Bấy giờ lạm phát cao lắm, ngoài kẻ chợ dân tình lao xao
suốt về giá cả thực phẩm tăng cao mãi mà không ngừng.
Nhiều người nghèo lo toan chạy ăn từng bữa. Lâu lắm rồi
người nước Vệ mới phải đối mặt với từng bữa cơm như
thế.
Triều đình nhà Sản theo lệ thường lại đổ lỗi đó là
nguyên nhân khách quan, tình hình các nước lân bang xa gần đều
thế cả, nào là khắp thiên hạ đâu đâu cũng lạm phát.
Có mấy kẻ không tin, ngồi với nhau hặc rằng.
- <em>Nếu không có vụ đóng thuyền của triều đình, thất
thoát hàng nghìn vạn lượng bạc thì liệu có lạm phát thế
này chăng?</em>
Kẻ khác nói chêm vào.
- <em>Thì giờ triều đình ta in thêm tiền để giải thoát cho
chuyện ấy, bởi thế giá cả mới tăng lên. Trước một quan
của ta mua được yến gạo, giờ mua được nửa yến. Nửa
yến còn lại là chạy vào ngân khố triều đình để trang
trải vụ đóng thuyền. Sự đời chỉ có vậy thôi, hà tất
phải luận nhiều cho tốn rượu.</em>
Chuyện đóng thuyền lỗ hàng trăm ngàn lượng bạc như thế,
tất không dễ gì mà qua mắt được thiên hạ dễ dàng. Tất
cả chuyện này đều do Bạo mà ra.
Bạo vốn ít học, thưở hàn vi đeo túi cứu thương đi trong
quân, nhờ tướng mạo khôi ngô, quyết đoán mà nhanh chóng leo
lên làm đội trưởng. Sau này Bạo được cân nhắc nhiều
chức vụ, nhưng làm đâu hỏng đấy. Lúc trông nom vùng dầu
khí xứ Quảng, Bạo làm chín năm liền không đâu vào đâu, bao
nhiều tiền của đổ vào nhưng thùng không đáy. Bù lại Bạo
bỗng có nhiều bạc nén để xoay sở những chức vụ khác trong
triều, nhất là những chức vụ liên quan đến ngân khố, tài
chính, kinh doanh của đất nước.
Bạo cũng là tể tướng hứa nhiều nhất, Bạo hứa chống tham
nhũng trong triều quyết liệt khi nhậm chức. Nhưng sau này Bạo
thú nhận trong thời gian làm tể tướng, Bạo không cách chức
hay xử lý một quan lại nào tội tham nhũng.
Ở vụ đất đai của người theo Đạo Trời ở kinh kỳ, Bạo
hứa trả đất. Sau đó thì cũng không thấy nhắc đến nữa.
Bạo hứa sẽ kiềm chế lạm phát, nhưng rồi thì giá cả cứ
thế mà tăng.
Thất hứa với triều đình trong vụ xử lý tham nhũng, thất
hứa với dân theo Đạo Trời về đất đai, thất hứa với
nhân dân vì giá cả. Nhưng Bạo không phải là không có công
với đất nước.
Công lớn của Bạo như Bạo nói là làm vị thế nước Vệ
được dâng cao. Vị thế thì có mài ra mà ăn được không thì
không rõ, cần phải lý luận nhiều để giải thích. Nhưng
thời của Bạo thì nhiều nước trong thiên hạ đúng là có quan
tâm đến nước Vệ hơn thời trước.
Bởi thời của Bạo làm tể tướng, nước Vệ có nhiều cái
mà ngoại bang có thể dễ dàng mua được. Từ tài nguyên, đất
đai, rừng, biển đâu đâu chỗ nào cũng có thể mua được
quyền sở hữu dài hạn trong vài chục năm với giá rẻ
mạt.... nhiều mặt hàng hấp dẫn như thế, bảo sao mà các
nước khác không thích thú với hình ảnh nước Vệ, chuyện
vị thế dâng cao phần lớn là từ đó mà ra. Nhưng dưới cái
tên mỹ miều là địa điểm hấp dẫn đầu tư.
Nói lại về chuyện đóng thuyền, bây giờ dư luận trong ngoài
triều sôi sục lắm. Bạo lấy làm lo lắng mới triệu bộ hạ
đến bàn. Có kẻ thủ túc của Bạo làm trong bộ Hình quê ở
xứ Trường Yên mới nói rằng
- <em>Xưa kia ở quê tôi ngài Đinh Bộ Lĩnh thịt cả con trâu
của người ta cho thuộc hạ đánh chén, sau đó dùng cái đuôi
cắm xuống đất. Rồi phao rằng trâu chui xuống đất trốn,
kẻ chủ trâu tưởng thật cầm đuôi trâu mà kéo lại. Đứt
cái đuôi trâu ra, Đinh Bộ Lĩnh mới la rằng vì kéo không đúng
cách mà trâu trốn được mất. Thế là kẻ kia vừa mất trâu
lại vừa chịu tiếng kém cỏi không hiểu biết. Nay chuyện
đóng thuyền này cũng nên theo kế đó mà làm.</em>
Bạo mới luận rằng:
- <em>Thế phải tìm trong thiên hạ kẻ nào nắm đuôi trâu?</em>
Thủ hạ kia tâu.
- <em>Có kẻ tiến sĩ họ Cù người Vũ Quang, nay đang trú ở
kinh thành, bấy lâu nay vẫn chỉ trích triều Sản nhà ta, dân
chúng nghe theo nhiều lắm, chọn kẻ đó là phù hợp.</em>
Lại nói về Họ Cù tên chữ là Võ, vốn tính cương trực, vì
ngay thẳng mà bỏ việc quan về nhà, thường ngày hay phê phán
những lầm lỗi của triều đình, người nước Vệ trọng Cù
tiên sinh đông vô kể. Mùa đông năm Canh Dần triều đình cho
người bắt đột ngột Cù Tiên Sinh, đợi sang năm Tân Mão vào
lúc mệnh của Cù tiên sinh gặp tứ hành xung mới đem ra kết
án tù. Sau đó nói thác qua loa rằng vì những người như Cù
tiên sinh chống phá, đất nước mới không ổn định dẫn
đến chính sách không thông cho nên chủ trương kinh tế như
đóng thuyền, năng lực bị phân tán, thiếu tập trung dẫn
đến thất thoát.
Nhà Sản bỏ tù Cù tiên sinh xong, mới rao với thiên hạ rằng
việc thất thoát đóng tàu thế là đã rõ nguyên do, dừng lại
ở đó, không điều tra thêm để giữ ổn định, chấn chỉnh
đội ngũ xốc tới những nhiệm vụ mới khôi phục đất
nước.
Bạo tài tình nhờ có sao chiếu mệnh may mắn và tài năng ứng
biến hơn người, sau thưởng công cho kẻ bày mưu kế đuôi
trâu, năm Tân Mão Bạo cất nhắc cho vào làm đại thần nghị
chính.
Âu cũng là lẽ đời, nơi này mất tiền thì nơi khác có kẻ
nhặt được, người này bị bỏ tù thì có kẻ khác được
thăng chức. Nhưng nếu kẻ gian bị tù, kẻ tham bị mất của
thì là vận nước đó, xứ đó đang hưng thịnh. Còn ngược
lại có phải là nước đó đang đến hồi mạt rồi chăng?
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/8743), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét