Luận cũng xin thay mặt độc giả cảm ơn Tập Hợp Dân Chủ Đa
Nguyên đã dành thời gian trả lời các câu hỏi của chúng tôi.
Chúc cho THDCĐN ngày càng lớn mạnh và sớm thực hiện được
dự án chính trị mà mình đang ấp ủ.</div>
Cuộc hội thảo trên diễn đàn Dân Luận đã đến lúc có thể
tạm kết luận. Xin cảm ơn nhóm chủ biên Dân Luận đã tạo
điều kiện cho phép Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên trao đổi với
độc giả và thân hữu Dân Luận mà chúng tôi vẫn quí mến
từ lâu và càng quí mến hơn sau cuộc hội thảo này.
Các thành viên THDCĐN đã trả lời các câu hỏi được đặt
ra. Mỗi người theo cách diễn đạt của mình đã trình bày
lập trường của THDCĐN. Những dòng này xin được tiếp nhận
như là một tóm lược những gì cần nhớ nhất sau một cuộc
trò chuyện dài trong đó rất nhiều ý kiến đã được nói ra
trên rất nhiều vấn đề.
Như trong mọi cuộc thảo luận với THDCĐN vấn đề hòa giải
và hòa hợp dân tộc đã chiếm một phần đáng kể trong những
trao đổi. Phải nói ngay là không thể hy vọng kết luận dứt
khoát một vấn đề đã gây tranh cãi sôi nổi trong gần ba
mươi năm qua. Đề tài này sẽ còn được thảo luận rất lâu.
Điều đáng lưu ý, qua kinh nghiệm bản thân của kẻ thường
xuyên bị chất vấn, là nội dung và phong cách của các cuộc
tranh luận đã thay đổi nhiều. Từ vài năm nay không còn những
câu hỏi gay gắt; chỉ còn những băn khoăn muốn chia sẻ. Lần
này cũng thế, các câu hỏi xoay quanh thắc mắc là làm thế nào
để thực hiện hòa giải và hòa hợp dân tộc khi chính quyền
cộng sản không chịu hòa giải? Cách đặt vấn đề tự nó
đã có ý nghĩa. Rõ ràng là chính quyền cộng sản không chấp
nhận hòa giải dân tộc, họ chỉ muốn thống trị dân tộc,
như thế hô hào hòa giải và hòa hợp dân tộc thách thức
chính quyền cộng sản chứ không thể bị coi là "tiếp tay cho
cộng sản" như nhiều người từng cáo buộc trước đây. Về
nội dung cũng không còn ai nghĩ hòa giải và hoà hợp dân tộc
là sai, vấn đề chỉ còn là làm sao có thể thực hiện được
khi chính quyền cộng sản không chấp nhận? Nhưng chúng ta cũng
có thể đặt câu hỏi này cho những đòi hỏi tự do, dân chủ,
đa nguyên. Chúng ta theo đuổi rất nhiều mục tiêu mà đảng
cộng sản không chấp nhận. Và nếu thay vì tranh cãi để giành
cái lý về mình chúng ta bình tâm nghĩ lại thì có chọn lựa
nào khác không? Một quốc gia, cũng không khác một gia đình, sau
một xung đột lớn chỉ có chọn lựa giữa hòa giải để
tiếp tục sống chung hoặc không hòa giải và chấp nhận tan
vỡ. Hòa giải như vậy là phản xạ sống còn tự nhiên của
một dân tộc trước những lực ly tâm của hận thù và chia
rẽ muốn làm tan vỡ nó. Đó là một cố gắng chinh phục mà
đối tượng chính là những người không muốn hòa giải. Đất
nước ta đã chịu những đổ vỡ rất nghiêm trọng, chúng ta
cần hòa giải dân tộc để có thể hòa hợp dân tộc trong cố
gắng xây dựng một tương lai Việt Nam chung. THDCĐN đã kiên
trì với lập trường hoà giải và hòa hợp trong gần ba mươi
năm qua trước mọi sóng gió, nó càng vững tâm hơn trong lúc
này.
Vả lại trong chiều sâu sự dị ứng - ngay cả sự lưỡng
lự, thậm chí sự không hưởng ứng tức khắc và nhiệt tình -
với mục tiêu hòa giải và hòa hợp dân tộc chỉ là hậu quả
của sự thiếu hụt tư tưởng chính trị của người Việt Nam
mà thôi. Trong thế giới thay đổi và đảo lộn dồn dập hiện
nay, với ý niệm quốc gia liên tục bị xét lại và công phá,
hòa giải dân tộc không còn là một chọn lựa mà đã biến
thành một bắt buộc trong triết lý điều hành quốc gia. Đối
với nước ta nhu cầu hoà giải dân tộc lại càng gay gắt. Từ
ngày 30-4-1975 chính quyền cộng sản không những không hàn gắn
những vết thương của chiến tranh mà, bằng chính sách toàn
trị, trấn lột và phân biệt đối xử, còn tạo ra nhiều thù
hận khác; khối dân oan bị cướp đất cướp nhà chỉ là một
trong vô số thí dụ. Nếu không có một chính sách hòa giải và
hòa hợp dân tộc thật quả quyết thì sự thay đổi chế độ
- đàng nào cũng phải đến - sẽ diễn ra một cách rất tàn
khốc và Việt Nam có thể kiệt quệ rất lâu. Ai muốn tương
lai này cho đất nước?
Nhiều câu hỏi đã được nêu ra về thực trạng và tương lai
của THDCĐN. Tập Hợp đang ở đâu trong tiến trình tranh đấu
cho dân chủ? Tập Hợp là một chính đảng hay mới chỉ là
một kết hợp lỏng lẻo của một nhóm trí thức? Hoạt động
như thế nào và gặp những khó khăn nào? Chúng tôi rất xúc
động và phấn khởi. Những câu hỏi này chứng tỏ một sự
chú ý, trong nhiều trường hợp một cảm tình, dành cho Tập
Hợp. Danh xưng không quan trọng, dù là đảng, liên minh, liên
hiệp, phong trào, hay tập hợp v.v. Điều quan trọng là thực
lực và triển vọng. Một tổ chức chính trị muốn đổi dòng
lịch sử phải có đội ngũ nòng cốt mạnh, có thành viên
đông đảo, có đủ phương tiện và có tư tưởng chính trị
để được nhìn như là hiện thân của một khuynh hướng chính
trị được đa số nhân dân chấp nhận. Muốn giành thắng lợi
cho dân chủ thì phải có một chính đảng như thế, dù có tự
gọi là đảng hay không. Và muốn quản trị đất nước một
cách lành mạnh sau đó, tối thiểu là đẩy lùi tham nhũng, lại
càng cần một đội ngũ mạnh và quyết tâm. Tập Hợp phấn
đấu để trở thành một chính đảng như thế, lý tưởng hơn
là hợp nhất với một số tổ chức cùng lập trường để
xây dựng ra chính đảng này. Tập Hợp cũng mong ước được
đứng chung với các tổ chức dân chủ khác trong một mặt
trận dân chủ có kỷ luật và lãnh đạo. Hiện nay Tập Hợp
đã tạm hoàn tất cơ sở tư tưởng, đã đi được một đoạn
đường đáng kể trong giai đoạn xạy dựng đội ngũ nòng
cốt, đang kiểm điểm phương tiện và xây dựng cơ sở quần
chúng. Đến đây cần nhấn mạnh, để đính chính một ngộ
nhận đã được phát biểu, là Tập Hợp có quan hệ rất tốt
với các tổ chức dân chủ khác, nhất là các tổ chức có
thực lực. Tuy nhiên kết hợp giữa các tổ chức là điều
hết sức tế nhị và không thể nóng vội. Cho đến nay đã có
rất nhiều kết hợp giữa các tổ chức và các kết hợp này
đều có một điểm chung là tê liệt ngay sau khi vừa thành lập
và thất bại. Kinh nghiệm này buộc chúng ta phải rút ra những
bài học.
Nhiều bạn cho rằng THDCĐN vẫn còn yếu. Điều này rất đúng
nhưng thiết nghĩ chúng ta cũng nên nhận định rõ hơn về sức
mạnh thực sự của một tổ chức cách mạng. Cuộc đấu tranh
của chúng ta là để thay đổi chế độ chính trị, thay đổi
một chế độ độc tài toàn trị bằng một chế độ dân chủ
đa nguyên. Đó là một cuộc cách mạng, cách mạng ôn hòa và
bất bạo động nhưng cũng vẫn là cách mạng. Tôi đã có dịp
nghiên cứu, kể cả gặp gỡ, một số nhân vật và tổ chức
chống lại các chế độ độc tài và sau đó đã thành công.
Cho đến lúc sắp thành công họ đều rất yếu, ít người và
thiếu phương tiện. Nhưng sau cùng họ đã đánh bại được
các chế độ độc tài hùng hậu bởi vì họ là hiện thân
của một tương lai phải đến trong khi đối thủ của họ là
hiện thân của một hiện trạng phải chấm dứt. Sức mạnh
của THDCĐN là ở chỗ nó đại diện cho một dự án tương lai.
Khi vận hội lịch sử đến nó có thể là điểm hẹn của
những người dân chủ và phát triển nhanh chóng để đảm
nhiệm sứ mạng lịch sử.
Phần quan trọng nhất của cuộc thảo luận đã xoay quanh
phương thức đấu tranh giành thắng lợi cho dân chủ, điều
này tiết lộ cảm nhận rằng một cơ hội dân chủ hóa sắp
đến và không nên bỏ lỡ. Các biến động tại Bắc Phi và
Trung Đông chắc chắn đã có tác dụng kích thích. Nhiều bạn
đã đặt vấn đề về phương thức đấu tranh của Tập Hợp,
về phân tích bốn điều kiện cần và đủ để cuộc cách
mạng dân chủ thành công, về lộ trình năm giai đoạn đấu
tranh, và về những công tác trọng điểm của cuộc vận động
dân chủ. Dù có những điểm cần được thảo luận lại cho
rõ chúng tôi rất phấn khởi sau cuộc thảo luận này. Từ hơn
hai mươi năm qua chúng tôi đã đưa ra một nhận định toàn bộ
cho chiến lược đấu tranh phải có để giành thắng lợi cho
dân chủ. Bốn điều kiện cần và đủ có mục đích đo
lường mức độ chín muồi của một xã hội cho một cuộc
cách mạng, ở đây là xã hội Việt Nam và cuộc cách mạng dân
chủ, đồng thời cho biết chúng ta đã có những gì, còn thiếu
gì và phải làm gì. Lộ trình năm giai đoạn vạch ra những
chặng đường phải đi qua, ở mỗi thời điểm nó cho biết
đâu là những việc phải làm và những việc không nên làm vì
không thể làm được. Lộ trình này giúp chúng ta hiểu ở mỗi
lúc phải tập trung cố gắng vào công tác nào trong các công
tác trọng điểm; một hoạt động cụ thể theo chúng tôi chỉ
có ý nghĩa nếu thuộc một trong những công tác này. Dù đã
được đưa ra từ hơn hai mươi năm qua, nhận định của THDCĐN
về chiến lược đấu tranh không hề được bình luận, và
tình trạng "hành động" tùy hứng, nhân sĩ và cơ hội, vẫn
tiếp tục. Đây là lần đầu tiên vấn đề phương pháp đấu
tranh được thảo luận. Sự kiện này đánh dấu một bước
trưởng thành đáng mừng của những người dân chủ Việt Nam.
Có bạn phê phán THDCĐN là hàn lâm, lý thuyết nhiều hơn hành
động. Nhưng thử hỏi trong biết bao nhiêu tổ chức chính trị
Việt Nam đã được thành lập, dù còn hay mất, đã có bao
nhiêu tổ chức "hàn lâm"? Chúng ta đã chỉ có những tổ chức
hành động. THDCĐN là tổ chức chính trị Việt Nam duy nhất có
nghiên cứu tư tưởng và chiến lược. Còn Đảng Cộng sản
Việt Nam? Họ đã chỉ học cách áp dụng phương pháp giành và
giữ chính quyền bằng khủng bố theo bài bản Lenin và Mao. Ngay
cả chính sách Cải Cách Ruộng Đất họ cũng hoàn toàn làm theo
Trung Quốc, dưới sự chỉ đạo của các cố vấn Trung Quốc.
Trong hơn hai thâp niên qua họ rập khuôn theo Trung Quốc. Những
tài liệu của các cấp lãnh đạo cộng sản được coi là các
lý thuyết gia của đảng về chủ nghĩa Mác – Lênin cũng chỉ
thuần túy là những cóp nhặt ngây ngô. Tóm lại họ chỉ lặp
lại một cách máy móc một chủ nghĩa không những sai mà còn
độc hại. Bên phía chống cộng nói chung cũng chỉ nhắc lại
một cách hời hợt những lý luận của các sách vở phương
Tây về dân chủ mà họ vừa không tin vừa không hiểu. Điều
mà chúng ta thiếu, và thiếu một cách bi đát, chính là những
người và tổ chức hàn lâm đúng nghĩa. Đến đây cũng xin
được có vài lời tâm sự để giải thích tính "hàn lâm" của
THDCĐN. Những người sáng lập đều là chuyên gia, tất cả
đều là những người hành động, nhưng có đủ kinh nghiệm
để hiểu rằng không thể làm gì mà không cần lý thuyết và
phương pháp. Ngay khi bắt đầu chúng tôi khám phá ra rằng sự
thiếu hụt văn hóa chính trị, tư tưởng chính trị cũng như
phương pháp đấu tranh chính trị, của người Việt Nam chúng ta
còn thê thảm hơn là chúng tôi vẫn nghĩ. Chúng tôi quyết
định dành trọn hai năm chỉ để nghiên cứu và tìm ra một tư
tưởng chính trị, một dự án chính trị và một phương thức
đấu tranh chính trị cho Việt Nam. Sau đó nghiên cứu tư
tưởng chính trị và phương pháp đấu tranh chính trị vẫn
được dành một ưu tiên lớn trong tổ chức. Và càng ngày
chúng tôi càng tin đây là một chọn lựa đúng. Những nghiên
cứu này đã tránh cho chúng tôi rất nhiều sai lầm.
Có bạn đặt câu hỏi Tập Hợp có cố gắng nào để tiếp
cận với khối thanh niên Việt Nam không? Dĩ nhiên đây là quan
tâm hàng đầu của chúng tôi như Việt Hoàng và Hoàng An Việt
đã trình bày. Ở đây tôi xin nói lên một khó khăn khác trong
cố gắng tiếp cận và động viên thanh niên. Ngoài sự kiện
sự chán ghét bất lực trước một chính quyền thô bạo kéo
dài quá lâu đã dần dần khiến thanh niên thất vọng với
chính đất nước và trở thành thờ ơ, còn có một thảm kịch
khác về văn hóa và lý luận. Triết có vai trò đặc biệt quan
trọng trong chương trình đào tạo thanh niên, nó giúp thanh niên
hiểu ý nghĩa sâu xa của các từ ngữ và khái niệm, đồng
thời tập luyện cho họ cách lý luận chính xác và cách suy tư
độc lập. Triết không có ứng dụng cụ thể nào nhưng không
có triết thì người ta khó có thể tiến xa vì triết là nền
tảng của tất cả. Tại nước ta hiện nay thanh niên chỉ
được học "triết học Mác-Lênin", trong khi chủ nghĩa Marx
không những sai mà còn không có ngay cả phẩm chất của một
triết lý vì quá hồ đồ. Còn cái gọi là "tư tưởng Lenin"
thì phải nói thẳng là nhảm nhí. Như thế triết học duy nhất
mà thanh niên Việt Nam được giảng dạy là một triết học
không nên học. Một cách tương tự các môn kinh tế học, xã
hội học, luật học cũng chỉ được giảng được giảng dạy
một cách bệnh hoạn. Lối thoát cho sinh viên Việt Nam là đọc
sách ngoại ngữ, nhưng có bao nhiêu phần trăm sinh viên Việt Nam
thông thạo tiếng Anh? Như thế, ngay cả thành phần may mắn
nhất trong khối thanh niên Việt Nam, những người tốt nghiệp
đại học, cũng không được chuẩn bị để tranh đua với thanh
niên các nước khác. Trong tương lai, khi dân chủ được thiết
lập chúng ta sẽ cần một cố gắng cập nhật rất lớn về
tri thức. Trước mắt trong cuộc vận động dân chủ chúng ta
gặp một trỏ ngại lớn là sự thờ ơ và thiếu kiến thức
chính trị của khối thanh niên Việt Nam. Nói như thế không
phải là để chê thành niên Việt Nam -họ chỉ là nạn nhân
của chế độ cộng sản- mà để những thành phần quí hiếm
còn quan tâm tới tương lai đất nước ý thức được khó khăn
của họ, để đừng phân tán lực lượng và phí phạm sinh
lực.
Có bạn hỏi THDCĐN làm thế nào để đến với quần chúng thay
vì đợi quần chúng đến với mình? Anh em chúng tôi, và cá
nhân tôi, đã viết khá nhiều về vận động quần chúng.
Những gì chúng tôi đã phát biểu, phù hợp với phân tích
chiến lược đấu tranh được trình trong đự án chính trị
của chúng tôi và vừa được nhắc lại sơ lược ở phần
trên, không phải là những suy nghĩ cá nhân mà là những kết
luận của mọi công trình nghiên cứu. Theo các kết luận này
thì vận động quần chúng chỉ là giai đoạn cuối của lộ
trình cách mạng. Quần chúng không lãng mạn, họ chỉ đứng
dậy đấu tranh nếu có được một tổ chức đủ mạnh để
động viên và lãnh đạo họ và tổ chức này phải đủ mạnh
để đem lại cho họ niềm tin vào một thắng lợi chắc chắn.
Kêu gọi quần chúng đứng dậy khi chưa có tổ chức sẽ không
được hưởng ứng, như một vài lời kêu gọi vừa chứng tỏ,
mà còn có tác dụng ngược là làm mất lòng tin của quần
chúng vào sự nghiêm chỉnh của phong trào dân chủ, chưa kể là
còn có nguy cơ hy sinh oan uổng những phần tử nhiệt thành quí
hiếm. Nhưng đàng nào cũng phải chuẩn bị vận động quần
chúng, vậy chuẩn bị như thế nào? Niềm tin của chúng tôi là
trong bất cứ cuộc cách mạng nào khối trí thức cũng vẫn là
đai truyền trung gian bắt buộc giữa tổ chức cách mạng và
quần chúng. Tranh thủ được trí thức thì sẽ tranh thủ
được quần chúng khi cơ hội đến. Và muốn tranh thủ được
trí thức thì phải tạo được hình ảnh của một tổ chức
kiên trì, lương thiện và có lý luận chính trị thuyết phục.
Có thể hơi chủ quan nhưng tôi tin là THDCĐN đã phần nào có
hình ảnh này.
Sau cùng, vắng mặt nổi bật trong cuộc thảo luận này là
những ý kiến về những chính sách phải có cho tương lai khi
đã giành được dân chủ. Dĩ nhiên đây không phải là chủ
đề của cuộc thảo luận, nhưng một ưu tư nếu hiện diện
mạnh trong đầu óc thế nào cũng ít nhất thoáng hiện trong các
phát biểu. Sự vắng mặt này là chỉ dấu rằng trong thâm tâm
có thể chúng ta nghĩ ngày đất nước có dân chủ vẫn còn khá
xa. Nếu như vậy thì quả là một sai lầm. Xin được chia sẻ
niềm tin là dân chủ sẽ đến sớm hơn là nhiều người nghĩ.
Một làn sóng dân chủ mới, làn sóng dân chủ thứ tư, đang
dâng lên tại Bắc Phi và Trung Đông. Thời gian để dân chủ
thanh toán nốt những chế độ độc tài ngoan cố và tiêu hóa
những thắng lợi tại vùng này sẽ không lâu, hai năm là một
ước lượng vừa phải. Sau đó làn sóng dân chủ sẽ tràn tới
Việt Nam. Chế độ cộng sản Việt Nam đã khá cô lập trong
lúc này, nó sẽ còn chao đảo hơn nữa vì mô hình Trung Quốc
mà nó sao chép sắp phá sản chắc chắn; hơn nữa tham nhũng và
những sai lầm của chính nó càng khiến chế độ khủng hoảng
sớm hơn. Một sự kiện đặc biệt đáng chú ý vừa được
bộc lộ trong đại hội 11 của ĐCSVN và sẽ còn rõ rệt hơn
trong những tháng sắp tới là đảng cộng sản trên thực tế
không còn là đảng cầm quyền nữa. Nó không còn kiểm soát
được chính phủ, trái lại nó bị chính phủ khống chế, trong
khi chính phủ lại chịu sự chi phối của công an. Đảng cầm
quyền thực sự là đảng Nguyễn Tấn Dũng, một liên minh có
bản chất mafia giữa tư sản đỏ và các tướng tá công an.
Phản ứng của khối đảng viên cộng sản sẽ ra sao còn là
một dấu hỏi, nhưng chắc chắn là những người cộng sản
lương thiện và có trí tuệ sẽ hiểu rằng họ không có chỗ
đứng trong chế độ này. Có thể họ chỉ là một thiểu số,
nhưng là một thiểu số tinh nhuệ và năng động. Chúng ta lại
sắp có một cơ hội lớn để dân chủ hóa đất nước. Phải
có một tổ chức dân chủ mạnh để đừng lỡ hẹn với lịch
sử một lần nữa.
Nhưng một tổ chức dân chủ mạnh chỉ có thể xây dựng
được trên một tư tưởng chính trị và một dự án chính
trị đúng đắn và chỉ có thể là thành quả của những cố
gắng kiên trì trong nhiều năm. Giờ này đã quá trễ nếu muốn
xây dựng tổ chức đó từ đầu. Và tại sao lại phải bắt
đầu từ số không? Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên, hoặc một
tổ chức mới do sự hợp nhất các tổ chức dân chủ đứng
đắn, có thể là điểm khởi hành.
Một lần nữa xin cảm ơn Dân Luận và quí độc giả và thân
hữu.
Nguyễn Gia Kiểng (email: kqhhvn@gmail.com)
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/8331), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét