src="http://danluan.org/files/u1/340px-JiangWei.jpg" width="340" height="600"
alt="340px-JiangWei.jpg" /><div class="textholder">Truyền thống Khổng
giáo là nếu nội bộ nước khác có chuyện không đúng đạo
Khổng thì Khương Duy mang quân qua hỏi tội. Tranh cổ đời
Thanh.</div></div>
Trong lúc chiến sự Libya đang nóng bỏng, một sự bất đồng
quan điểm khá quen thuộc lại diễn ra giữa nhiều nước trên
thế giới.
Ðiểm bất đồng đó là: Có một luồng dư luận cho rằng,
chuyện lính Libya bắn ai, giết ai, là chuyện riêng, chuyện nội
bộ của Libya, nước khác đừng can thiệp vào.
Những nước đưa ra lập luận này thường là những nước hay
bị chỉ trích vi phạm nhân quyền. Như Trung Quốc, Bắc Hàn. Hay
Việt Nam. Một ngày sau khi trận không kích khởi đầu, báo Nhân
Dân viết trong một bài không ký tên: "Dù với bất cứ lý do
nào, việc dùng sức mạnh quân sự tiến công Li-bi là sự xâm
phạm một quốc gia độc lập, có chủ quyền."
Ðặc biệt, Trung Quốc và Việt Nam có lập trường cho rằng
chuyện nhân quyền trong nước họ là chuyện riêng, đừng ai
hỏi tới.
<h2>Truyền thống Khổng giáo</h2>
Tiêu biểu là lời của bà Tôn Nữ Thị Ninh, nguyên phó chủ
tịch Ủy Ban Ðối Ngoại của Quốc Hội. Bà nói tại Câu Lạc
Bộ Báo Chí Quốc Gia ở Washington:
"<em>Trong gia đình chúng tôi có những đứa con, cháu hỗn láo,
bướng bỉnh thì để chúng tôi đóng cửa lại trừng trị
chúng nó, dĩ nhiên là trừng trị theo cách của chúng tôi. Các
anh hàng xóm đừng có mà gõ cửa đòi xen vào chuyện riêng của
gia đình chúng tôi.</em>"
Các viên chức Trung Quốc cũng hay nói những lời tương tự.
Lập luận kiểu này xem quyền chính phủ cai trị một nước là
quyền tuyệt đối, không ai được xen vào.
Ðó là một cách nhìn. Ðiểm hơi đặc biệt là Trung Quốc cũng
là một nước hay viện dẫn "đặc điểm Á Ðông" hay
"truyền thống Khổng giáo" để biện hộ cho lối cai trị
kiểu độc tài mà vẫn cứ gọi là "dân chủ."
Trong khi đó, khái niệm chủ quyền một nước và chuyện nước
ngoài không can thiệp vào nội bộ, lại là một khái niệm của
Tây phương, không phải một "đặc điểm Á Ðông" hay
"truyền thống Khổng giáo." Truyền thống Khổng giáo là
ngược lại. Truyền thống Khổng giáo là thường xuyên can
thiệp vào nội bộ nước khác để bảo vệ trật tự Khổng
giáo.
Ðiều này rất quen thuộc nếu đọc truyện Tàu. Lâu lâu trong
một nước có chuyện cướp ngôi, hàng xóm bèn gõ cửa xen vào
ngay, với lý do "hỏi tội" kẻ phản tặc.
Ðông Châu Liệt Quốc có vô số chuyện như vậy. Vua nước
Trần ngoại tình với mẹ góa của Hạ Trưng Thư, Hạ Trưng Thư
tức quá giết vua đi lập vua khác. Nước Sở bên cạnh bèn đem
quân qua hỏi tội. "<em>Bày tôi giết vua, láng giềng có quyền
đem quân hỏi tội</em>" là câu thường thấy trong truyện Tàu.
Tam Quốc Chí cũng vậy. Nước Tàu chia 3 nước độc lập, Ngụy
Thục Ngô, không nước nào có quyền trên nước nào. Thỉnh
thoảng ba nước lại đập nhau vài trận.
Nhưng khi Tư Mã Chiêu nước Ngụy giết vua Tào Mao lập vua mới
Tào Hoán, thì Khương Duy nước Thục bèn viết thư qua Ngô rủ
nhau mang quân đi hỏi tội.
Cũng là nước riêng biệt đó, cũng là chuyện nội bộ đó,
nhưng cái truyền thống Khổng giáo là xen vào thường xuyên. Và
truyền thống cộng sản cũng vậy.
<h2>Cộng Sản chủ nghĩa là chủ nghĩa xen vào</h2>
Khác với tuyên bố của bà Tôn Nữ Thị Ninh, lịch sử chủ
nghĩa cộng sản trên thế giới cho thấy họ thường xuyên xen
vào chuyện nội bộ của nước khác, bất kể nguyên tắc độc
lập, chủ quyền.
Ðiều này đã xảy ra từ khi Lenin còn sống. Ukraine sau Thế
Chiến Thứ Nhất là một mớ bòng bong của sự can thiệp đến
từ nhiều thế lực trong và ngoài nước. Ðáng kể nhất, là
sự can thiệp từ chính quyền Nga Bôn-sê-vích.
Dựa trên lý tưởng thế giới đại đồng, xóa biên giới, và
cũng dựa trên thuyết cách mạng vô sản thế giới của Trotsky,
nước Nga Xô-viết dù mới ra đời cũng biết xen vào trắng
trợn, dựng nên một chính phủ Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô
viết Ukraine, để rồi thành lập Liên Xô.
Khi Quốc Tế Cộng Sản ra đời, anh cả Liên Xô càng can thiệp
lộ liễu, bảo gì nước khác phải nghe nấy. Không nghe thì
đuổi ra, như Tito ở Nam Tư, hoặc đánh cho phải nghe, như mùa
xuân Prague.
Ðiều éo le ở đây là hai nước vin vào lập luận "không can
thiệp" nhiều nhất, lại là hai nước cộng sản. Trong đó có
một nước khi giận chính sách của láng giềng thì tràn quân
qua biên giới, dạy cho nó một bài học. Còn nước kia khi không
áp đặt được ý muốn của mình lên láng giềng, thì qua
cướp nước người ta và chiếm đóng 12 năm. Cũng loanh quanh
cộng sản với nhau.
<h2>Chủ quyền</h2>
Nguyên tắc không xen vào là một nguyên tắc của chính trị Âu
Tây. Nó bắt nguồn từ hòa đàm Westphalia năm 1648, chấm dứt
hai cuộc Chiến Tranh 30 Năm và Chiến Tranh 80 Năm.
Chiến Tranh 80 Năm (1568-1648) là chiến tranh giành độc lập của
Hòa Lan, ra khỏi quyền cai trị của Tây Ban Nha.
Chiến Tranh 30 Năm (1618-1648) là trận giao tranh khủng khiếp
giữa các thế lực Châu Âu, đánh nhau vì đất, vì tiền, vì
tôn giáo, vì muốn xóa quyền Ðế quốc La Mã Thần thánh (Holy
Roman Empire), với liên tục các vụ xúi giục hoặc mua chuộc
bên này đánh bên kia, nước này xọ vào nước nọ.
Một tên tuổi quen thuộc với độc giả Việt Nam, Hồng Y
Richelieu (nhân vật trong Ba chàng ngự lâm pháo thủ) trả tiền
cho Thụy Ðiển để Thụy Ðiển đóng quân ở Ðức đánh với
nhà Habsburg.
Nói chung là rất nhiều sự xen vào.
Cho nên, khi các phe đồng ý hòa đàm, một nguyên tắc được
đưa ra trong hòa ước Westphalia là các nước đều bình đẳng,
và các bên đồng ý không can thiệp vào chuyện nội bộ của
nhau.
Nguyên tắc này được xem là viên gạch căn bản của một
"hiến pháp" cho luật quốc tế. Nguyên tắc này là: Có một
cái gọi là một "nước", gồm có đất (lãnh thổ) và
người (công dân), và nước đó có chủ quyền trong chuyện
nội bộ nước mình.
<h2>Chủ quyền của ai?</h2>
Nhưng, ngay từ đầu, đã có câu hỏi đặt ra: Cái gọi là chủ
quyền đó, ai nắm?
Ðã biết đặt câu hỏi này rồi, sẽ thấy ngay sự sai lầm -
hay có thể nói là sự "đánh lạc hướng" - trong lập luận
cho rằng nước ngoài phải mặc kệ cho chính quyền một nước
muốn làm gì người dân thì làm.
Vì câu trả lời là, người nắm chủ quyền, không phải là
tổng thống, hay chính phủ, mà là người dân. Người dân mới
là người nắm chủ quyền.
Nguyên tắc không can thiệp, nó có một điều kiện cần, là
chủ quyền. Chủ quyền đó, do dân nắm. Khi dân bị mất quyền
tới mức không chấp nhận được, thì điều kiện cần coi như
đã mất, và khỏi có "không can thiệp" nữa.
Từ những ngày đầu tiên sau hòa ước Westphalia, các nhà tư
tưởng đã chỉ ra rằng, chủ quyền quốc gia thuộc về người
dân, không thuộc về nhà cầm quyền. Xin nhắc lại, đây là
thế kỷ 1600, khi còn vua chúa giáo hoàng tung hoành khắp nơi,
chứ đừng nói chi thời dân chủ hiện nay.
Triết gia Francis Bacon (1561-1626): "Chủ quyền và quyền lực"
không nằm trong nhà cầm quyền, mà nằm trong tay Con Người ngay
từ khi tọa hóa đã sinh ra. (Xem Valerius Terminus)
Triết gia Thomas Hobbes (1588-1679): Chủ quyền quốc gia tùy thuộc
vào "hợp đồng xã hội tiên quyết" (first social contract)
giữa giới thống trị và người dân. (Xem Leviathan)
Triết gia Immanuel Kant (1724-1804) nói về những "quyền lợi
công của loài người" như một thứ luật quốc tế bất
thành văn, vì khi quyền lợi này bị vi phạm "ở một chỗ"
sẽ "được cảm nhận khắp thế giới." (Xem Perpetual Peace)
Tất nhiên, tư tưởng cũng thay đổi theo thời gian, tới nay đã
400 năm, nhưng tóm lại đều có ý chung: "Không can thiệp"
không có nghĩa là nhà cầm quyền muốn làm gì thì làm.
Vì nhà cầm quyền không nắm chủ quyền. Vua chúa, tổng thống,
chủ tịch, tổng bí thư, không phải là chủ một nước,
người dân mới là chủ. Người dân mới là người nắm chủ
quyền.
Hai chữ "chủ quyền" chỉ có thể dùng để bênh người
dân, không thể dùng để bênh chính quyền chống lại người
dân.
<h2>Can thiệp vì nhân quyền</h2>
Chính vì vậy, trong lịch sử nhân loại, từ thời sau khi có
hòa ước Westphalia tới nay, có rất nhiều vụ can thiệp vì lý
do nhân quyền.
Giữa thế kỷ 19, chiến thuyền Anh tấn công hải cảng Brazil,
để triệt hạ việc mua bán nô lệ. Còn gì nội bộ hơn là mua
bán? Thời đó chưa dùng ngôn ngữ "nhân quyền" của ngày
nay, nhưng thử hỏi triệt hạ việc mua bán nô lệ là bảo vệ
cái gì, nếu không phải bảo vệ nhân quyền?
Tới khi thành lập Liên Hiệp Quốc, ngôn ngữ "nhân quyền"
hiện đại trở thành thông dụng. Hiến chương LHQ kêu gọi tôn
trọng "nhân quyền và quyền tự do căn bản." (Ðiều 55.)
Rồi cũng hiến chương này các nước hứa sẽ "có hành động
chung và riêng" để "đạt được mục tiêu trong điều 55."
Vậy những "hành động chung và riêng" đó có phải là can
thiệp không? Nếu Hạ Viện Hoa Kỳ chỉ mới ra có mỗi cái
nghị quyết mà đã bị tố cáo là can thiệp, thì những "hành
động" trong Hiến Chương LHQ gồm những gì?
Không kể Libya, việc quốc tế mang quân vào nhiều nơi khác:
Iraq, Kosovo, Rwanda, là rất nhiều thí dụ cho thấy, khi sự vi
phạm nhân quyền lên tới độ trắng trợn, sự can thiệp của
quốc tế cũng sẽ lên tới độ thẳng tay.
Không có nghĩa là mỗi lần có chút vi phạm nhân quyền ở đâu
là các nước cũng mang quân tới đánh rầm rầm. Nhân quyền
bị chà đạp tới đâu, sự can thiệp sẽ mạnh mẽ tới đó.
Nếu những chuyện xa vời đâu đó không thuyết phục, hãy thử
chỉnh lại câu nói của bà Tôn Nữ Thị Ninh, sau khi đã hiểu
không phải nhà cầm quyền mà người dân là chủ đất nước:
"<em>Trong gia đình chúng tôi có những đứa con, cháu hỗn láo,
bướng bỉnh. Cha mẹ nói thì chúng bịt miệng. Cha mẹ nêu lỗi
lầm của chúng thì chúng bắt giam. Cha mẹ có đất đai thì
chúng cướp. Cha mẹ cởi mũ bảo hiểm thì chúng đánh gãy cổ.
Cha mẹ có con gái vị thành niên thì chúng hiếp</em>."
Khi đó, nếu các anh hàng xóm mà nói vào, thì sao?
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/8412), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét