bài: <a
href="http://anhbasam.wordpress.com/2011/07/03/151-trung-qu%E1%BB%91c-da-xu%E1%BA%A5t-hi%E1%BB%87n-d%E1%BA%A5u-hi%E1%BB%87u-manh-nha-c%E1%BB%A7a-cach-m%E1%BA%A1ng/"><span
class="underlined-text">TRUNG QUỐC ĐÃ XUẤT HIỆN DẤU HIỆU MANH NHA
CỦA CÁCH MẠNG</span></a></div>
<div class="rightalign">Ngày 11 tháng 10 năm 2010</div>
Kính gửi các ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
Điều 35 Hiến pháp Trung Quốc, thông qua vào năm 1982, nói rõ:
"<em>Công dân nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa có quyền tự
do ngôn luận, tự do báo chí, tự do hội họp, tự do lập hội,
tự do diễu hành và biểu tình</em>". Đã 28 năm nay điều
khoản này vẫn chưa được thực thi vì bị những qui định và
luật lệ cụ thể "bổ sung" khác phủ nhận. Nền dân chủ
giả hiệu, về hình thức thì thừa nhận nhưng trong những sự
việc cụ thể lại chối bỏ dân chủ, là một biểu hiện
đáng hổ thẹn trong lịch sử của nền dân chủ thế giới.
Ngày 26 tháng 2 năm 2003, tại cuộc hội thảo về dân chủ giữa
Uỷ ban Thường vụ Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương
Đảng Cộng sản Trung Quốc và các đảng dân chủ khác, trước
khi nhậm chức, Chủ tịch Hồ Cẩm Đào đã tuyên bố một cách
rõ ràng: "<em>Bãi bỏ hạn chế báo chí, mở rộng ý kiến
công khai, là quan điểm chính thống và đòi hỏi của xã hội;
điều đó là đương nhiên và phải được giải quyết thông
qua thủ tục lập pháp. Nếu Đảng Cộng sản không tự cải
cách, không chuyển hoá, thì nó sẽ mất sức sống và dẫn
đến diệt vong</em>".
Ngày 3 tháng 10, Fareed Zakaria của đài CNN đã phỏng vấn Thủ
tướng Ôn Gia Bảo. Trả lời câu hỏi của nhà báo, Thủ
tướng Ôn Gia Bảo nói: "<em>Tự do ngôn luận là tuyệt đối
cần thiết đối với mọi dân tộc, Hiến pháp Trung Quốc cho
người dân tự do ngôn luận, đòi hỏi dân chủ của nhân dân
là không thể ngăn chặn được</em>".
Phù hợp với Hiến pháp Trung Quốc và tinh thần của những
lời phát biểu của Chủ tịch Hồ Cẩm Đào và Thủ tướng Ôn
Gia Bảo, chúng tôi xin trình bày những điều có liên quan tới
việc thực thi quyền hiến định về tự do ngôn luận và tự
do báo chí như sau:
<h2>Về hiện trạng của quyền tự do ngôn luận và tự do báo
chí ở nước ta</h2>
Chúng ta đã có 61 năm làm "chủ nhân ông" của nước Cộng
hoà Nhân dân Trung Hoa. Nhưng quyền tự do ngôn luận và quyền
tự do báo chí mà chúng ta được hưởng còn thấp hơn là dân
chúng ở thuộc địa Hồng Kông từng được hưởng. Đấy là
nói trước khi khu vực này được trả về cho Trung Quốc.
Trước khi được trao trả, Hồng Kông là thuộc địa của Anh,
do chính phủ được Nữ hoàng Anh chỉ định cai trị. Nhưng
quyền tự do ngôn luận và tự do báo chí mà chính quyền Anh
dành cho dân chúng Hồng Kông thì không phải là lời nói suông,
chỉ có trên giấy tờ. Các quyền đó đã được ban hành và
được thực thi.
Khi đất nước ta được thành lập vào năm 1949, nhân dân ta hô
lên rằng họ đã được giải phóng, họ là chủ nhân ông của
chính mình. Mao Trạch Đông nói rằng "Từ phút này trở đi,
nhân dân Trung Quốc đã đứng lên". Nhưng ngay trong ngày hôm
nay, 61 năm sau khi thành lập nước cộng hoà, 30 năm sau mở cửa
và cải cách, chúng ta vẫn chưa đạt được mức độ tự do
ngôn luận và tự do báo chí mà người dân dưới chính quyền
thuộc địa ở Hồng Kông được hưởng. Ngay cả hiện nay,
nhiều tác phẩm thảo luận về chính trị và những vấn đề
thời sự vẫn phải xuất bản ở Hồng Công. Đấy không phải
là chuyện xảy ra từ ngày lãnh thổ này được trao trả mà là
chiến lược cũ rích của chính quyền thuộc địa. Địa vị
"ông chủ" của nhân dân Trung Quốc lục địa thật quá
thấp kém. Vì vậy mà việc nước ta tự quảng bá mình là
"nền dân chủ xã hội chủ nghĩa" mang đặc tính Trung Quốc
đã gây nhiều bối rối.
Không chỉ các công dân bình thường mà ngay cả những nhà lãnh
đạo cao cấp của Đảng Cộng sản cũng không có quyền tự do
ngôn luận và tự do báo chí. Gần đây Lý Duệ đã gặp hoàn
cảnh như sau. Cách đây không lâu, cuốn Tập hợp các bài viết
tưởng niệm Chu Tiểu Châu được xuất bản, trong đó có tiểu
luận của Lý Duệ viết về Chu Tiểu Châu, đã được đăng
trên tờ Nhân dân Nhật báo năm 1981. Phu nhân của Chu Tiểu Châu
gọi điện cho Lý Duệ và giải thích tình hình như sau: "Bắc
Kinh đã thông báo. Không được đăng bài viết của Lý Duệ".
Chuyện nực cười không thể tưởng tượng được là một bài
viết cũ trên báo Đảng lại không được phép đưa vào tuyển
tập! Lý Duệ nói: "Đây là đất nước kiểu gì vậy? Tôi
muốn thét lên: Phải có tự do báo chí! Bóp nghẹt quyền tự do
thể hiện của nhân dân như vậy là hoàn toàn phi pháp!"
Không chỉ các cán bộ cao cấp, ngay cả Thủ tướng nước ta
cũng không có quyền tự do ngôn luận và tự do báo chí! Ngày 21
tháng 8 năm 2010, Thủ tường Ôn Gia Bảo, trong bài nói chuyện
ở Thẩm Quyến dưới nhan đề: "Chỉ có thúc đẩy cải cách
dân tộc ta mới có tương lai tươi sáng", đã nói: "Chúng ta
phải thúc đẩy không chỉ cải cách kinh tế mà còn đẩy mạnh
cải cách chính trị nữa. Không được cải cách chính trị che
chở, chúng ta sẽ đánh mất các thành quả do cải cách kinh tế
mang lại và mục tiêu hiện đại hoá của chúng ta cũng sẽ
không trở thành hiện thực được". Bản tin chính thức của
Tân Hoa xã cũng ngày 21 tháng 8, nhan đề "Xây dựng tương lai
tươi đẹp cho đặc khu kinh tế", không đăng nội dung liên
quan đến cải cách chính trị của Thủ tướng Ôn Gia Bảo.
Ngày 22 tháng 9 năm 2010 (giờ Hoa Kỳ), ở New York, Thủ tướng
Ôn Gia Bảo đã có cuộc nói chuyện với báo chí Trung Quốc
tại Hoa Kỳ và báo chí Hồng Kông cũng như Ma Cao, ở đây ông
lại nhấn mạnh tầm quan trọng của "cải cách hệ thống
chính trị". Thủ tướng Ôn nói: "Liên quan đến cải cách
chính trị, trước đây tôi đã nói rằng cải cách kinh tế mà
không được thành quả của cải cách chính trị bảo vệ thì
chúng ta sẽ không thu được thắng lợi hoàn toàn và có thể
những thành quả mà chúng ta đạt được cho đến nay cũng sẽ
bị mất". Ngay sau đó, Ôn Gia Bảo đã phát biểu tại kì họp
lần thứ 65 của Đại Hội đồng Liên hiệp quốc với bài
diễn văn mang tên: "Nhận thức nước Trung Hoa đích thực",
trong đó ông lại nhắc đến cải cách chính trị. Ngày 23 tháng
9 (giờ Bắc Kinh) các sự kiện này được đưa lên chương
trình Thời sự của Đài Truyền hình Trung ương và Tân Hoa xã
cũng đưa tin. Nhưng họ chỉ tường thuật nhận xét của Ôn Gia
Bảo về những hoàn cảnh mà người Trung Quốc ở hải ngoại
phải đương đầu cũng như tầm quan trọng của các phương
tiện thông tin của Trung Quốc ở hải ngoại mà thôi. Đoạn
nói về cải cách chính trị đã bị lược bỏ.
Vì những nguyên nhân đó, nếu chúng ta định tìm những người
chịu trách nhiệm, chúng ta sẽ không chỉ ra được người nào
cụ thể. Đấy là những bàn tay bẩn vô hình. Vì những lí do
mà chỉ có họ mới biết, họ đã vi phạm hiến pháp, họ
thường ra lệnh bằng điện thoại rằng không được công bố
tác phẩm của tác giả này hay tác giả kia, không được
tường thuật trên các phương tiện thông tin đại chúng sự
kiện này hay sự kiện kia. Người gọi điện không để lại
tên, hoàn toàn bí mật, nhưng phải lưu ý đến chỉ thị của
họ. Đấy là những bàn tay bẩn từ Ban Tuyên huấn Trung ương,
nằm trên cả Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản và trên
cả Hội đồng Nhà nước. Chúng tôi xin hỏi, Ban Tuyên huấn
Trung ương có quyền gì mà lại cấm bài nói của Thủ tướng?
Nó có quyền gì mà tước đoạt quyền của nhân dân, không cho
họ được biết Thủ tướng đã nói những gì?
Yêu cầu cốt lõi của chúng tôi là giải tán hệ thống kiểm
duyệt nhằm thúc đẩy hệ thống trách nhiệm pháp lí.
Quyền tự do ngôn luận và tự do báo chí được điều 35 Hiến
pháp bảo đảm đã bị những biện pháp bổ sung, thí dụ như
"Điều lệ quản lí xuất bản" biến thành thành vật trang
trí. Những qui định bổ sung này, nói chung, chính là hệ thống
kiểm duyệt và cấp phép. Không thể liệt kê hết những chỉ
thị và cấm đoán nhằm ngăn chặn tự do ngôn luận và tự do
báo chí. Ban hành luật báo chí và bải bỏ hệ thống kiểm
duyệt đã trở thành nhiệm vụ khẩn cấp đối với chúng ta.
Chúng tôi đề nghị Quốc hội tiến hành ngay việc soạn thảo
Luật báo chí và bãi bỏ ngay "Điều lệ quản lí xuất
bản" cũng như tất cả những hạn chế do các địa phương
ban hành đối với tin tức và xuất bản. Nói theo pháp luật,
việc thực thi quyền tự do ngôn luận và tự do báo chí như
được bảo đảm trong Hiến pháp có nghĩa là làm cho các
phương tiện thông tin đại chúng độc lập đối với Đảng
và các cơ quan của chính phủ, là những cơ quan đang kiểm soát
chúng, và như thế cũng có nghĩa là chuyển "những cái loa
của Đảng" thành "công cụ của công luận". Vì vậy, cơ
sở cho việc soạn thảo Luật báo chí phải là hệ thống trách
nhiệm pháp lí trên thực tế. Chúng ta không thể lại tìm cách
củng cố hệ thống kiểm duyệt nhân danh "củng cố sự lãnh
đạo của Đảng". Hệ thống kiểm duyệt là hệ thống, theo
đó phải được sự chấp thuận của các cơ quan của Đảng
thì mới được xuất bản, chỉ xuất bản sau khi đã được
chấp chuận và coi tất cả những tài liệu đã xuất bản mà
không được chấp thuận đều là phi pháp hết. Hệ thống
trách nhiệm pháp lí nghĩa là tài liệu được xuất bản không
cần phải được sự chấp thuận của các cơ quan của Đảng
hay chính phủ, mà có thể xuất bản sau khi tổng biên tập cho
là phù hợp. Nếu có những hậu quả tiêu cực hay tranh cãi sau
khi xuất bản thì chính phủ có thể can thiệp và quyết định,
phù hợp với luật pháp, xem có phạm pháp hay là không. Trên
thế giới, sự phát triển của chế độ pháp trị trong lĩnh
vực tin tức và xuất bản đều đi theo con đường như thế,
tức là chuyển từ hệ thống kiểm duyệt sang hệ thống trách
nhiệm pháp lí. Không nghi ngờ gì rằng hệ thống trách nhiệm
pháp lí tiến bộ hơn hệ thống kiểm duyệt và rất có lợi
cho sự phát triển các môn khoa học nhân văn và khoa học tự
nhiên, và thúc đẩy sự hài hoà xã hội và tiến bộ. Nước
Anh đã bỏ chế độ kiểm duyệt từ năm 1695. Nước Pháp bỏ
chế độ kiểm duyệt từ năm 1881, sau thời gian đó chỉ cần
đại diện của cơ quan xuất bản viết một tờ khai rồi gửi
cho văn phòng biện lí của chính phủ là có thể xuất bản báo
và tạp chí rồi. Hệ thống kiểm duyệt hiện nay của chúng ta
làm cho việc công bố tin tức và xuất bản sách ở nước ta
đi chậm hơn Anh 315 năm và chậm hơn Pháp 129 năm.
Chúng tôi đòi hỏi những điều sau đây:
1. Bãi bỏ việc tài trợ các cơ quan truyền thông nhà nước
[Ghi chú: Đó là tổ chức kiểm soát, thực hiện việc kiểm tra
của Đảng đối với các phương tiện thông tin đại chúng];
cho phép các cơ quan xuất bản hoạt động độc lập; áp dụng
hệ thống, trong đó giám đốc và tổng biên tập chịu trách
nhiệm đối với đơn vị xuất bản của mình.
2. Tôn trọng các nhà báo và củng cố vị trí độc lập của
họ. Nhà báo phải là "vua không ngai". Tường thuật những
vụ việc có đông người tham gia và vạch trần những vụ tham
nhũng là công việc cao quí, công việc này phải được bảo
vệ và ủng hộ. Chấm dứt ngay lập tức những hành vi trái
pháp luật của các chính quyền địa phương và của công an
trong việc bắt giữ các nhà báo. Xem xét lại trường hợp <a
href="http://www.guardian.co.uk/world/2010/sep/02/chinese-author-xie-chaoping-detained">bắt
giữ nhà văn Tạ Triêu Bình (谢朝平)</a>. Liên quan đến vụ
này, bí thư đảng uỷ thành phố Vị Nam (渭南)Lương Phượng
Dân (梁凤民) phải bị thi hành kỉ luật Đảng, đấy cũng là
lời cảnh cáo đối với những người khác.
3. Bãi bỏ việc hạn chế tự do trong hoạt động phóng sự
điều tra dư luận ngoại tỉnh, đảm bảo quyền thực hiện
phóng sự điều tra của các phóng viên trong cả nước.
4. Internet là diễn đàn thảo luận quan trọng để chuyển tải
tin tức trong xã hội và tiếng nói của người dân. Ngoài
những tin tức thực sự liên quan đến bí mật quốc gia và
những chuyện xâm phạm quyền riêng tư cá nhân, các cơ quan
quản lí internet không được tự ý xoá những bài viết và
bình luận đã được đưa lên mạng. Gián điệp mạng phải
bị bãi bỏ, "đảng năm xu" [chỉ những người viết bài
ủng hộ nhà nước, mỗi bài được trả 5 xu] cũng phải bị
bãi bỏ và những hạn chế đối với công nghệ "vượt
tường lửa" [chống kiểm duyệt] cũng phải bị bãi bỏ.
5. Không còn những điều cấm kị liên quan đến lịch sử
Đảng. Công dân Trung Quốc có quyền biết những sai lầm của
đảng cầm quyền.
6. Tuần báo Nam Phương Chu Mạt và tạp chí Viêm Hoàng Xuân Thu
cần được tái cơ cấu dưới hình thức thử nghiệm tư nhân.
Tư hữu hoá báo và tạp chí là xu hướng tự nhiên của công
cuộc cải cách chính trị. Lịch sử dạy chúng ta: khi kẻ cai
trị và người ban hành chính sách liên kết chặt chẽ với
nhau, khi cả chính phủ lẫn các phương tiện thông tin đại
chúng cùng mang tên là "Đảng", và khi Đảng hát cho mình nghe
thì khó liên hệ được với nguyện vọng của nhân dân và
thực hiện được sự lãnh đạo đúng đắn. Từ giai đoạn
"Đại nhảy vọt" đến "Cách mạng Văn hoá", báo, tạp
chí, đài phát thanh và truyền hình ở Trung Quốc lục địa
không bao giờ phản ảnh nguyện vọng của nhân dân. Lãnh đạo
Đảng và chính phủ không nhận được những tiếng nói phản
biện của nhân dân cho nên khó có thể nhận thức được
những sai lầm lớn của mình và tiến hành sửa chữa chúng.
Trong các nước dân chủ, đảng cầm quyền và chính phủ không
được phép sử dụng tiền thuế của nhân dân để chi cho các
phương tiện thông tin đại chúng chuyên ca ngợi mình.
7. Cho phép tự do lưu hành ở đại lục sách báo được in trên
những lãnh thổ đã được trao trả là Hồng Kông và Ma Cao.
Nước ta đã tham gia WTO, và về mặt kinh tế đã hội nhập
với thế giới – những biện pháp nhằm giữ nguyên tình
trạng bế quan toả cảng về mặt văn hoá là đi ngược lại
đường lối đã được hoạch định nhằm mở cửa và cải
cách. Hồng Kông và Ma Cao ở ngay bên cạnh chúng ta, cung cấp cho
chúng ta thí dụ về quyền văn hoá tiến bộ hơn; sách báo từ
Hồng Kông và Ma Cao được nhân dân ta đón nhận và tin tưởng.
8. Thay đổi chức năng của các cơ quan tuyên truyền, chuyển
chúng từ các cơ quan đưa ra rất nhiều những điều "cấm
kị" thành các cơ quan bảo vệ tính chính xác, hợp thời và
luân chuyển thông tin mà không bị cản trở; từ cơ quan cộng
tác với các quan chức tham nhũng bằng cách ngăn chặn và kiểm
soát những thông tin phản ánh sự thật thành cơ quan ủng hộ
các phương tiện thông tin đại chúng trong việc kiểm tra các
cơ quan của Đảng và chính phủ; từ các cơ quan cấm đoán
xuất bản, sa thải biên tập viên và bắt bớ phóng viên thành
cơ quan chống lại quyền lực, bảo vệ các phương tiện thông
tin đại chúng và bảo vệ phóng viên. Bộ máy tuyên truyền
của chúng ta đã gây ra nhiều nỗi kinh hoàng, cả trong Đảng
lẫn trong xã hội. Họ phải làm việc vì chính lợi ích nhằm
giành lại thanh danh của chính mình. Một một thời điểm thích
hợp, chúng ta có thể xem xét, đổi tên các cơ quan tuyên
truyền cho phù hợp với xu hướng quốc tế.
Chúng tôi khẩn thiết bày tỏ nguyện vọng và mong được toàn
bộ sự lưu tâm của quý vị.
Ngày 1 tháng 10 năm 2010
Do Lí Duệ (李锐), Hồ Tích Vĩ (胡绩伟) và những người khác
chấp bút.
_____________
23 người kí tên:
Lý Duệ (李锐): Nguyên phó Ban Tổ chức Ban Chấp hành Trung
ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Ủy viên Ban Chấp hành Trung
ương khoá 12 Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Hồ Tích Vĩ (胡绩伟): Nguyên Chủ nhiệm Nhân dân Nhật báo,
uỷ viên Thường vụ Quốc hội lần thứ 7, Giám đốc Hiệp
hội các Viện Truyền thông Trung Quốc
Giang Bình (江 平): Nguyên Giám đốc Trường Chính trị và Luật
học, giáo sư, uỷ viên Thường vụ Quốc hội Khóa 7, phó Ban
Luật pháp Quốc hội
Lý Phổ (李普): Nguyên phó Giám đốc Tân Hoa xã
Chu Thiệu Minh (周绍明): Nguyên Vụ phó Vụ Chính trị, Quân khu
Quảng Châu
Chung Bái Chương (锺沛璋): Nguyên Trưởng phòng tin tức của Ban
Tuyên huấn Trung ương
Vương Vĩnh Thành (王永成): Giáo sư trường Đại học Giao
thông Thượng Hải
Trương Trung Bồi (张忠培): Nghiên cứu viên Bảo tàng Cố cung,
Chủ tịch Hội Khảo cổ Trung Quốc
Đỗ Quang (杜光): Nguyên giáo sư Trường Đảng Trung ương
Quách Đạo Huy (郭道晖): Nguyên Tổng Biên tập tạp chí Luật
học Trung Quốc
Tiêu Mặc (萧 默): Nguyên Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Kiến
trúc trực thuộc Viện Nghệ thuật Dân tộc Trung Quốc
Trang Phổ Minh (庄浦明): Nguyên phó Giám đốc Nhân dân Nhật
báo
Hồ Phủ Thần (胡甫臣): Nguyên Giám đốc và Tổng Biên tập
Nhà xuất bản Lao động Trung Quốc
Trương Định (张定): Nguyên Giám đốc phòng Thông tin Khoa học
Xã hội thực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Trung Quốc
Vu Hữu (于友): Nguyên Tổng Biên tập Trung Quốc nhật báo
Âu Dương Kình (欧阳劲): Nguyên Tổng Biên tập tờ Tạp chí
Thái Bình Dương ở Hồng Kông
Vu Hạo Thành (于浩成): Nguyên Giám đốc Nhà xuất bản Quần
chúng
Trương Thanh (张清): Nguyên Giám đốc Nhà xuất bản Điện ảnh
Trung Quốc
Du Nguyệt Đình (俞月亭): Nguyên Giám đốc Hãng Truyền hình
Phúc Kiến, nhà báo lão thành
Sa Diệp Tân (沙叶新): Nguyên Giám đốc Viện Sân khấu và
Nghệ thuật Nhân dân Thượng Hải, hiện là nhà văn độc lập
của dân tộc Hồi
Tôn Húc Bồi (孙旭培): Nguyên Giám đốc Viện Nghiên cứu Tin
tức thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Trung Quốc
Tân Tí Lăng (辛子陵): Nguyên Trưởng Ban Biên tập, Đại học
Quốc phòng Trung Quốc
Thiết Lưu (铁流): Tổng Biên tập tạp chí Vãng sự vi ngân
(Những vết thương quá khứ)
Cố vấn pháp luật: Tống Nhạc (宋岳): Công dân Trung Quốc,
luật sư hành nghề tại New York, Hoa Kì.
_____________
Nguồn: Dịch theo bản tiếng Anh tại:
http://cmp.hku.hk/2010/10/13/8035/
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/9268), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét