có nông hộ
được thừa nhận là đơn vị kinh tế tự chủ ở nông thôn;
khuyến khích và tạo điều kiện phát huy tối đa mọi nguồn
lực bằng một nền kinh tế mở (mở bên trong và ra cả bên
ngoài).
Với sự lựa chọn này – lựa chọn từ Đổi mới, thì mô
hình kinh tế tổng quát bị chi phối gần như tuyệt đối bởi
công hữu hóa tư liệu sản xuất là nền tảng và kinh tế nhà
nước là chủ đạo, cũng không có cơ sở để tồn tại, phải
thay thế bằng một mô hình kinh tế được lựa chọn với
những đặc trưng tổng quát và cơ bản là: (1) Kinh tế thị
trường hiện đại; (2) Hai chế độ sở hữu về tư liệu sản
xuất chủ yếu (công hữu và tư hữu), ba khu vực kinh tế (kinh
tế công, kinh tế tư nhân và kinh tế hỗn hợp), với các chủ
thể kinh tế bình đẳng trước pháp luật, cùng phát triển
trong môi trường cạnh tranh lành mạnh, không coi "công hữu
hóa là nền tảng" và cũng không coi "kinh tế nhà nước là
chủ đạo" mà chỉ xác định đúng mức vai trò của Nhà
nước pháp quyền đối với nền kinh tế thị trường hiện
đại Việt Nam; (3) Thực thi dân chủ trong kinh tế, mà vấn đề
cốt lõi trong đó là quyền của người dân và thực quyền kinh
doanh của doanh nghiệp; (4) Liên kết hợp tác và hội nhập
quốc tế.
<strong>Siêu quyền lực trong thực thi quyền lãnh đạo của
đảng đi ngược lại dân quyền, pháp quyền gây bất ổn đối
với phát triển, hoàn thiện xã hội và cũng làm cho Đảng bị
tha hóa.</strong>
Dân chủ và tập trung với sự gắn kết hữu cơ với nhau,
được coi là nguyên tắc cơ bản của sự phân bố quyền lực
trong hoạt động của đời sống xã hội. Với xã hội hiện
đại, nền tảng cơ bản của dân chủ là quyền con người và
sự tự do cho con người trong việc thực thi cái quyền đó. Và
cái then chốt của tập trung là tập trung cho pháp quyền – là
thượng tôn pháp luật.
Đảng, Nhà nước và các tổ chức khác trong xã hội cũng phải
có quyền và trách nhiệm của nó, nhưng đó là quyền và trách
nhiệm của dân quyền và pháp quyền trao cho để thực thi dân
chủ và pháp luật, và luôn chịu sự chế tài của dân quyền
và pháp quyền.
Tinh thần đề cao dân chủ và thượng tôn pháp luật như đã
đề cập ở trên, về cơ bản đã không được thực thi ở
nhiều nước XHCN, bởi quyền lãnh đạo của đảng cầm quyền
ở đó đã trở thành siêu quyền lực đặt lên trên dân quyền
và pháp quyền. Thiếu đề cao dân quyền và pháp quyền nên xã
hội thiếu người chủ đích thực, thiếu động lực phát
triển, trì trệ và thiếu kỷ cương lề luật. Ngồi trên
đỉnh cao của siêu quyền lực mà thiếu sự chế tài của dân
quyền và pháp quyền, nên Đảng chủ quan, duy ý chí, vi phạm
quy luật khách quan trong việc chọn mục tiêu và giải pháp phát
triển. Quyền lực và đi liền theo đó là lợi ích – lợi
quyền mà tập trung thái quá, lạm dụng thái quá cũng làm cho
Đảng bị tha hóa. Tập trung thái quá và lạm dụng quyền lực
thái quá, cùng với việc duy trì một nền kinh tế nặng về
công hữu hóa, nhà nước hóa, tập trung quan liêu bao cấp, thì
tham nhũng sẽ vô phương cứu chữa và hệ lụy không lường
sẽ là một sự bế tắc – không chống tham những thì tham
những sẽ giết chết Đảng, còn chống tham nhũng thì có khác
gì chống Đảng, nên cũng làm cho Đảng chết.
Sự hiện hữu của siêu quyền lực, là một trong những khuyết
tật của mô thức tổ chức xã hội XHCN, đã đến lúc phải
thực sự dũng cảm trong việc chọn giải pháp thích hợp cho
nó: (1) Phải cấu trúc lại cơ cấu quyền lực giữa quyền
lãnh đạo của Đảng với dân quyền và pháp quyền theo hướng
đề cao dân quyền và pháp quyền; (2) Phải thực sự dân chủ
trong bầu cử, phải "dân bầu Đảng cử" thay vì "Đảng
cử dân bầu" như đã và đang làm. Các tổ chức dân cử,
nhất là Quốc hội và Hội đồng nhân dân, phải thực sự là
của dân, vì dân – hành động theo ý nguyện và quyền lực
của dân, nhất là ý nguyện và quyền lực được thể chế
hóa bằng Hiến pháp và pháp luật, chứ không phải bằng kết
luận của cấp ủy như với vấn đề khai thác bôxít ở Tây
nguyên, hoặc vấn đề nhập Hà Tây vào Thủ đô Hà Nội...; (3)
Đề cao phản biện xã hội – phản biện từ lòng dân, khuyến
khích và tạo điều kiện cho đối thoại, chứ không phải
độc thoại từ trên xuống, từ trong ra theo kiểu "độc
quyền chân lý, áp đặt tư duy, phán xét tùy tiện"; (4) Đảng
phải tạo quyền lực mềm bằng tự chỉnh đốn để trong
sạch, vững mạnh và chính bằng quyền lực mềm đó mà tác
động vào hệ thống chính trị, vào xã hội chứ không phải
bằng ra lệnh và cấm đoán – có luật pháp và điều lệ, còn
có 19 điều cấm; trước được làm những gì luật pháp không
cấm, nay còn phải được cho phép. Như thế còn gì là quyền
của người dân được pháp luật bảo hộ.
<h2>Mấy kiến nghị</h2>
Những vấn đề đã trình bày ở trên, tôi đã cảm nhận
được từ cuộc sống và trăn trở tìm lời giải trong nhiều
năm, qua các kỳ Đại hội, nhất là từ Đại hội VI đến nay.
Trung thực mà nói, đó là những vấn đề lớn, liên quan đến
đường lối, chủ trương của Đảng, còn có khoảng cách khác
nhau về nhận thức, trong nội bộ Đảng và trên bình diện
toàn xã hội. Trong đó, có một số vấn đề được sửa đổi
và đồng thuận hơn theo chiều hướng tích cực, như vấn đề
không tiếp tục cấm đảng viên làm kinh tế tư nhân, cụm từ
"công hữu hóa tư liệu sản xuất chủ yếu" được thay
bằng "quan hệ sản xuất tích cực phù hợp với trình độ
và tính chất của các lực lượng sản xuất" trong cách diễn
đạt đặc trưng kinh tế của xã hội XHCN…
Những thay đổi tiến bộ đó rất đáng trân trọng, nhưng
tiếc là còn quá ít với thời gian dài trên dưới 20 năm qua –
từ Đại hội VII (1991) đến nay, và với những đòi hỏi từ
cuộc sống không thể quay lưng lại với nó được.
Là một đảng viên 50 năm tuổi đảng, tôi xin kiến nghị với
Đảng với Dân nên sửa đổi tiếp những vấn đề lớn, hết
sức cấp thiết là: (1) Đảng từ đảng của giai cấp vô sản,
xin hãy trở về với dân tộc – Đảng của dân tộc và vì
dân tộc Việt Nam; (2) Từ chỗ tuyệt đối hóa học thuyết Mác
– Lê nin, coi học thuyết Mác – Lê nin là nền tảng tư
tưởng, là kim chỉ nam cho mọi tư duy và hành động, hãy trở
về với tư tưởng Hồ Chí Minh, cùng với những gì đúng và
phù hợp của các học thuyết khác (trong đó có học thuyết
Mác – Lê nin); (3) Chọn "giữ vững độc lập, thống nhất
và toàn vẹn lãnh thổ, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công
bằng và văn minh" làm mục tiêu định hướng phát triển và
hoàn thiện xã hội chứ không phải là định hướng XHCN chung
chung, nội hàm không rõ, không đúng; (4) Chọn mô hình kinh tế
tổng quát cho chiến lược phát triển kinh tế – xã hội đến
năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030, thậm chí đến năm 2050 là mô
hình kinh tế với các đặc trưng: kinh tế thị trường với
sức mạnh văn hóa và vai trò của nhà nước; đa sở hữu về
tư liệu sản xuất và các nguồn lực khác, đa khu vực kinh tế
và loại hình doanh nghiệp; (5) Tôn trọng quyền của người dân
và thực quyền kinh doanh của doanh nghiệp; (6) Liên kết, hợp
tác và hội nhập quốc tế; (7) Tư duy và hành động cách mạng
của Đảng phải là tư duy và hành động của cái tâm lớn và
tầm tri tuệ cao. Tâm lớn là cái tâm vì dân vì nước, chứ
không phải vì ý thức hệ của Đảng vốn đã không còn đủ
cơ sở để tồn tại. Và trí tuệ cao là cái tầm trí tuệ
của thời đại mà Đảng phải vươn tới, chứ không phải tự
bằng lòng với những cái cũ kỹ lạc hậu để tuột hậu mãi.
<em>Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 27 tháng 09 năm 2011.</em>
<em>Đ.C.T.</em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/10076), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét