HANOI, ngày 3 tháng 5 (Reuters) – Chính phủ Việt Nam đã đẩy
mạnh tốc độ tăng trưởng kinh tế lên 6,8% trong năm 2010,
nhưng với cái giá phải trả đối với sự ổn định kinh tế
vĩ mô.
Kể từ tháng Hai năm nay chính phủ đã chật vật để kiềm
chế lạm phát ở mức hai con số và đã có thành công hạn
chế trong việc ngăn chặn việc tiếp tục phá giá tiền đồng,
nhưng sẽ phải mất vài tháng nữa thì nền kinh tế mới trở
lại cân bằng.
Cả ba hãng xếp hạng tín nhiệm lớn – Fitch, Moody's và
Standard & Poor's – đều đánh tụt bậc định mức xếp hạng
tín nhiệm của Việt Nam trong năm 2010 đồng thời nêu bật
những rủi ro kinh tế và lưu ý những vấn đề ở nền kinh
tế của đất nước Đông Nam Á từng được ưu ái coi là một
nơi đầy tiềm năng đầu tư còn chưa khai phá này. Các nhà
phân tích cho rằng trong một chừng mực lớn thì lỗi là do
chính sách.
Dưới đây là tóm tắt những rủi ro chính ở Việt Nam cần
theo dõi:
<h2>HOẠCH ĐỊNH CHÍNH SÁCH KINH TẾ VĨ MÔ</h2>
Việc hoạch định chính sách kinh tế của Việt Nam còn xa mới
minh bạch và đây là một vấn đề quan tâm lớn của rất
nhiều nhà kinh tế và nhà đầu tư.
Sau khi đã thả nổi cho giá cả leo thang ở mức rất cao mà
hầu như chẳng có hành động gì ngoài những lời nói hoa mỹ
chống lạm phát và để cho tiền đồng bị ngắc ngoải ngoài
mức biên độ giao dịch chính thức [trading band] trong suốt hơn
bốn tháng trời thì vào hôm 11 tháng 2 chính phủ mới bắt
đầu có biện pháp nhằm ổn định nền kinh tế bằng cách phá
giá tiền tệ.
Ngày 17 tháng 2, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã nâng lãi suất
tái cấp vốn [refinance rate] lên 200 điểm phần trăm [200 basis
point] và vài ngày sau đó lại đột ngột tăng một lãi suất
chủ chốt khác. Vài ngày sau đó thủ tướng mới chính thức
chấp thuận một gói các biện pháp thắt chặt tiền tệ và
tài khóa để giảm lạm phát và chỉnh đốn lại nền kinh tế
đang chao đảo.
Các nhà phân tích cho rằng tại thời điểm này thì chính sách
đang đi <span class="underlined-text">đúng hướng</span>.
<h3>Điều cần theo dõi:</h3>
– Cái đà được tạo ra từ một loạt các biện pháp nhằm
giảm lạm phát và ổn định nền kinh tế:
– Hình thức mua bảo hiểm vỡ nợ [Credit default swap] diễn ra
tràn lan. Đỉnh điểm là vào cuối tháng 1 và giảm mạnh kể
từ sau đó, song vẫn duy trì ở mức cao hơn so với các nước
ngang hàng với Việt Nam ở trong vùng như Philippine và Indonesia.
– Sự chênh nhau giữa tỉ giá đôla/tiền đồng trên chợ đen
và trên thị trường liên ngân hàng là tiêu chuẩn chính để
đánh giá sức ép lên tiền tệ. Sau một đợt "trấn áp"
thị trường chợ đen và áp đặt trần cho lãi suất tiền gửi
bằng đôla thì sự chênh nhau nói trên đã hầu như tạm thời
được loại bỏ.
– Các biện pháp chính phủ thực hiện để cắt giảm thâm
hụt buốn bán.
<h2>HIỆU QUẢ CỦA CHÍNH PHỦ TRONG NHỮNG CẢI CÁCH QUAN
TRỌNG</h2>
Các nhà phân tích cho rằng giới lãnh đạo Việt Nam cần tiếp
tục đẩy mạnh những cải cách quan trọng nhất định nào đó
thì Việt Nam mới duy trì được sức hấp dẫn đối với các
nhà đầu tư trong dài hạn và tăng cường được sức khỏe
của nền kinh tế.
Tệ nạn quan liêu của bộ máy công chức được xem là rào
cản "phi thuế suất" lớn nhất của Việt Nam bởi nó làm
chậm các dự án và cản trở thương mại. Một sáng kiến
đầy tham vọng của chính phủ nhằm cắt giảm một phần ba
thủ tục hành chính đã liệt kê được hàng ngàn rồi hàng
ngàn thủ tục cần loại bỏ. Vấn đề vẫn tiếp tục tồn
tại ấy là còn phải đợi xem cái giai đoạn "đốt nương
làm rẫy" này [tức làm ăn tạm bợ] sẽ kết thúc như thế
nào.
Tập đoàn đóng tàu Vinashin thuộc sở hữu nhà nước bị coi
như là đã phá sản đang làm cho người ta thấy một điều
hiển nhiên là phải cải cách các doanh nghiệp nhà nước và
gánh nặng nợ nần thê thảm mà Vinashin đang mang đã gây ra sự
đánh tụt bậc hạn mức đánh giá tín nhiệm đối với một
số ngân hàng.
Chính phủ đã yêu cầu các công ty nhà nước phải tập trung
vào các hoạt động kinh doanh chính của mình; việc "cổ phần
hóa", hoặc tức là tư nhân hóa một phần, của những công ty
như vậy sẽ có tác dụng đặt ra một khoảng cách nào đó
giữa chính phủ và doanh nghiệp.
<h3>Điều cần theo dõi:</h3>
– Những biện pháp cụ thể nhằm giảm tệ nạn quan liêu.
– Các công ty nhà nước thoái vốn khỏi những hoạt động
kinh doanh không thuộc lĩnh vực hoạt động chính của họ.
– Đẩy mạnh "cổ phần hóa" các công ty nhà nước thông
qua Phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng [IPO] và các quan
hệ đối tác chiến lược.
<h2>THAM NHŨNG VÀ NHẬN THỨC QUỐC TẾ</h2>
Tham những có tính đặc thù của Việt Nam là một rào cản
chủ yếu đối với đầu tư nước ngoài. Chính phủ thường
xuyên nhắc lại cam kết chống nạn hối lộ và đã khuyến
khích các phương tiện truyền thông đại chúng đóng vai trò
người giám sát, song nhiều nhà báo đã bị bắt giữ hồi năm
2008 vì đã đưa tin về những vụ xì căng đan lớn.
Theo Chỉ số Nhận thức Tham nhũng năm 2010 của Tổ chức Minh
bạch Quốc tế thì Việt Nam đã tăng nhẹ từ 116 lên 120 so
với các năm trước, điều này cho thấy đã có sự thay đổi
nhỏ về các mức độ tham nhũng.
Ngoài ra, tổ chức Theo dõi Nhân quyền có trụ sở tại Mỹ
trong một bản báo cáo hồi cuối tháng 3 đã buộc tội chính
phủ Việt Nam tăng cường trấn áp tín đồ Thiên chúa giáo
người dân tộc thiểu số ở các tỉnh Tây Nguyên.
Hơn 70 người đã bị bắt giam và bản báo cáo nói rằng hơn
250 người đang ở trong tù vì những tội danh liên quan đến an
ninh quốc gia. Tổ chức Theo dõi Nhân quyền muốn chính phủ Mỹ
đưa Việt Nam trở lại danh sách những quốc gia được đặc
biệt quan tâm vì tự do tôn giáo mà họ đã được đưa ra
khỏi danh sách đó hồi năm 2006.
<h3>Điều cần theo dõi:</h3>
– Xếp hạng nhận thức của Việt Nam về tham nhũng. Một sự
tiến bộ rõ ràng hoặc một sự thụt lùi [về nhận thức tham
nhũng] đều có ảnh hưởng tới đầu tư dài hạn, mặc dù
Việt Nam còn cần phải có sự thay đổi mang tính căn bản.
– Chưa biết liệu Việt Nam có bị đưa trở lại danh sách các
nước được quan tâm đặc biệt về tự do tôn giáo hay không.
Nếu Việt Nam bị đưa trở lại danh sách đó thì quan hệ kinh
tế và thương mại đang hứa hẹn giữa Việt Nam và Mỹ có
thể bị thiệt hại. Bản báo cáo về tự do tôn giáo quốc
tế năm 2010 của Bộ Ngoại giao Mỹ đã ghi nhận những tiến
bộ trong tình hình ở Việt Nam nhưng cho rằng những vấn đề
lớn vẫn tiếp tục tồn tại.
<h2>BẤT ỔN XÃ HỘI</h2>
Thường xuyên có những tin tức về bất ổn xã hội ở Việt
Nam, chủ yếu là về tranh chấp lao động và đất đai.
Gần đây đã xảy ra những vụ phản đối của người dân
trong đó có một cuộc biểu tình ở tỉnh Hà Nam gần Hà Nội
để phản đối việc thu hồi đất cho một dự án xây công
viên, trước đó vào năm ngoái đã có một vài vụ phản đối
xảy ra ở những nơi khác.
Hiện tại không có bằng chứng cho thấy có thể xảy ra bất
ổn trên quy mô rộng hoặc không có bất cứ nguy cơ nào có
thể xảy ra dẫn đến sự cai trị của Đảng Cộng sản bị
thách thức từ bên dưới.
<h3>Điều cần theo dõi:</h3>
– Bất cứ dấu hiệu cho thấy sẽ xuất hiện một phong trào
phản đối rộng hơn trên quy mô toàn quốc xuất phát từ
những tranh chấp ở địa phương. Cho tới nay điều này dường
như là không thể xảy ra.
– Những tranh chấp lãnh thổ ở Biển Nam Trung Hoa. Vấn đề
này đang trở nên ngày càng căng thẳng ở Việt Nam, thái độ
nghi ngờ Trung Quốc đang có chiều hướng ngày càng mạnh hơn.
– Vai trò của nhà thờ Cơ đốc giáo. Tín đồ Cơ đốc giáo
đã tham gia các cuộc biểu tình phản đối diễn ra thường
xuyên để phản đối việc chính phủ tiếp quản đất của
nhà thờ sau năm 1954. Mặc dù một cách chính thức thì Nhà thờ
tránh đả động đến chính trị nhưng họ có 6-7 triệu tín
hữu ở Việt Nam và được tổ chức tốt.
– Giá cả hàng hóa thay đổi rất nhanh. Theo nguồn tin từ
những nông dân trồng cà phê thì họ đã bị lỗ vốn khi các
nhà phân phối cà phê hạt bị phá sản đang cướp bóc nhà ở
và cơ sở kinh doanh của các đại lý thu mua hàng của họ.
Ngoài ra giá cả hàng hóa của thế giới tăng cao cũng sẽ làm
tăng lạm phát.
(Biên tập bởi Alan Raybould vàDaniel Magnowski)
Người dịch: Hiền Ba
Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2011
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/8705), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét