do tư tưởng và tự do ngôn luận. Sách và báo là thức ăn tinh
thần của một xã hội. Một xã hội phát triển hài hòa, văn
minh là xã hội thực hiện quyền tự do xuất bản rộng rãi,
tạo nên nhiều sách báo có chất lượng cao, người dân ham
chuộng xem sách, đọc báo để mở mang kiến thức, đưa khoa
học, lời hay lẽ phải vào cuộc sống.
Ở Việt Nam, lĩnh vực xuất bản sách và báo nằm trọn trong
tay nhà nước, tư nhân không có quyền xuất bản, mặc dầu như
thế là trái với Hiến pháp trong đó ghi rõ bảo đảm quyền
tự do tư tưởng và tự do ngôn luận của mọi công dân.
Năm 2002, trên mạng internet ở Việt Nam xuất hiện một nhà
xuất bản tự do, không trụ sở, không nhà in, không có hệ
thống phát hành, không cần xin phép chính quyền, không đăng ký
xuất bản, tự coi là nhà xuất bản «chui», nhưng theo đúng
Hiến pháp, do đó tự coi là hợp pháp.
Nhà xuất bản chui này lấy tên là Giấy Vụn, giám đốc lấy
tên là Bùi Chát, tên khai sinh là Bùi Quang Viễn, tốt nghiệp
khoa Ngữ văn – Báo chí thuộc ngành Văn học của Trường
Đại học Khoa học Nhân văn tại Sài Gòn năm 2001.
Nhà xuất bản Giấy Vụn gây ngay được tiếng vang ngày càng
rộng lớn. Tuổi trẻ, học sinh, sinh viên trong Nam, ngoài Bắc
truyền tin nhanh cho nhau về nhà xuất bản độc đáo này. Bà con
ta ở hải ngoại, đặc biệt là các bạn trẻ, du sinh ở Pháp,
Đức, Ba Lan, Tiệp, Nga, Hoa Kỳ, Úc… ngày càng chú ý, tán
thưởng những sản phẩm của Giấy Vụn. Nhiều bài thơ, văn
trong Giấy Vụn được dịch ra tiếng Anh, Pháp, Đức, Ba Lan,
Tây Ban Nha.
Giấy Vụn rất được chú ý vì có sự cộng tác từ đầu
của nhà thơ trẻ Lý Đợi, người từng làm sôi nổi giới văn
thơ trẻ trong nước khi thành lập nhóm Mở Miệng và công bố
tập thơ rất lạ, rất mới mẻ, rất trẻ cả về nội dung và
phong cách: Vòng tròn 6 mặt. Đây là công trình sáng tác của 6
bạn thơ tâm đầu ý hợp: Lý Đợi, Bùi Chát, Khúc Duy, Trần
Văn Hoài, Hoàng Long và Nguyễn Quán.
Đặc điểm nổi bật của Giấy Vụn là ở chỗ tuy nó là một
nhà xuất bản «chui», ngoài vỉa hè, ảo, như đùa vui, cười
cợt với cuộc đời đầy nghịch lý này, nhưng nó lại rất
nghiêm cách, chính quy trong việc xuất bản kiểu hiện đại, có
biên tập công phu, có người chịu trách nhiệm, ngày ra mắt,
số hiệu, lưu chiểu, có trình bày, minh họa, nhiều kiểu chữ
khác nhau, hài hòa, đẹp mắt, mỗi tác phẩm là một giai phẩm
văn học - nghệ thuật, do tôn trọng bạn đọc và tự trọng.
Nhờ vậy nó sẽ tồn tại lâu dài. Đến nay Giấy Vụn đã ra
hơn 30 đầu sách, một số in với nhiều thứ tiếng, Anh, Pháp,
với các tác giả đang được mến mộ như Đào Hiếu, Hoành
Lê, Nhật Tân, Nguyễn Viện, Cung Tích Biền, Liên Thái…
Mới đây, Hiệp hội các nhà Xuất bản Quốc tế International
Publishers Association (IPA) là hiệp hội thành lập lâu năm ở
Pháp, có thành viên khắp thế giới đã chú ý đến nhà xuất
bản độc đáo Giấy Vụn ở Việt Nam, tìm hiểu về hoạt
động và ảnh hưởng xã hội của nhà xuất bản này. Mấy năm
trước, giám đốc Bùi Chát từng được mời sang Hán Thành, Nam
Triều Tiên, và Berlin, Đức, để dự họp xuất bản quốc tế
và giới thiệu về nhà xuất bản Giấy Vụn.
Tháng 4-2011, giám đốc Bùi Chát được mời sang thủ đô Buenos
Aires của Argentina để nhận phần thưởng quốc tế IPA năm 2011
tặng cho nhà xuất bản Giấy Vụn.
Đây là vinh dự rất lớn cho tập thể nhà xuất bản Giấy
Vụn, cho nền «văn học vỉa hè», cho «nền sáng tạo ngoài
luồng», cho nền văn học – nghệ thuật tự do, tự khẳng
định mình giữa chế độ chuyên chế một đảng, một chế
độ bóp nghẹt tự do sáng tạo, kiểm soát ngặt nghèo các văn
nghệ sỹ với đủ hình thức kiểm duyệt từ lộ liễu đến
tinh vi...
Hiểu rõ bản chất độc tài đảng trị, thực tế là độc
tài tập thể của Bộ Chính trị 14 người - mà nguyên chủ
tịch quốc hội Nguyễn Văn An gọi là Vua tập thể 14 vị - Nhà
xuất bản quốc tế IPA đã lẳng lặng nhắn tin cho nhà thơ Bùi
Chát về phần thưởng quốc tế IPA năm nay, và nhà thơ Bùi
Chát đã lặng lẽ lên đường đi du lịch nước Pháp rồi mới
sang Argentina nhận giải, một bằng khen lớn, với 6 ngàn phrăng
Thụy Sỹ (gần bằng 7 ngàn đôla Mỹ ).
Xin hãy nghe ông giám đốc nhà xuất bản chui Giấy Vụn, 32
tuổi, vừa bỡ ngỡ vừa dõng dạc phát biểu trước hàng mấy
trăm đại biểu và nhà báo quốc tế khi được mời lên nhận
thưởng:
<div class="special_quote"><em>«…Ở một nơi mà tự do chỉ tồn
tại trong những hành vi tùy tiện của chính quyền thì những
cố gắng cho việc hiện diện của công lý và tình người
dường như là vô nghĩa; và để hành động cho những điều
tưởng như là viển vông này, chúng tôi đã chọn Xuất
Bản.</em>
<em>«Cũng như những anh em đang bị tù đầy, quản thúc và tất
cả những người đang đấu tranh cho một tương lai tốt đẹp
ở Việt Nam, chúng tôi luôn tin tưởng ở lương tri.</em>
<em>«Thông qua xuất bản một cách tự do những điều cần
thiết, chúng tôi biết rằng nhiều độc giả của chúng tôi
sẽ tìm thấy lương tri của mình.</em>
<em>«Sách có thể biến thế giới thành tự do, chính vì thế
chúng tôi tin rằng tự do sẽ đến, trước hết với những
người làm sách, những người đọc sách và những người bàn
luận về những điều mà sách mang lại.</em>
<em>«Bằng tất cả tình yêu dành cho sách và dành cho con
người, tôi đón nhận và san sẻ niềm vinh dự này cho tất cả
độc giả, bạn bè và những người ủng hộ.</em>
<em>«Hy vọng giải thưởng sẽ là cú hích đáng kể cho sự
phát triển của phong trào xuất bản độc lập, đặc biệt cho
sự phát triển của xã hội dân sự tại Việt Nam»</em>.</div>
Đi hơn mười ngàn đặm, chỉ để nói trong có 2 phút, nhưng
đó có thể nói là Tuyên ngôn của nhà xuất bản Giấy Vụn,
là tâm huyết của Bùi Chát, Lý Đợi và các bạn cùng chí
hướng, cũng là cuộc tuyên chiến hòa bình nhưng nảy lửa với
chính quyền của 14 ông Vua tập thể, là sự thách thức có vẻ
nhẹ nhàng nhưng dữ dội với giới công an và giới tuyên huấn
tận tụy phục vụ cho vua chúa cộng sản đời nay.
Do đó mà Bùi Chát bị đón lõng ở sân bay Tân Sơn Nhất, bị
khám xét ngặt, hỏi cung kỹ lưỡng, bị mời làm việc dài
dài.
Bộ Chính trị cay lắm, công an và tuyên huấn bực bội tức
tối lắm, nhưng làm gì bây giờ.
IPA lập tức lên tiếng, Human Right Watch lên tiếng, Reporter sans
Frontières lên tiếng.
Bùi Chát đã thành người của thế giới thông tin tự do.
Chế độ độc đảng muốn phong anh, tôn anh lên thành Anh hùng,
thì xin cứ việc.
Tòa án trong tay họ, tư pháp trong tay họ, họ muốn hành hạ anh
thanh niên 32 tuổi chỉ có nắm giấy vụn trong tay, thì xin cứ
việc. Nhưng mọi sự đều có giới hạn cả. Sự mù quáng, sự
điên cuồng, sự tàn bạo cũng vậy thôi.
Thế là anh Bùi Chát được trả tự do với nhiều răn đe.
Nhưng anh thanh niên có lương tri, 9 năm trước đã không biết
sợ, nay đã là người công dân của thế giới dân chủ văn
minh lại còn biết sợ cường quyền hắc ám nữa ư?
Thế là chúng ta được biết Giấy Vụn sẽ điềm tĩnh mở
hội mừng công, sẽ liên hoan ăn mừng rất thân mật và tiết
kiệm, sẽ cải tiến cả nội dung và hình thức, sẽ có đông
bạn đọc hơn, có đông người ủng hộ và yểm trợ hơn,
hiệu quả xã hội sẽ mạnh mẽ, rộng và sâu hơn, sau giải
thưởng quốc tế IPA rất xứng đáng và vang dội, một cú hích
lịch sử cho ngành xuất bản Việt Nam.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/8769), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét