Nam đưa vào Hiến pháp từ rất lâu. Hiến pháp năm 1959, 1980,
1992, đều có đưa ra khái niệm biểu tình và Quốc hội đều
thông qua:
<div class="special_quote"><strong>Điều 25 - Hiến pháp 1959:</strong>
Công dân nước Việt Nam dân chủ cộng hòa có các quyền tự do
ngôn luận, báo chí, hội họp, lập hội và biểu tình. Nhà
nước bảo đảm những điều kiện vật chất cần thiết để
công dân được hưởng các quyền đó.</div>
<div class="special_quote"><strong>Điều 67 - Hiến pháp năm
1980:</strong>
Công dân có các quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do
hội họp, tự do lập hội, tự do biểu tình, phù hợp với
lợi ích của chủ nghĩa xã hội và của nhân dân.
Nhà nước tạo điều kiện vật chất cần thiết để công dân
sử dụng các quyền đó.
Không ai được lợi dụng các quyền tự do dân chủ để xâm
phạm lợi ích của Nhà nước và của nhân dân.</div>
<div class="special_quote"><strong>Điều 69 - Hiến pháp năm
1992:</strong>
Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí; có quyền
được thông tin; có quyền hội họp, lập hội, biểu tình theo
quy định của pháp luật.</div>
Hiến pháp là cái vòng tròn lớn nhất khoanh vùng giới hạn
tối đa về pháp lý. Trong vòng tròn lớn này, sẽ có những
vòng tròn nhỏ khoanh vùng cụ thể. Lấy thí dụ vấn đề biểu
tình, khi Hiến pháp công nhận công dân có quyền đó, thì các
văn bản dưới Hiến pháp như Luật, Nghị định, Thông tư…
sẽ cụ thể hóa việc thực thi thế nào. Chẳng hạn sẽ quy
định về thời gian tối đa cho một cuộc biểu tình, địa
điểm biểu tình, thủ tục xin phép biểu tình… Nếu công dân
làm việc gì vượt ra ngoài các vòng tròn nhỏ nhưng vẫn ở
bên trong "vòng tròn lớn" – "vòng tròn hiến pháp" thì
sẽ bị coi là làm không đúng quy định chứ không phải là
phạm pháp. Khi đó công dân chỉ có thể bị xử phạt, bị
tạm đình chỉ, đình chỉ hành vi… để điều chỉnh cho đúng
quy định chứ không thể bị bắt giam, bị truy tố. Chỉ khi
nào vượt ra ngoài "vòng tròn hiến pháp" thì mới bị coi là
phạm pháp. Chẳng hạn như Hiến pháp 1946 không công nhận
quyền biểu tình cho công dân, thì hành vi biểu tình khi đó là
phạm pháp.
Tuy vậy, từ khi Hiến pháp công nhận quyền biểu tình của
công dân vào thời điểm tháng 12 năm 1959 cho đến nay, chúng ta
chưa hề có một văn bản dưới Hiến pháp nào về biểu tình
được ban hành. Như vậy thì chỉ mới có cái "vòng tròn
lớn". Vậy thì quyền biểu tình của công dân sẽ như thế
nào đây?
Thực ra thì các quy định pháp luật cụ thể bao giờ cũng
phải chạy theo sau đời sống xã hội, chứ không thể quy
định trước cho công dân làm theo. Thí dụ quyền tự do cư trú
của công dân có từ Hiến pháp 1946 nhưng mãi đến 2006 chúng ta
mới ban hành Luật cư trú. Trong suốt quá trình đó, vấn đề
tự do cư trú của công dân vẫn được tôn trọng, dù chưa rõ
ràng minh bạch như sau khi có Luật cư trú. Vì một số lý do mà
trong đó căn bản là cuộc sống chưa đòi hỏi một cách thật
cấp bách, thì các văn bản dưới Hiến pháp chưa được ban
hành nhưng quyền mặc định trong Hiến pháp vẫn có thể
được thực thi một cách căn bản nhất mà không bị coi là
phạm pháp.
Trở lại với quyền biểu tình. Thực sự thì nhu cầu chỉ
mới xuất hiện một cách cấp thiết kể từ khi nảy sinh vấn
đề Hoàng Sa - Trường Sa. Dù khái niệm có từ rất lâu, nhưng
không hiện diện trong đời sống nên nó đâm ra xa lạ, thậm
chí "nhạy cảm". Thật buồn cười khi mà quốc hội đã
gật đầu thông qua nhẹ nhàng (dường như không có tranh cãi
về vấn đề này trong nghị trường) thì trong đời sống lại
coi nó như "người ngoài hành tinh". Thậm chỉ người ta còn
đi tìm những từ đồng nghĩa (tụ tập) để thay thế cho từ
"biểu tình". Tuy nhiên có lẽ đó chỉ là những "cú sốc
pháp lý" ban đầu mà thôi. Tôi nghĩ chừng một thời gian rất
ngắn nữa, báo chí chính thống sẽ chính thức dùng nó. Tại
sao lại có thể không dùng từ "biểu tình", khi mà nó
được ghi sờ sờ trong 3 văn bản Hiến pháp liên tục từ mấy
chục năm nay?
Biểu tình chắc chắn sẽ trở thành một hiện tượng bình
thường trong đời sống của xã hội chúng ta đang ngày càng
văn minh hơn.
T.Đ.T
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/9254), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét