"Vì dân" là tư tưởng chính trị lâu đời và quý báu trong
quá trình xây dựng và phát triển đất nước, có cội nguồn
sâu xa và vững chắc nhất trong lịch sử dân tộc Việt Nam.
Điều đó cho thấy tầm quan trọng cũng như tính tất yếu của
một tư tưởng cũng như thái độ chính trị tốt đẹp cần
phải có của những người gánh trên vai trọng trách quản lý
đất nước và lãnh đạo nhân dân. Dân tộc Việt Nam có lịch
sử 4 ngàn năm dựng nước và giữ nước, đó là quá trình
giải phóng đất nước và giải phóng nhân dân thoát khỏi ách
thống trị và áp bức của ngoại bang. Khi đã có một nền
độc lập tự cường thì tư tưởng "Vì dân" là một lý
tưởng tốt đẹp cho những nhà cầm quyền. Trở thành
<em>"kế sâu rễ bền gốc"</em> để phát triển đất nước
Đại Việt cũng như chống lại mọi sự xâm lược của ngoại
bang.
<h2>Trong bối cảnh chế độ nhà nước phong kiến</h2>
Nhân dân là mạch nguồn của văn hoá dân tộc, là nguồn lực
mạnh mẽ cho công cuộc xây dựng một đất nước hùng cường.
Vì vậy, dù trong bối cảnh của chế độ phong kiến quân
quyền thì vị vua sáng suốt nào cũng thấy được tầm quan
trọng của sức mạnh nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ và
phát triển đất nước.
Xã hội Phong kiến ở nước ta được đại diện bằng hệ tư
tưởng Nho giáo của Khổng Tử -- một học thuyết đề cao sự
trung quân và có hệ thống lễ giáo chặt chẽ mang tính bảo
thủ nhằm bảo vệ chế độ quân chủ. Nhà vua có vị trí tối
cao và bất khả xâm phạm, được mệnh danh là thiên tử (con
trời), thay trời cai trị nhân dân. Khi Thiên tử đi ra ngoài,
thì không ai được phép nhìn mà phải cúi rập mình xuống
đất, chờ cho đến khi nhà vua đã đi qua mới được nhìn lên.
Kế đến là tầng lớp Sĩ đại phu (<em>những người chịu
trách nhiệm về chính trị</em>) có vị trí lớn lao trong hệ
thống quyền lực của nhà nước phong kiến. Trong bối cảnh
của một xã hội phong kiến đề cao sự phân biệt đẳng cấp
và giai tầng như vậy thì việc có một tư tưởng trọng dân
hay vì dân thật khó khăn và vấp phải nhiều trở lực từ
phía tầng lớp cầm quyền. Nhưng lịch sử cũng đã chứng minh
hùng hồn rằng những triều đại nào coi trọng người dân và
vì dân thì thịnh trị, triều đại nào khinh rẻ và đàn áp
nhân dân thì phải chuốc lấy bại vong.
Trong lịch sử phong kiến nước ta có nhiều tấm gương hiền
thần, họ cống hiến hết tài năng và sức lực của mình cho
đất nước và nhân dân. Họ sống và chiến đấu gần gũi
với người dân, coi nhân dân là nền tảng sức mạnh của một
vương triều. Đó là Tô Hiến Thành, Hưng đạo vương Trần
Quốc Tuấn, Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm… Họ là những
anh linh Tuấn kiệt của dân tộc, hết thảy đều ví nhân dân
như là nước mà chính quyền chỉ là con thuyền mong manh trên
đó: <em>"Đẩy thuyền cũng là nước, lật thuyền cũng là
nước"</em>.
Sách Lễ ký có ghi: <em>"Dân lấy vua làm tâm, vua lấy dân làm
thân thể; tâm trang chính thì thân thể thư thái, tâm nghiêm túc
thì dung mạo cung kính. Tâm thích cái gì, thân thể ắt là yên
vui cái ấy. Tâm nhờ thân thể mà toàn và cũng vì thân thể mà
nguy. Vua nhờ dân mà còn cũng vì dân mà mất"</em>. Như vậy
hẳn ai cũng thấy rõ vai trò và sức mạnh, cũng như tầm quan
trọng của nhân dân trong mọi chế độ xã hội. Nhân dân là
tâm điểm của sự tồn tại và là đối tượng phục vụ của
nhà nước.
<h2>Trong thời đại ngày nay</h2>
Tiếp nối mạch nguồn tư tưởng tốt đẹp đó chính là tư
tưởng dân chủ trong xã hội hiện đại. Có thể nói tư
tưởng vì dân và dân chủ là hai khái niệm có chung nguồn gốc
và mục đích. Khi ta nói "Vì dân" là được nhìn nhận từ
góc độ của một đảng phái hay chính quyền nhà nước trong
thái độ phục vụ nhân dân bằng cách đề cao tư tưởng dân
chủ. Đó cũng là điều được suy ra từ chính tư tưởng
"Chủ quyền nhân dân" của các nhà triết học lỗi lạc
thời kỳ cách mạng Dân chủ tư sản ở Tây Âu (John Locke, Giôn
Linbecnơ, Rousseuou, Robespiere…) cũng như các nhà tư tưởng thời
kỳ cách mạng dành độc lập ở Mỹ (T. Jefferson, Hamintơn,
Pênơ…) đã hằng xây đắp.
Trong thời đại dân chủ với các khái niệm tự do, nhân quyền
được thừa nhận và phổ biến rộng rãi thì sự tồn tại
của một nhà nước là để đại diện cho nhân dân và vì dân.
Chính quyền trong một xã hội dân chủ được người dân bầu
nên một cách minh bạch, khách quan và đại diện cho ý nguyện
người dân trong việc quản lý và phát triển đất nước. Vì
thế nhà nước chỉ đại diện cho nhân dân và vì dân, không
thể chỉ vì lợi ích của một nhóm lợi ích cầm quyền như
trong một số quốc gia độc tài còn sót lại trên thế giới.
"Vì dân" cũng là lời hứa và sự khẳng định cho tôn chỉ
hành động của một đảng phái hay chính quyền trong hoạt
động quản lý đất nước. Điều đó khẳng định mục đích
tốt đẹp của nhà nước trong việc thực thi các quyền dân
chủ, đề cao vị trí người dân trong công cuộc xây dựng và
phát triển đất nước. Nếu như trong bối cảnh xã hội phong
kiến tư tưởng vì dân là tiến bộ và mang nội dung nhân đạo
sâu sắc thì trong thời đại ngày nay có sứ mệnh nâng lên
một tầm cao mới tư tưởng dân chủ, nhằm ngày càng phát
triển và hoàn thiện các giá trị dân chủ cao đẹp.
<h2>Để tư tưởng Vì Dân được phát huy</h2>
Chúng ta hiểu rằng tư tưởng vì dân trong xã hội phong kiến
gặp phải nhiều khó khăn và trở ngại, bởi tầng lớp cầm
quyền muốn duy trì vị trí và lợi ích của họ. Chế độ
quân chủ đề cao nhà vua và tầng lớp quan lại quý tộc, lập
nên hàng rào đẳng cấp để phân biệt và hạ thấp vai trò
người dân trong đời sống xã hội. Vì vậy khái niệm về sự
làm chủ của nhân dân chưa được tồn tại.
Đạo Khổng chủ yếu quy định các <em>"Nghĩa vụ"</em> của
tầng lớp thứ dân hơn là quy định các <em>"Quyền"</em>
của họ. Vì vậy người dân chỉ có thể bắt gặp tư tưởng
vì dân trong hiện thân của một vị vua sáng và biết yêu
nước thương dân hay những quan lại hiền tài có tư tưởng
trọng dân.
Đối với các chế độ độc tài chuyên chế thì khi họ nói
vì dân thì đó chỉ là luận điệu lừa bịp, vì rằng bản
thân chế độ đã đối lập với các khái niệm dân chủ và
vì dân rồi. Nhà nước độc tài tồn tại dựa vào sức mạnh
quyền lực, gạt bỏ vai trò của người dân trong đời sống
chính trị - xã hội. Lợi ích mà họ hướng tới là của nhóm
thiểu số cầm quyền và những thế lực phục vụ cho chế
độ. Ngược lại với tư tưởng vì dân thì nhà nước độc
tài chỉ vì chính họ mà chà đạp lên những lợi ích và nhân
quyền của người dân.
Tư tưởng vì dân chỉ được tồn tại và phát huy hết giá
trị cao đẹp của nó trong một xã hội tự do – dân chủ làm
nền tảng. Ở đó người dân được giám sát, đánh giá các
hoạt động của nhà nước, vì thế mà họ biết được rằng
những hành động vì dân có được thực thi hay không. Sự
tương tác giữa nhà nước và người dân trong xã hội dân chủ
giúp cho tư tưởng vì dân được phát triển mạnh mẽ, và
không ngừng nâng cao vai trò tiến bộ của nó trong hoạt động
quản lý nhà nước của một chính quyền của dân, do dân và
vì dân.
<h2>Luôn là một tư tưởng nhân ái và cao đẹp</h2>
Tư tưởng vì dân của một chính quyền luôn đóng một vai trò
tiến bộ trong việc hoàn thiện bộ máy nhà nước dân chủ và
nâng cao vai trò trách nhiệm của những người cầm quyền quản
lý đất nước. Điều đó cho thấy sự ý thức trách nhiệm
của chính quyền đối với người dân – đối tượng phục
vụ của một nhà nước dân chủ. Và vì thế mà vai trò và vị
thế của người dân không ngừng được nâng cao bằng việc
củng cố các quyền tự do, dân chủ của mình. Thái độ tốt
đẹp đó luôn được người dân ủng hộ và đòi hỏi tính
nhất quán trong đường lối quản lý của nhà nước.
Hành động vì dân trước hết là trách nhiệm và nghĩa vụ
của một nhà nước dân chủ, cũng như của những người lãnh
đạo có tâm đối với đất nước và nhân dân. Sự vững
mạnh và phát triển của một đất nước có gì khác ngoài sự
giàu mạnh và hạnh phúc của người dân? Cho nên chúng ta có
thể nói rằng: <strong>Một khi chính quyền thực thi các quyền
lực vì nhân dân thì cũng chính là vì đất nước</strong>. Tất
cả các lợi ích vì đất nước trước hết phải vì nhân dân,
trước khi chủ quyền đất nước được bảo toàn thì chủ
quyền nhân dân và nhân quyền phải được tôn trọng và đảm
bảo.
<strong><em>"Vì dân"</em></strong> luôn là một tư tưởng nhân
ái và cao đẹp trong bất cứ thời đại nào, và càng trở nên
ý nghĩa trong bối cảnh của thời đại tự do dân chủ ngày
nay. Dòng tư tưởng yêu nước thương dân đó hoà cùng dòng
chảy lịch sử và ngày nay nội dung chân thực đó được hiện
hữu trong việc đảm bảo và thực thi chủ quyền nhân dân. Đó
là một xã hội tốt đẹp mà nhân loại hằng hướng tới trong
suốt hàng ngàn năm lịch sử. Một tư tưởng luôn được
người dân hết lòng ủng hộ và bảo vệ bởi tính nhân ái và
vì lợi ích của nhân dân. Tư tưởng vì dân luôn là sự lựa
chọn của những người nắm giữ trọng trách quản lý đất
nước với mục tiêu phục vụ nhân dân.--
02/7/2011 - Minh Văn (VN)
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/9233), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét